Kararname

Kararname Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu veya ilgili Bakanlar tarafından imzalanan karar. Kararname, bir idari düzenleyici işlemdir. Kanun Hükmünde Kararnameler (K.H.K.) dışındaki kararnameler, kanun gücünde değildirler (Bkz. K.H.K.). Kararname, idari bir tasarruf olup, gerekli görüldüğü hallerde, çıkaran yetkili organ tarafından değiştirilebilir veya kaldırılabilir. T.C. Anayasası’nda “kararname” adında bir hukuki işlem düzenlenmemiştir. Aslında Türk İdare Hukukunda “kararna

Kararname Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu veya ilgili Bakanlar tarafından imzalanan karar. Kararname, bir idari düzenleyici işlemdir. Kanun Hükmünde Kararnameler (K.H.K.) dışındaki kararnameler, kanun gücünde değildirler (Bkz. K.H.K.). Kararname, idari bir tasarruf olup, gerekli görüldüğü hallerde, çıkaran yetkili organ tarafından değiştirilebilir veya kaldırılabilir.

T.C. Anayasası’nda “kararname” adında bir hukuki işlem düzenlenmemiştir. Aslında Türk İdare Hukukunda “kararname” ismini taşıyan bir muamele mevcut değildir. Fakat tatbikatta bu tip bir işleme rastlanmaktadır. Türkiye’de olduğu gibi, hemen her ülkede “kararname” adını taşıyan hukuki tasarruflar mevcuttur.

Uygulamada, şekil itibariyle iki tip kararname vardır. Bunlar “Bakanlar Kurulu Kararnamesi” (Toplu Kararnameler) ve “Üçlü veya İkili Kararnameler”dir. Bakanlar Kurulu Kararnamesi, Başbakan ile bütün Bakanların ve Cumhurbaşkanının imzaları ile teşekkül eder. Bakanlar Kurulu Kararnameleri, prensip itibariyle bir kanuna dayalı olarak çıkarılırlar. Fakat tatbikatta, ortada bir kanun hükmü olmadan da Bakanlar Kurulu kararnamesi çıkarıldığı görülmektedir. Üçlü veya İkili Kararname’ye gelince, üçlü kararname ilgili Bakanın, Başbakanın ve Cumhurbaşkanının imzalarını ihtiva eden kararnamedir. Mesela bir İçişleri müsteşarının tayinine dair kararname, İçişleri Bakanı, Başbakan ve Cumhurbaşkanı tarafından imzalanır. İkili kararname ise Başbakan ve Cumhurbaşkanının imzası ile meydana gelen kararnamedir. Mesela Başbakanlıkta açık bulunan 3. derecedeki bir kadroya bir şube müdürünün tayin edilmesi ikili bir kararname ile olur.

Bu tip kararnameler dışında bir de “Prensip Kararnameleri” adı verilen bir başka müşterek kararname vardır. Mesela bir kanunda birkaç tane bakana yetki verilmiş olabilir; böyle bir durumda bu konu ilgili birkaç bakanın ayrı ayrı imzası ile Başbakanlık Kanunlar Teklif Dairesi tarafından müşterek bir kararname metni haline getirilerek bakanlara imzalattırılmaktadır. Bunların sayısı senede bir-ikiyi geçmez.

Cumhurbaşkanının iradesini ihtiva eden tasarruflar da kararname adı altında düzenlenir. Bu kararnamelere Cumhurbaşkanı Kararnameleri denir.

Bakanların imzasının bulunması bakımından kararnameler Bakanlar Kurulu Kararnamesi ve Müşterek Kararname olmak üzere iki kısma ayrılırlar. Bakanlar Kurulu kararnamelerinde bütün bakanların imzası bulunur. Müşterek Kararname’de ise ilgili bir veya birkaç bakanın imzası bulunur. Fakat her iki tip kararnamede de cumhurbaşkanının ve başbakanın imzası mutlaka bulunur.

