amerikan futbolu

AMERİKAN FUTBOLU oval bir topla elle oynanan, futboldan çok rugby'ye benzer sert bir oyun. İlk defa 1872 yılında Amerika'nın Harvard Üniversitesinde oynandı. Amerika'da büyük ilgi görmekle beraber diğer ülkelerde fazla yaygın değildir.

Oyuncular birbirleriyle temas halinde bir bakıma kavga ederler. Baş ve eklem yerlerini korumak için, oyuncular maç esnasında özel bir kıyafet giyerler. Oyun, on bir oyuncu ve çok sayıda yedekten meydana gelmiş iki takım arasında

Amerikan Futbolu

Amerikan futbolu, ABD'de doğmuş, elle, ayakla ve oval bir topla oynanan takım oyununa verilen isimdir. ABD ve Kanada'da sadece futbol olarak adlandırılır. Avustralya ve Yeni Zelanda da ise gridiron olarak adlandırılır. Oval bir topla elle oynanan, futboldan çok rugby'ye benzer sert bir oyundur. İlk defa 1872 yılında Amerika'nın Harvard Üniversitesinde oynandı. Amerika'da büyük ilgi görmekle beraber diğer ülkelerde fazla yaygın değildir.

Amerikan futbolunun ortaya çıkışış, bir ilkokul öğretmeninin ilkokul çocuklarına rugbi oynatmak istemesiyle baslar. Kuralları rugbiye göre değiştirip , çocukların anlamasini kolaylastirir ve ayrıca çocukların sert temaslardan korumak icin koruyucu gogus zirhi, kask ve koruyucu pedler içeren pantolon ekler. Daha sonra yayginlasarak gelişen spor önce lisede, daha sonra üniversitelerde oynanmaya baslar. Bunun akabinde profesyonel lig kurulur. (NFL) Kuralları futboldan tamamen farklıdır. İngiltere ve eski sömürgelerinde oynanan ragbi oyununun bir varyasyonudur. Ragbiden farklı olarak koruyucu kıyafetler ve kask ile oynanır.Amerikan futbolu, dayanıklılık, kuvvet, esneklik, sürat, çabukluk, strateji, disiplin ve azim gerektiren oldukça kompleks bir spordur.

Oyuncular birbirleriyle temas halinde bir bakıma kavga ederler. Baş ve eklem yerlerini korumak için, oyuncular maç esnasında özel bir kıyafet giyerler. Oyun, on bir oyuncu ve çok sayıda yedekten meydana gelmiş iki takım arasında oynanır. Oyun esnasında ölen futbolcular bile olabilir. 1905'te bu oyundan Amerika'da 18 kişi ölmüştür.

Maç, yarımşar saatlik iki devre halinde oynanır. Topu taşıyana yol açmak için rakip oyuncuların düşürülmesi serbesttir. Oyun ayak vuruşuyla başlatılır. Top, elle sahanın her tarafına ulaştırılır. Topu ayakla sürmek yasaktır. Süren oyuncu cezalandırılır ve top karşı takıma verilir. Rakip takımın kale çizgisi topla geçilirse 6 sayı alınır. Eldeki top, bırakılıp yere değmeden şutlanır veya yere konularak vurulur. Bu esnada top, rakip kalenin yan direklerinin arasından (yatay direğin üstünden) geçirilirse, 3 sayı kazanılır. Oyun sahasının boyutları 91x49 metredir. Kale, "Y" biçimli bir sapanı andırır. Kale direklerinin düşey ayak yüksekliği 3 m, yan direklerinin arası 6,66 m'dir.

Özellikleri

   * Maç ilk olarak para atışıyla başlar.
   * Atışı kazanan takım "kick off" denilen vuruşla oyuna başlar.
   * Oyun süresi 15'er dakikalık 4 bölümden oluşur. Bir maç 60 dakika sürer.
   * Amerikan futbolu sahası 110 metre uzunluğunda 49,354654 metre enindedir.
   * Takım kadrosu 45 oyuncudur ama maça 11 kişiyle çıkılır.
   * Her takımın 1 yarı içinde 3 mola hakkı vardır.
   * 2 çeyrekten sonra 15 dakikalık mola verilir.


