Gastrulasyon

Kısaca: Blastula evresinden sonra, çokhücrelilerin hemen hepsinde görülen evredir. Bu evrede, ektoderm ve endoderm oluşur. Ektoderm, vücudu örten yapıları oluştururken, endoderm; barsağı ve onunla ilgili yapıları meydana getirir. Blastulanın üzerindeki blastoderm kural olarak ektoderme karşılık gelir. ...devamı ☟

Gastrulasyon
Gastrulasyon

Blastula evresinden sonra, çokhücrelilerin hemen hepsinde görülen evredir. Bu evrede, ektoderm ve endoderm oluşur. Ektoderm, vücudu örten yapıları oluştururken, endoderm; barsağı ve onunla ilgili yapıları meydana getirir. Blastulanın üzerindeki blastoderm kural olarak ektoderme karşılık gelir. Üçüncü embriyonik tabaka olan mezoderm, ektodermin ve endodermin arasında ve yanlarda meydana gelir. Gastrulanın başlangıcında, izolesital yumurtalardaki vejetatif kutub denk olan kısımda, bazı blastomerler blastosöl içerisinde animal kutub doğru çökmeye başlar. Çökmeden dolayı meydana gelen açıklığa Blastopor (ilkin ağız), çöküntünün tüp şeklindeki devamına da Archentron (ilkin bağırsak) denir. Blastoporun yaşam boyunca ağız olarak kalıp kalmamasına göre bilateral simetrili hayvanlar iki gruba ayrılırlar :

  • Protostomia = blastoporu ilerde esas ağıza dönüşen hayvanlar, bunlarda anüs arka kısımdaki ektodermin içeri doğru çökmesiyle oluşur, örn : sölentereler. )
  • Deuterostomia = blastoporu anüs ya da kloak a dönüşen, ağzı yeniden açılan hayvanlar, bunlarda ağız, ön kutupta ilk olarak ektoderm kesesi şeklinde oluşur).


Gastrulasyonun başlamasıyla ve ilkel bağırsağın animal kutuba doğru ilerlemesiyle ilk Bilateral Simetri oluşur. Blastomerlerin içeri doğru çökmesiyle Invagination (İnvaginasyon); meydana gelen ilk bağırsak boşluğuna da Archentron denir.

Gastrulada dış örtü, ileride epidermis ve benzerlerini (kıllar,tüyler,bezler,...), sinir sistemi, duyu epiteli, sindirim sisteminin bir kısmını oluşturacak ektodermi oluşturur. İlkel bağırsağın orta kısmını meydana getirecek tabakada, ilerde sindirim sistemine bağlı olacak birçok organı, (pankreas, karaciğer,...), akciğer ve önceden belirlenmiş notokordun yapısına katılacak olan endodermi oluşturur. Endodermden meydana gelen mezoderm ise, kasları,iskeleti,damar sistemini, boşaltım organlarını ve gonadozomları oluşturur.

Telosital yumurtalarda,görülen gastrulasyon karışık bir olaydır ki, burada meydana gelen epiblast hücrelerinin, embriyonun orta kısmından ilerye doğru uzayarak, saydam alanın ortasında İlkin İz (Primitif İz), denilen bir kalınlaşmayı oluştururken, bu izin ortasında bir çöküntü oluşarak İlkin Oluku meydana getirir. İlkin izin ön ucunda, hücrelerin yumru şeklinde yığılarak Hensen Düğümünü yaptığı görülür.

Ayrıca bakınız





Kaynaklar



Yaşamın Temel Kuralları Cilt-I/Kısım-I/Prof.Dr. A. DEMİRSOY

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Gastrulasyon Resimleri

Mezoderm
11 ay önce

Mezoderm. Gastrulasyon sırasında, hücreler aktif ve pasif olarak yer değiştirirler. Bu yer değiştirmeler sonucunda hücreler Gastrula boşluğuna göre dışta...

Mezoderm, Annelida, Chordata, Cnidaria, Ctenophora, Doku, Döllenme, Echinodermata, Ektoderm, Embriyo, Embriyonik gelişim
Trofoblast
1 yıl önce

Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Retrieved August 2010 Gelişimin erken aşamaları Trofoblastlara ait çizimler Gastrulasyon - Üç tabakanın oluşumu...

Ektoderm
11 ay önce

Ektoderm. Gastrulasyon sırasında, hücreler aktif ve pasif olarak yer değiştirirler. Bu yer değiştirmeler sonucunda hücreler Gastrula boşluğuna göre dışta...

Ektoderm, Beyin, Deri, Derisidikenliler, Diş, Döllenme, Ekzokrin bez, Embriyonik gelişim, Endoderm, Gastrula, Gastrulasyon
Endoderm
11 ay önce

Endoderm. Gastrulasyon sırasında, hücreler aktif ve pasif olarak yer değiştirirler. Bu yer değiştirmeler sonucunda hücreler Gastrula boşluğuna göre dışta...

Endoderm, Embriyonik gelişim, Gastrula, Gastrulasyon, Gelişim biyolojisi, Madde taslağı
Embriyonik gelişim
11 ay önce

değişimlerle kendilerini hücre kümeleri ve tabakaları haline getirir. Bu olaya gastrulasyon denir. Şekillenme sonrası hayvanlarda 4 düzlem meydana gelir: Ön ve arka...

Embriyonik gelişim, Embriyonik gelişim
Destek dokular
11 ay önce

Destek dokular; insan embriyosunun gastrulasyon evresi sırasında meydana gelen ektoderm, endoderm ve mezoderm tabakalarından, ortadaki tabaka olan mezodermden...

Destek dokular, Bağ doku, Canlı, Doku, Ektoderm, Embriyo, Endoderm, Gastrulasyon, Histoloji, Hücre, Kan doku
Morula
11 ay önce

sonucu olarak iç tarafta sıvı dolu bir boşluk oluşur. İçinde sıvı dolu bir boşluk olan morulaya artık blastosist adı verilir. Blastosist Gastrulasyon...

Morula, Blastosist, Döllenme, Embriyo, Gastrulasyon, Latince, Rahim, Zigot, Fallop tübü, Uterus, Blastomer
Mezenşim
4 yıl önce

hücreler mezenşimal hücrelerdir. Ayrıca embriyo gelişme evrelerinde gastrulasyondan sonra endoderm ve ektodermden ayrılan hücreler mezodermi oluşturur...

Mezoderm, Annelida, Chordata, Cnidaria, Ctenophora, Doku, Döllenme, Echinodermata, Ektoderm, Embriyo, Embriyonik gelişim