Gekogiller

Kısaca: Gekogiller Alm. Haftzeher, Fr. Gekkonides, İng. Geckos. Familyası: Gekogiller (Geckonidae). Yaşadığı yerler: Sıcak bölgelerde, ağaç gövdeleri, kaya, duvar yüzlerinde. Türkiye’de de vardır. Özellikleri: 15-20 cm uzunlukta, kertenkelelere benzer sürüngenler. Ayak parmakları vantuzludur. Cam gibi düz yüzeylerde rahatça yürür. Böcek avlarlar. Ömrü: 9-27 yıl. Çeşitleri: 700 kadar türü vardır. Duvar gekosu, yassı parmaklı geko, tokay, uçar geko Ünlülarıdır. ...devamı ☟

Gekogiller
Gekogiller

Gekogiller Alm. Haftzeher, Fr. Gekkonides, İng. Geckos. Familyası: Gekogiller (Geckonidae). Yaşadığı yerler: Sıcak bölgelerde, ağaç gövdeleri, kaya, duvar yüzlerinde. Türkiye’de de vardır. Özellikleri: 15-20 cm uzunlukta, kertenkelelere benzer sürüngenler. Ayak parmakları vantuzludur. Cam gibi düz yüzeylerde rahatça yürür. Böcek avlarlar. Ömrü: 9-27 yıl. Çeşitleri: 700 kadar türü vardır. Duvar gekosu, yassı parmaklı geko, tokay, uçar geko Ünlülarıdır.

Sıcak bölgelerde yaşayan kertenkeleler alt takımının geniş bir familyası. 700 kadar türü vardır. Ticaret gemilerinde saklanarak dünyanın hemen hemen her tarafına yayılmışlardır. Gekoların en önemli özelliği, parmakları altında düz zeminlerde rahatça yürümeye yarayan “sürtünme yastıkları” denilen vantuzlu kısımların bulunmasıdır. İğneli yastıklara benzeyen bu yapılarda, mikroskobik çengelli tüylere sahib incecik oluklar vardır. Bu yüzlerce çengelli yapı sayesinde gekolar en düz zeminler üzerinde rahatça yürüyebilirler. Hatta dikkate değer bir hızla tavan ve duvarlarda koşabilirler. Dümdüz camda zorlanmadan gezinebilirler. Onların ayaklarının hassaslığı karşısında en düz camlar bile pürüzlüdür. Gekolar ayak tabanlarındaki yastıklarını düz yüzeylere yapıştırarak, engebeli yüzeylerde kanca gibi kullanarak yer değiştirirler. Hareket ederlerken, parmaklarını tek tek kaldırmak zorunda olduklarından kıvrılarak yol alırlar. Gekoların parmakları pençelidir. Bazı türlerde tırnaklar kedilerde olduğu gibi özel keselerin içine çekilebilmektedir.

Boyları 5 santimetreden 30 santimetreye kadar değişmekle beraber, çoğunluğunun uzunluğu 8-15 cm arasındadır. Başları geniş ve yassılaşmış, vücutları küçük granüllü pullarla örtülüdür. Kuyruk, türlere göre değişmekle beraber, çoğunda kalın ve küttür. Bukalemunlar gibi renk değiştirerek çevreye uyum sağlayabilirler. Düşmanlarına karşı kertenkeleler gibi kuyruklarını bırakarak kaçarlar. İşitme duyuları diğer kertenkelelerden daha hassastır. İri gözlerinde göz kapağı bulunmaz. Alt ve üst kapaklar kaynaşarak gözü saydam bir tabaka halinde örter. Gözler, küçük saat camına benzeyen bu kapak altında rahatlıkla hareket eder ve korunurlar. Geko, diliyle bu saydam göz kapaklarını yalayarak parlatır.

Gekolar, çoğunlukla gececi hayvanlardır. Göz bebekleri gece hayatına uygun olarak oval ve dikeydir. Gündüzleri yaprak, taş ve duvar aralarında gizlenir. Gece böcek avlamaya çıkarlar. Etli ve kalın dillerini avlanmada ve ses çıkarmada kullanırlar. Gekogiller kertenkeleler içinde ses çıkartabilen tek familyadır. Dillerini, hızlı çırpmalarından ses meydana gelir. Türler ayrı manaları olan değişik tonlarda çeşitli sesler çıkarırlar. Çoğu “geko” çığlığını çıkardığından bu ismi almıştır. 35 cm uzunlukta Çin ve Malezya’da yaşayan bir türü böcek, yavru kuş, kertenkele ve küçük yılanları da avlar. 100 m kadar uzaktan ard arda tekrarladığı “tokay” çığlığı ile tanınır ve bu ad ile anılır. Dilsiz türlerde, çeşitli gövde pozisyonlarıyla kuyruk hareketleri ve renk armonileriyle anlaşırlar.

