Tatarca

<table width=85% border>

Tatarca hakkında ansiklopedik bilgi

<table width=85% border> <th colspan=5 bgcolor=#F0F0F0> Tatarca Şahıs Zamirleri: <tr><th bgcolor=#F0F0F0>Zamir<th colspan=2 bgcolor=#F0F0F0>Olumlu<th colspan=2 bgcolor=#F0F0F0>Olumsuz <tr><th bgcolor=#BABADE>min<td>uquçımın<td>uquçı idem<td>uquçı tügelmen<td>uquçı tügel idem <tr><th bgcolor=#BABADE>ben<td>öğrenciyim<td>öğrenciydim<td>öğrenci değilim<td>öğrenci değildim <tr><th bgcolor=#BABADE>sin<td>uquçısıí±<td>uquçı ideí±<td>uquçı tügelseí±<td>uquçı tügel ideí± <tr><th bgcolor=#BABADE>sen<td>öğrencisin<td>öğrenciydin<td>öğrenci değilsin<td>öğrenci değildin <tr><th bgcolor=#BABADE>ul<td>uquçı<td>uquçı ide<td>uquçı tügel<td>uquçı tügel ide <tr><th bgcolor=#BABADE>o<td>öğrenci(dir)<td>öğrenciydi<td>öğrenci değil(dir)<td>öğrenci değildi <tr><th bgcolor=#BABADE>bez<td>uquçıbız<td>uquçı idek<td>uquçı tügelbiz<td>uquçı tügel idik <tr><th bgcolor=#BABADE>biz<td>öğrenciyiz<td>öğrenciydik<td>öğrenci değiliz<td>öğrenci değildik <tr><th bgcolor=#BABADE>sez<td>uquçısız<td>uquçı idegez<td>uquçı tügelsiz<td>uquçı tügel idegez <tr><th bgcolor=#BABADE>siz<td>öğrencisiniz<td>öğrenciydiniz<td>öğrenci değilsiniz<td>öğrenci değildiniz <tr><th bgcolor=#BABADE>alar<td>uquçılar<td>uquçı idelí¤r<td>uquçı tügellí¤r<td>uquçı tügel idelí¤r <tr><th bgcolor=#BABADE>onlar<td>öğrenci(dirler)<td>öğrenciydi(ler)<td>öğrenci değil(dirler)<td>öğrenci değildi(ler) </table>

Sayılar / İsí¤p

Kaç? / Niçí¤, küpme?

{| |1 ||bir ||ber |- |2 ||iki ||ike |- |3 ||üç ||öç |- |4 ||dört ||dürt |- |5 ||beş ||biş |- |6 ||altı ||altı |- |7 ||yedi ||cide |- |8 ||sekiz ||sigez |- |9 ||dokuz ||tuğız |- |10 ||on ||un |- |11 ||onbir ||unber |- |12 ||oniki ||unike |- |13 ||onüç ||unöç |- |14 ||ondört ||undürt |- |15 ||onbeş ||unbiş |- |16 ||onaltı ||unaltı |- |17 ||onyedi ||uncide |- |18 ||onsekiz ||unsigez |- |19 ||ondokuz ||untuğız |- |20 ||yirmi ||yegerme |- |21 ||yirmibir ||yegerme ber |- |30 ||otuz ||utız |- |40 ||kırk ||qırıq |- |50 ||elli ||ille |- |60 ||altmış ||altmış |- |70 ||yetmiş ||citmeş |- |80 ||seksen ||siksí¤n |- |90 ||doksan ||tuqsan |- |100 ||yüz ||yöz |- |200 ||ikiyüz ||ike yöz |- |1000 ||bin ||meí± |- |10000 ||onbin ||un meí± |- |1000000 ||million ||million |- |37 ||otuzyedi ||utız cide |- |125 ||yüzyirmibeş ||yöz yegerme biş |- |1.5 ||birbuçuk ||ber yarım |- |2/3 ||üçte iki ||öçtí¤n ike |- |1/2 ||yarım ||yartı, yarım |- |1% ||yüzde bir ||ber prosınt, yözdí¤ ber |- |1+1 ||bir çift ||ber par |- |(1+1)+(1+1) ||iki çift ||ike par |}

Kaçıncı? (Hangisi?) / Niçí¤nçe? (Qaysı?)