Kararnamelerde müsteşar vs. gibi bakan statüsüne tabi olmayanların imzası bulunmaz. Kararnamelerde şekil şartları oldukça önemlidir. Bu unsurlardaki bir bozukluk kararnamenin yokluğu sonucunu meydana getirir.

Kararnameler konuları bakımından da objektif ve subjektif kararnameler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Nizamnameleri, talimatnameleri ve hususi bir kanuna istinaden çıkarılmış kararnameleri kabul ve tasdik eden Cumhurbaşkanı Kararnameleri objektif kararnamelerdir. Tayin vs. gibi ferdi tasarrufları (kişilere ait işlemler) ihtiva eden Cumhurbaşkanı Kararnameleri ise subjektif kararnamelerdir.

Ayrıca, 1930 tarihli Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu ve 1940 tarihli Milli Koruma Kanunu’na dayanılarak yapılan işlemler de “kararname” ismini taşımaktadır. Yine, Bakanlar Kurulunun dış ticaretle ilgili olarak yaptığı düzenlemelere de kararname adı verilmektedir.

Kararnameler de, diğer idari ve düzenleyici işlemler gibi idari yargı denetimine tabidir. Bu işlemlerden doğacak davalarda, yüksek idare mahkemesi olan Danıştay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Bölge İdare Mahkemeleri yetkilidir.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Diğer anlamları

kararname

Türkçe kararname kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. decree, bylaw

kararname

cumhurbaşkanının onayladığı hükümet kararı.
bakanlar kuruluna verilen yetkilere dayanarak alınan karar.
bu kararı bildiren resmi yazı.

kararname

Türkçe kararname kelimesinin Fransızca karşılığı.
décret [le]

kararname

Türkçe kararname kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Bestimmung

kararname

Osmanlıca kararname kelimesinin Türkçe karşılığı.
f. Bakanlar Kurulu'ndan çıkan resmî emirler. * Verilen karârı bildiren yazı.

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Kararname ilgili konular

  • Darbhane

    Osmanli Devleti'nde para basan dâire, madenî para basilan yer. Darbhânenin târihi eskilere dayanmaktadir. Osmanli Devleti' nde ilk para Osman Bey
  • Kanun

    Yazılı hukukun kaynaklarından biri. Kaide, prensip, kural. Bir çalgı aletinin adı.
  • Kararname

    Kararname Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu veya ilgili Bakanlar tarafından imzalanan karar. Kararname, bir idari düzenleyici işlemdir. K
  • Madalya

    Madalya Savaşlarda üstün başarı gösterenlere, önemli bir olay veya yarışma sonunda derece alanlara verilen madeni nişan. Madalya basımı, t
  • Mais

    Mais (Motorlu araç imalat ve satış) Oyak-Renault, Renault lisansı ile, Renault 12 binek otomobillerini üretmek üzere, 2 Eylül 1969 tarihinde, 6
  • Personel

    Organizasyon, örgüt, teşkilat, kuruluş; ortak bir amaç çerçevesinde kurulmuş, ortak bir çalışma düzenine sahip, kendi verimini yönetebile
  • Saltanat

    Saltanat, Osmanlı Saltanatı veya Padişahlık (Osmanlıca: ملك )
  • Yunanca

    Yunan dili. 3000 yıllık bir geçmişi olan Hint-Avrupa dil ailesine ait bir dildir. Antik Yunanca Klasik Yunan uygarlığının dili olarak kullanı
  • Eskişehir

    Eskişehir, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesinde bulunan aynı adlı ilin merkezidir. Ortasından Porsuk Çayı geçen şehir, içerisinde Osmangazi
  • Anayasa

    ANAYASA Alm. Grundgesetz (n), Konstitution (f), Fr. Constitution, İng. Constitution. Devletin esas kuruluşunu, devletin kişilerle ve kişilerin bir