Takımlar ve oyuncular

Bir takım kendi içinde ayrı görevler üstlenen üç takıma ayrılır. Bunlar; hücum takımı, özel takımlar(kick off ve kick return) ve defans takımıdır.

Hücum takımı

Takım topa sahip olduğu zaman oyuna giren hücum takımının amacı sayı yapmaktır. Karşı takım topu kaybettikten sonra, oyun durduğunda oyuna girerler. Topu kaybedene ya da sayı yapana kadar hücum ederler.

Oyuncular

  • Center
  • Quarter Back
  • Left Guard
  • Right Guard
  • Left Tackle
  • Right Tackle
  • Tight End (opsiyonel)
  • Full/Half Back
  • Wide Receiver


2.2- Savunma takımı

Takım topu kaybettikten sonra, oyun durduktan sonra oyuna giren oyunculardır. Amacı karşı takımın oyuncularının sayı yapmasını engelleyerek topu kapmaktır. Top kazanılıp sonra oyun durduktan sonra oyundan çıkarlar.

Savunma Pozisyon isimleri: aynı anda hepsinde oyuncu olmak durumunda değildir, toplam 11 kişi olmalıdır)

  • Defensive Lineman (çizgi) : Tackle (nose ve sağ ve sol), Defensive End (sağ ve sol)
  • Line Backs: İç ve dış (hepsine sağ veya sol)
  • Corner Back (sağ ve sol)
  • Safety (sağ ve sol ve orta)


Özel takım

İçinde farklı özellikte oyuncuların bulunduğu bu takım , özel durumlarda sahaya çıkarlar (punt, field goal vb.).

Oyuncular

  • Long/Deep Snapper
  • Kicker
  • Punter
  • Kick returner
  • Punt returner


Amerikan futbolu topu

Amerikan futbolu topu, uçları sivri, yayvan bir küre şeklindedir. Ragbide kullanılan top kadar eliptik değildir. Kanada'da kullanılan çeşitleri ragbi topuna daha çok benzer.

Amerika'da bu topa kısaca "futbol" ya da "domuzderisi" denir. Boyuna uzunluğu 28 cm, göbek kısmının çevresi 56 cm'dir.

Türkiye'de Amerikan futbolu

Şu an kısaca TAFL denen Türkiye Amerikan Futbolu Ligi'nin 1. liginde 8, 2. liginde ise 5 takım mücadele etmektedir. Üniversiteler Ligi'nde ise 2008-2009 sezonunda 18 takım bulunmaktaydı ve bu sayı gittikçe artmakta. Türkiye Ligi 2005'te bir federasyon haline gelerek TBSF bünyesine katıldı. Bu tarihten önce de ülkemizde Amerikan futbolu amatör olarak oynanmaktaydı.

Türkiye IFAF'a yani International Federation of American Football'a üyedir. EFAF'a (European Federation of American Football) üye olma çabaları ise sürmektedir. Bu yıl itibariyle bir milli takım kurulmuş olup, takımın teknik sorumluluğuna Kerem Ateş getirilmiştir. Kendisi milli takımın şu anki ana hedefinin 2011 Avrupa Şampiyonası'na C Ligi'nden katılmak olduğunu belirterek, 21 Ağustos 2009 tarihinde Edirne'de başlayacak olan milli takım kampı için 80 kişilik bir aday kadro hazırladı. Bu kadronun 2010 başında Bulgaristan milli takımıyla bir hazırlık maçı yapması planlanıyor. Daha önce de İstanbul AFK isimli Türk Takımı Bulgar Team Sofia ile biri Türkiye'de, diğeriyse Bulgaristan'da olmak üzere iki maç yapmış maçların ikisini de kazanmıştı.

Kaynaklar

Vikipedi Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Yanıtlar