{| |1 ||birinci ||berençe |- |2 ||ikinci ||ikençe |- |3 ||üçüncü ||öçençe |- |4 ||dördüncü ||dürtençe |- |5 ||beşinci ||bişençe |- |6 ||altıncı ||altınçı |- |7 ||yedinci ||cidençe |- |8 ||sekizinci ||sigezençe |- |9 ||dokuzuncu ||tuğızınçı |- |10 ||onuncu ||unınçı |- |11 ||onbirinci ||unberençe |- |20 ||yirminci ||yegermençe |- |31 ||otuzbirinci ||utız berençe |}

Renkler / Töslí¤r

{| |beyaz, ak ||aq |- |lacivert ||zí¤í±gí¤r |- |mavi ||kük |- |yeşil ||yí¤şel |- |sarı ||sarı |- |kırmızı, kızıl ||qızıl |- |kahverengi ||körí¤n |- |turuncu ||qızğılt-sarı |- |alacalı (alaca bulaca) ||çuar |- |pembe ||al, alsu |- |gümüş ||kömeş |- |gri, boz ||sorı |- |mor ||milí¤wşí¤ |- |açık ||aqsıl |- |koyu ||qaraí±ğı |- |parlak ||yap-yaqtı, açıq |- |açık mavi ||aqsıl-zí¤í±gí¤r |- |parlak kırmızı ||cete qızıl |- |koyu sarı ||bik sarı |- |siyah, kara ||qara |- |leylak, eflatun ||milí¤wşí¤, şí¤mí¤xí¤ |}

Sıfatlar / Sí­fatlar

{| |büyük ||olı, zur |- |yüce (ulu) ||böyek |- |yüksek, üstün ||biek, yuğarı |- |sicak, kaynar ||esse, qaynar |- |kirli, pis ||pıçraq, şaqşı |- |koyu, yogun ||quyı |- |ucuz ||arzan |- |sert, katı ||qatı |- |canlı, diri ||canlı, tere |- |sıvık, açık (çay için) ||sıyıq (çay öçen) |- |yağlı ||simez, maylı |- |ekşi ||í¤çe |- |kısa ||qısqa |- |güzel ||matur, çibí¤r, güzí¤l |- |yuvarlak ||tügí¤rí¤k |- |hafif ||cií±el |- |küçük ||keçkení¤, bí¤lí¤kí¤y |- |genç ||yí¤ş |- |sulu ||yüeş, sulı |- |karanlak, bulutlu ||qaraí±ğı, yamansu |- |yumuşak ||yomşaq |- |aşağı, alçak ||tübí¤n, tebenek |- |yeni ||yaí±a |- |keskin, sivri ||ütken |- |kötü ||naçar |- |dolu ||tulı |- |boş ||buş |- |taze ||saf, yaí±a |- |zayıf, güçsüz ||zí¤ğif, köçsez |- |tatlı ||tatlı, ballı |- |yaşli, ihtiyar ||qart, olı |- |eski ||iske |- |kuru, susuz ||qorı, susız |- |tuzlu ||tozlı |- |gülünç, komik ||kölkele, qızıq, komik |- |çiğ, pişmemiş ||yüeş, dımlı, peşmí¤gí¤n |- |cesur, yürekli ||qí­u, batır |- |karanlık ||qaraí±ğı |- |ılık ||cılı |- |ağır ||awır |- |iyi ||yaxşı, í¤ybí¤t |- |soğuk, serin ||suıq, salqın |- |temiz, pak ||çista, pí¤q |- |saf ||saf |- |geniş ||kií± |- |ışık, aydın ||yaqtı, açıq |}

