Mesud (Gazneli) Gazne Sultanlarından. Sultan Gazneli Mahmud’un oğlu olup, 998’de Gazne’de doğdu. Gazneli Mahmud’un büyük oğlu olduğundan, veliaht tâyin edildi.

Gazneli Mesud

Mesud (Gazneli) Gazne Sultanlarından. Sultan Gazneli Mahmud’un oğlu olup, 998’de Gazne’de doğdu. Gazneli Mahmud’un büyük oğlu olduğundan, veliaht tayin edildi. İyi bir eğitim ve öğretim gördü. Devlet idaresinde tecrübe sahibi olması için, 1017’de Herat Valiliğine tayin edildi. Sultan oluncaya kadar valiliklerde bulunup, seferlere katıldı. 1030’da Rey Valisiyken, Şii-Büveyhilerden Hemedan ve İsfahan’ı aldı. Bu seferde babası vefat edince, kardeşi Celalü’d-Devle Muhammed’in tahta çıktığını öğrendi. Gazne’ye dönüp, adına hutbe okutarak, Ekim 1030’da sultan ilan edildi.

Babası devrinde başlayan Hindistan seferlerini devam ettirdi. Hindistan’daki Gazneli hakimiyetini kuvvetlendirdi. Gazneli topraklarına girmek isteyen Maveraünnehir’deki Selçuklularla mücadele etti. 1035’te Nesa, Ferava ve Dihistan vilayetlerini Selçuklulara yurt olarak verdi. 1039’da Horasan Seferine çıktı. Selçukluları kesin bir mağlubiyete uğratmak için, 23 Mayıs 1040’ta Dandanakan Meydan Muharebesini yaptıysa da yenildi. Sultan Mes’ud, Dandanakan’da cesaretle muharebe etmesine rağmen, kumandanları ihanet ederek, kendisini terk etti. Vakit kazanıp, durumunu tekrar düzeltmek için Hindistan’a çekildi. Köleleri isyan ederek, hazinesini yağmalayıp sonra hapsettiler. 28 Ocak 1041 tarihinde de öldürdüler.

Gazneliler Devletine on yıl hükümdarlık yapan Sultan Ebu Said Mes’ud, iyi bir devlet adamı ve kumandandı. Âlimleri ve sanatkarları himaye edip, onlara çok yardımda bulunurdu. Sarayına ilim adamlarını toplayıp, meclislerine iştirak ederdi. Gazne şehrini, sanat değeri yüksek eserlerle süsledi. Gazne’de yaptırdığı Yeni Saray ve tahtı, devrin muhteşem eserlerindendir.

Kaynak

Rehber Ansiklopedisi

Ayrıca Bakınız

  • Türk Boyları
  • Türk Hükümdarları
  • Müslüman Türk devletleri
  • Yanıtlar