Hindistan ve Malezya’da yaşayan “uçar geko”, vücudunun yan taraflarında ve parmak aralarında bulunan perde sayesinde ağaçtan ağaca planör uçuşu yapar. Dinlenme halinde paraşüt derisini katlar. Çöllük arazilerde yaşayan nadir türlerde, vantuzlu parmaklar ve oval gözler bulunmaz. Bunlar gündüzcü türler olduğundan, göz bebekleri yuvarlaktır. Gekoların çeneleri kuvvetli olup, ısırığı şiddetli acılıdır. Korkutulup tahrik edilmedikçe, uysal ve zehirsiz hayvanlardır. Türlere göre yalnız, çiftler veya sürüler halinde yaşarlar. Aralarında sık sık kavga ederler. Böcek avladıklarından, bazı bölgelerde evcilleştirilirler. Yurdumuzda da birçok türlerine rastlanmaktadır.

Genellikle sert kabuklu iki yumurta yumurtlayarak ürerler. Ovovivipar (yumurtaları ana vücudu içindeyken açılan) türlerde yavru bir zar içinde doğar ve zarını yırtarak dışarı çıkar. Bağımsız olarak yaşar. Duvar gekosu, yassı parmaklı geko, tokay, uçar geko, ince parmaklı geko, en çok bilinen türleridir.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Kertenkele
1 yıl önce

türlerinin genel adıdır. Kertenkeleler alt takımının; özkertenkelegiller, gekogiller, varangiller, agamagiller, iguanagiller, boncuklukertenkelegiller, köryılansıgiller...

Kertenkele, Akrep, Animalia, Bilimsel sınıflandırma, Böcek, Chordate, Kış uykusu, Reptile, Timon, Yılanlar, Heliobolus
Gana
1 yıl önce

gibi maymun türleri de sıklıkla gözlemlenebilmektedir. Sürüngenlerden gekogiller, kertenkele, iguana, varan ve timsah yabah hayatta yer alırken, böcek...

Gana, 2007, 2008, 31 Aralık, ABD, Afrika, Afrika Birliği, Angola, Antigua ve Barbuda, Atlas Okyanusu, Avustralya
Mauritius
1 yıl önce

oluşturmuşlardır. Bunların dışında yüzün üzerinde kuş türü ile birlikte gekogiller ile parlak kertenkelegiller ailesine mensup sürüngenler adada gözlemlenebilmektedir...

Mauritius, Maritus, .mu, 12 Mart, 1968, 1992, Afrika Birliği, Angola, Antigua ve Barbuda, Avustralya, Bahama
Akdeniz sakanguru
4 yıl önce

Akdeniz sakanguru (Hemidactylus turcicus), Gekkonidae familyasından Balkanlarda, Anadolu ve Akdeniz'de yaşayan bir tür sakangur türü. Halk arasında "Süleymancık"...

Gecko
1 yıl önce

Kertenkeleler, dünya çapında sıcak iklimlerde bulunan, alt sınır Gekkota'ya ait küçük kertenkelelerdir. Boyları 1,6 ile 60 cm arasında değişir. Geckolar...

Gecko, AOL, CSS, HTML, JavaScript, Mozilla, Netscape, XML, Yazılım, Mozilla Vakfı, RDF
Leopar gekosu
1 yıl önce

Leopar Geko (Eublepharis macularius) gececil, çoğu geko türünün aksine yerde yaşayan, Afganistan, İran, Pakistan, Hindistan ve Nepal'in kayalık kuru otlak...

Cyrtopodion
4 yıl önce

Cyrtopodion, Gekkonidae familyasının Gekkoninae alt familyasından Asya ve Orta Doğu'da yaşayan ve 37 türü bulunan geko cinsi. Önceleri Cyrtodactylus ve...