Zamirler / Almaşlıqlar

{| |Ben ||Min |- |Sen ||Sin |- |O ||Ul |- |Biz ||Bez |- |Siz ||Sez |- |Onlar ||Alar |- |Benim, benimki ||Minem, mineke |- |Senin, seninki ||Sineí±, sineke |- |Onun, onunku ||Anıí±, anıqı |- |Bizim, bizimki ||Bezneí±, bezneke |- |Sizin, sizinki ||Sezneí±, sezneke |- |Onların, onlarınki ||Alarnıí±, alarnıqı |- |Kendimi ||Üzemne |- |Kendini ||Üzeí±ne |- |Kendi ||Üzen |- |Kendimizi ||Üzebezne |- |Kendinizi ||Üzegezne |- |Kendileri ||Üzlí¤ren |- |en ||ií± |- |hepsi, tam ||böten, barlıq, barça |- |her ||hí¤r, törle |- |Her türlü insan var ||Törle keşelí¤r bar |- |o ||tege |- |bu değil ||bu tügel |- |hiçkimse ||berkem dí¤, hiçkem |- |Burada hiçkimse yok ||monda berkem dí¤ yuq |- |bir şey değil ||hiçní¤rsí¤, hiçberní¤rsí¤ |- |hiçkimseye söyleme ||Berkemgí¤ dí¤ í¤ytmí¤ (söylí¤mí¤) |- |o hiçbir şey bilmiyor ||ul berní¤rsí¤ dí¤ belmi |- |onun hiçbir şeyi yok ||anıí± berní¤rsí¤se dí¤ yuq |- |o buğün bir şeyle meşğul değil ||Ul bügen buş |- |Ben hiçbir şeye hayret etmiyorum ||Min berní¤rsí¤gí¤ dí¤ ğí¤cí¤plí¤nmim |- |hiçkimseninki, hiç birininki ||berkemneke dí¤ |- |sorulacak kimse yok ||soraşırğa berkem dí¤ yuq |- |onu düşünmeye gerek yok ||bu turıda uylap torası da yuq |- |mazaret yok ||aqlanası yuq |- |kimdir ||kemder |- |kim olursa ||kem dí¤ bulsa |- |herhangi bir kişi ||berí¤r kem |- |ne olursa ||ní¤rsí¤ dí¤ bulsa |- |birkaç ||berniçí¤ |- |kaç? ne kadar? ||niçí¤? ni qí¤dí¤r? niçí¤w? |}

Dil / Tel

{| |konuş ||söylí¤ş |- |Maalesef ben tatarca bilmiyorum ||Qızğanıç, min Tatarça belmim (söylí¤şmim) |- |Ben tatarca konuşmayı öğrenmek istiyorum ||Min Tatarça söylí¤şergí¤ öyrí¤nergí¤ telim |- |Lütfen yavaş konuşunuz ||Aqrınraq söylí¤şegezçe, zí­nhar |- |O ne söyledi? ||Ul ni söylí¤de? (Ul ní¤rsí¤ í¤ytte?) |- |anla ||aí±la |- |Siz beni anlıyormusunuz? ||Sez mine aí±lí­sızmı? |- |Ben sizi anladım (anlamadım) ||Min sezne aí±ladım (aí±lamadım) |- |Sizin söylediklerinizin hepsini anladım. ||Min sez í¤ytkí¤nní¤rneí± hí¤resen (barısın) da aí±ladım. |- |Lütfen, tekrar ediniz! ||Zí­nhar, qabat í¤ytep itegez. |- |telaffuz ||í¤yteleş |- |Bana tatarcanın telaffuzu zor geliyor. ||Mií±a Tatarça í¤yteleş qí­ın kilí¤ (birelí¤). |- |söz, kelime ||süz |- |Bu kelimenin tatarcası nedir? ||Bu süzneí± Tatarçası niçek? |- |Siz Başkırtça biliyor musunuz? ||Sez Başqortça belí¤sezme? |}

Selâmlaşmí¤ / Sí¤lâmlí¤şü

{| |Selâm! ||Sí¤lâm! |- |Merhaba! ||İsí¤nme(sez)! |- |Hayırlı günler (sabahlar, akşamlar)! ||Xí¤yerle könlí¤r (irtí¤, kiç)! |- |Hoşgeldiniz, değerli dostlar (arkadaşlar)! ||Rí¤xim itegez (Xuş kildegez), qí¤derle duslar (arqadaşlar)! |- |Sizi gördüğüme memnunum. ||Sezne kürüemí¤ şatmın. |- |Hakkınızda çok şey duydum. ||Xaqığız (Sezneí± turında) bik küp işettem. |- |Nasılsın(ız)? ||Xí¤llí¤r(egez) niçek? |- |İyiyim. ||í„ybí¤t. |- |Akrabalarınız nasıl? ||Tuğannarığız niçek yí¤şi? |- |Hepsi iyiler. ||Hí¤rese (barısı) isí¤n-saw. |}

