Ziraat

Ziraat İnsanlara gerekli olan giyecek ve yiyecek maddelerini temin için toprağı işleme, bitki ve hayvan yetiştirme sanatı. Hayvan yetiştirme için (Bkz. Hayvancılık). Geçmişte olduğu gibi bugün de insanlar bitkilerle çok daha yakından meşgul olmaktadırlar. Beslenme, giyinme ve endüstri bakımından bitkiler, insanların vazgeçilmez ihtiyaç kaynaklarıdır. Tarih boyunca ülkeler, yetiştirdikleri bitkilerin bolluğu veya kıtlığı ile değer kazanmışlardır. Açlık tehlikesi insanları memleketlerini te

Ziraat hakkında ansiklopedik bilgi

Ziraat İnsanlara gerekli olan giyecek ve yiyecek maddelerini temin için toprağı işleme, bitki ve hayvan yetiştirme sanatı. Hayvan yetiştirme için (Bkz. Hayvancılık). Geçmişte olduğu gibi bugün de insanlar bitkilerle çok daha yakından meşgul olmaktadırlar. Beslenme, giyinme ve endüstri bakımından bitkiler, insanların vazgeçilmez ihtiyaç kaynaklarıdır. Tarih boyunca ülkeler, yetiştirdikleri bitkilerin bolluğu veya kıtlığı ile değer kazanmışlardır. Açlık tehlikesi insanları memleketlerini terke veya savaşlara mecbur etmiştir. Bugün de hızlı nüfus artışı, dünyanın çeşitli yerlerindeki açlık problemi, ziraate daha fazla önem verilmesini gerektirmektedir.

Türkiye ekonomisinin temel sektörü durumunda olan ziraat, nüfusun büyük bir bölümüne istihdam imkanı sağlamaktadır. Ancak yıldan yıla kırsal nüfusun genel nüfus içindeki payının azaldığı görülmektedir. Mesela 1960 yılında bu oran % 68.08 iken 1980'de % 56.47'ye düşmüştür. Ancak, bugün ulaşılan durum henüz gelişmiş ülkelere oranla ülkemiz açısından yeterli değildir. Gelişmişlik kriterlerinden biri olarak kabul edilen kırsal nüfus oranına göre, gelişmiş ülke kategorisine Türkiye'nin dahil edilebilmesi için, kırsal nüfusun % 10'un altında olması gerekir. Bu oran Almanya'da % 4, İngiltere'de % 2, ABD'de % 3.1, Yunanistan'da % 37.6'dır.

Türkiye'nin arazi varlığı: Türkiye, ziraat alanı bakımından yüksek bir potansiyele sahip bulunmaktadır. 1950 yılında 16.5 milyon hektar civarında olan toplam ekili ve dikili alanlar bugün 28 milyon hektara yaklaşmaktadır. Türkiye'de ziraat arazisi, toplam arazi varlığının % 36.09'unu teşkil ederken bu oran AET ülkelerinde % 61'dir.

1950'li yıllarda traktörün tarıma yoğun bir şekilde girmesiyle yeni alanların sürülmesi mümkün olmuştur. Özellikle son yıllarda traktör miktarında önemli bir artış meydana gelmiştir. 1964 yılında Türkiye'de toplam traktör mevcudu 51.781 iken bu rakam 1983 yılında 53.516'ya ulaşmıştır. Ancak bugünkü şartlarda artık işlenebilir arazinin sınırına gelinmiş bulunulmaktadır. Henüz ziraat arazisinin büyük kısmı tarla arazisidir. Tarla arazisinin mer'a arazisi aleyhine gelişmesi ülkemizde hayvancılığı olumsuz yönde etkilemektedir.

Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından hazırlanan istatistiklerine göre ülkemiz ziraat arazilerinin bitkilere göre dağılışı şöyledir.

(Hektar)

Hububat13.332.299

Baklagiller1.365.517

Endüstri Bitkileri1.278.783

Yağlı Tohumlar1.281.751

Yumrulu Bitkiler269.800

Sebzeler678.000

Yem Bitkileri222.505

Bağlar655.000

Meyve ağaçlarının kapladığı alan1.453.000

Zeytin ağaçlarının kapladığı alan814.000

Çay yetiştirilen alan64.603

Nadas5.854.000

ZİRAATİ YAPILAN BİTKİLER

1. Tarla Bitkileri:

Hububat: Buğday, arpa, çavdar, yulaf, mısır, akdarı, kumdarı, cindarı, çeltik.