Tanışmak / Tanışu

{| |Müsaadenizle tanışabilir miyiz? ||Sezneí± belí¤n tanışırğa röxsí¤t itegez. |- |Sizinle tanıştığımıza çok memnunum. ||Sezneí± belí¤n tanışuğa bik şatmın |- |Ben sizi bir yerde görmüş gibiyiym. ||Min sezne qaydadır kürgí¤n kebek. |- |ad, isim ||isem, at |- |soyadı, soyisim ||ní¤sel (iseme), famili |- |İsminiz nedir? ||İsemegez niçek? |- |İsmim... ||İsemem... |- |Siz nerede yaşıyorsunuz? ||Sez qayda yí¤şisez? |- |Ben Kazan şehrinde yaşıyourum. ||Min Qazan şí¤hí¤rendí¤ yí¤şim. |- |Siz nereden geldiniz? ||Sez qaydan kildegez? |- |İstanbul'dan geldim. ||ístanbuldan kildem. |}

Teşekkür / Rí¤xmí¤t

{| |Şekkür ||Şöker |- |Teşekkür ederim, teşekkürler! ||Rí¤xmí¤t! |- |İlginiz için teşekkürler! ||İğtibarığız öçen rí¤xmí¤t! |- |Çok teşekkürler! ||Bik zur rí¤xmí¤t! |- |Size minnettarım. ||Min sezgí¤ bik burıçlımın. |- |Rica ederim. ||Rí¤xmí¤t í¤ytmí¤sí¤gez dí¤ bula. |- |Çok memnunum. ||Bik qí¤ní¤ğí¤tmen. |}

Vedalaşma, dilek bildirme / Xuşlaşu, telí¤k belderü

{| |Hoşçakal(ınız)! ||Xuş, saw bul(ığız)! İsí¤n-saw qalığız! |- |Yeniden görüşmek üzere! ||Yaí±a oçraşularğa qí¤dí¤r! |- |Hayırlı geceler! ||Tınıç yoqı! |- |Hayırlı yolculuklar! ||Xí¤yerle yul! |- |Selam söyle(yiniz)! ||Sí¤lí¤m í¤yt(egez), tapşır(ığız)! |- |Görüşürüz! ||Kureşerbez! |- |Yarına kadar! ||İrtí¤gí¤gí¤ qí¤dí¤r! |}

Vücut organları / Tí¤n öleşlí¤re (organnarı)

{| |saç ||çí¤ç |- |saç tara ||çí¤çne tara |- |göz ||küz |- |kara gözler ||qara küzlí¤r |- |diş ||teş |- |diş fırçalamak ||teşlí¤rne tazartu |- |ayak ||ayaq |- |ayağa giy ||ayaqqa ki |- |baş ||baş |- |başım ağrıyor ||başım awırta |- |burun ||borın |- |ağız ||awız |- |parmaq ||barmak |- |el ||qul |- |tokalaşalım ||qullarnı qısí­q |- |kulak ||qolaq |- |bıyık ||mí­ıq |- |bıyığı traş et ||mí­ıqnı qır |- |dil ||tel |}

İç organlar / Eç orğannar

{| |ciğer ||bawır |- |böbrek ||böyer |- |bağırsaklar ||eçí¤klí¤r |- |kalp(yürek) ||yörí¤k |- |mide ||aşqazan |}

Özür dilemek / Ğafu ütenü

{| |Lütfen affediniz ||Zí­nhar öçen ğafu itegez |- |geciktiğim için özür dilerim ||Soí±ğa qalğanım öçen ğafu itegez |- |Çok üzgünüm ||Bik qızğaniç |- |Affedersiniz, ben farklı düşünüyorum ||Ğafu itegez. min ikençe törle uylí­m |- |Affedersiniz, ben size mani oluyor muyum? ||Ğafu itegez, min sezgí¤ qomaçawlí­mmı? |}
  • Bkz.
  • Türk dilleri
  • Kazan Tatar Türkçesi
  • Kırım Tatar Türkçesi

    Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Tatarca maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.



    Yorumlar - Lütfen konu (Tatarca) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.