Baklagiller: Fasulye, nohut, mercimek, bakla, bezelye, börülce.

Yem Bitkileri: Yonca, burçak, fiğ, üçgül.

2. Endüstri Bitkileri:

Lif bitkileri: Keten, kenevir, jüt, pamuk, kendir, lif kabağı.

Yağ bitkileri: Ayçiçeği, susam, kolza, yağ şalgamı, hardal, haşhaş, aspir.

Şeker bitkileri: Şekerpancarı, şekerkamışı.

Nişasta bitkisi: Patates.

Kauçuk bitkileri: Guayül, göksakızı.

Keyf bitkileri: Tütün, kahve, afyon.

Baharat bitkileri: Hardal, anason, şerbetçiotu, kişniş, kekik, kimyon, salep, vanilya, zağfiran.

İlaç bitkileri: Haşhaş, hintyağı, hatmi, çiğdem, banotu, karahindiba, yüksükotu.

3. Sebzeler:

Yapraklı yenen sebzeler: Ispanak, pazı.

Salatalık sebzeleri: Kereviz, maydanoz, tere, kıvırcık salata.

Lahana türü sebzeler: Beyazbaş lahana, karnıbahar, brüksel lahana.

Kökleri yenen sebzeler: Havuç, şalgam, turp, pancar.

Soğanlı sebzeler: Soğan, sarmısak, pırasa.

Fasulye ve bezelyeler: Fasulye, bezelye, bakla.

Patlıcangil meyveleri: Domates, patlıcan, biber.

Kabaklar: Hıyar, kavun, karpuz ve kabaklar.

Baharlı sebzeler: Nane, dereotu.

Bamya: Bamya.

4. Meyveler:

Sert kabuklu meyveler: Badem, ceviz, fındık, kestane, antepfıstığı.

Yumuşak kabuklu meyveler: Armut, ayva, elma, muşmula, yenidünya.

Taş çekirdekli meyveler: Erik, kayısı, kızılcık, iğde, kiraz, şeftali, vişne, zerdali.

Üzümsü, meyveler: Nar, incir, dut, keçiboynuzu, çilek, muz, üzüm.

5. Turunçgiller:

Altıntop, limon, mandalina, portakal, turunç.

6. Zeytin

7. Çay.

Zirai üretimin artışında en önemli faktörlerin başında sulama gelmektedir. Ancak, bugün sulanabilecek 8.5 milyon hektar tarım arazisinin henüz % 30'u sulamaya açılmış durumdadır. Yıldan yıla sulanan arazi miktarında artış görülmesine karşılık mevcut su kaynaklarından istifade etme yetersiz durumdadır. Türkiye'de toplam ziraat arazisinin % 76.1'i sulanırken, bu oran Yunanistan'da % 19.6, İtalya'da % 16.3, İspanya'da % 11.4'tür.

Memleketimiz sahip olduğu çok değişik iklim ve toprak özellikleri dolayısıyla pekçok bitkinin yetişmesine elverişli bir ülkedir. Güneyde pamuk, turunçgil, sebze; Güney Doğu Anadolu'da hububat, fıstık; Batıda üzüm, incir, zeytin, pamuk, tütün, sebze; Kuzeyde fındık, çay, tütün; İç Anadolu'da hububat, çeltik, şekerpancarı, haşhaş; Trakya'da hububat, ayçiçeği, pancar; Doğu Anadolu'da hububat, yem bitkileri ve pancar önemli ölçüde yetiştirilmektedir. Step ile deniz arasındaki geçit bölgelerde ise meyvecilik ziraatı yapılmaktadır.

Ayrıca son yıllarda Özellikle Güney ve Batı Anadolu'da seracılık ve turfanda ziraatçilikte önemli bir artış meydana gelmiştir. Böylece yılın her mevsiminde taze sebze bulma imkanı doğmuştur.

Ülkemizde yetiştirilen zirai mahsüller, kendi ihtiyacımızı karşıladığı gibi önemli bir kısmı da ihraç edilmektedir. Türkiye, dünya ülkeleri arasında gıda maddeleri ithal etmiyen yedi ülkeden biridir. İhraç ettiğimiz zirai ürünler arasında fındık, pamuk, tütün, narenciye, kuru üzüm ve incir önemli bir yer tutmaktadır. Ayrıca turfanda sebze ihracatında da her yıl artış olmaktadır.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi



Yorumlar - Lütfen konu (Ziraat) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.