Kararname Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu veya ilgili Bakanlar tarafından imzalanan karar. Kararname, bir idari düzenleyici işlemdir. Kanun Hükmünde Kararnameler (K.H.K.) dışındaki kararnameler, kanun gücünde değildirler (Bkz. K.H.K.). Kararname, idari bir tasarruf olup, gerekli görüldüğü hallerde, çıkaran yetkili organ tarafından değiştirilebilir veya kaldırılabilir. T.C. Anayasası’nda “kararname” adında bir hukuki işlem düzenlenmemiştir. Aslında Türk İdare Hukukunda “kararna...

KARARNAME (türkçe) anlamı
1. f. Bakanlar Kurulu'ndan çıkan resmî emirler.
2. Verilen karârı bildiren yazı.
KARARNAME (türkçe) anlamı
3. cumhurbaşkanının onayladığı hükümet kararı.
4. bakanlar kuruluna verilen yetkilere dayanarak alınan karar.
5. bu kararı bildiren resmi yazı.
KARARNAME (türkçe) ingilizcesi
1. n. decree
2. bylaw
KARARNAME (türkçe) fransızcası
1. décret [le]
KARARNAME (türkçe) almancası
1. n. Bestimmung

Kararname hakkında detaylı bilgi

Kararname Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar Kurulu veya ilgili Bakanlar tarafından imzalanan karar. Kararname, bir idari düzenleyici işlemdir. Kanun Hükmünde Kararnameler (K.H.K.) dışındaki kararnameler, kanun gücünde değildirler (Bkz. K.H.K.). Kararname, idari bir tasarruf olup, gerekli görüldüğü hallerde, çıkaran yetkili organ tarafından değiştirilebilir veya kaldırılabilir.

T.C. Anayasası’nda “kararname” adında bir hukuki işlem düzenlenmemiştir. Aslında Türk İdare Hukukunda “kararname” ismini taşıyan bir muamele mevcut değildir. Fakat tatbikatta bu tip bir işleme rastlanmaktadır. Türkiye’de olduğu gibi, hemen her ülkede “kararname” adını taşıyan hukuki tasarruflar mevcuttur.

Uygulamada, şekil itibariyle iki tip kararname vardır. Bunlar “Bakanlar Kurulu Kararnamesi” (Toplu Kararnameler) ve “Üçlü veya İkili Kararnameler”dir. Bakanlar Kurulu Kararnamesi, Başbakan ile bütün Bakanların ve Cumhurbaşkanının imzaları ile teşekkül eder. Bakanlar Kurulu Kararnameleri, prensip itibariyle bir kanuna dayalı olarak çıkarılırlar. Fakat tatbikatta, ortada bir kanun hükmü olmadan da Bakanlar Kurulu kararnamesi çıkarıldığı görülmektedir. Üçlü veya İkili Kararname’ye gelince, üçlü kararname ilgili Bakanın, Başbakanın ve Cumhurbaşkanının imzalarını ihtiva eden kararnamedir. Mesela bir İçişleri müsteşarının tayinine dair kararname, İçişleri Bakanı, Başbakan ve Cumhurbaşkanı tarafından imzalanır. İkili kararname ise Başbakan ve Cumhurbaşkanının imzası ile meydana gelen kararnamedir. Mesela Başbakanlıkta açık bulunan 3. derecedeki bir kadroya bir şube müdürünün tayin edilmesi ikili bir kararname ile olur.

Bu tip kararnameler dışında bir de “Prensip Kararnameleri” adı verilen bir başka müşterek kararname vardır. Mesela bir kanunda birkaç tane bakana yetki verilmiş olabilir; böyle bir durumda bu konu ilgili birkaç bakanın ayrı ayrı imzası ile Başbakanlık Kanunlar Teklif Dairesi tarafından müşterek bir kararname metni haline getirilerek bakanlara imzalattırılmaktadır. Bunların sayısı senede bir-ikiyi geçmez.

Cumhurbaşkanının iradesini ihtiva eden tasarruflar da kararname adı altında düzenlenir. Bu kararnamelere Cumhurbaşkanı Kararnameleri denir.

Bakanların imzasının bulunması bakımından kararnameler Bakanlar Kurulu Kararnamesi ve Müşterek Kararname olmak üzere iki kısma ayrılırlar. Bakanlar Kurulu kararnamelerinde bütün bakanların imzası bulunur. Müşterek Kararname’de ise ilgili bir veya birkaç bakanın imzası bulunur. Fakat her iki tip kararnamede de cumhurbaşkanının ve başbakanın imzası mutlaka bulunur.

Kararnamelerde müsteşar vs. gibi bakan statüsüne tabi olmayanların imzası bulunmaz. Kararnamelerde şekil şartları oldukça önemlidir. Bu unsurlardaki bir bozukluk kararnamenin yokluğu sonucunu meydana getirir.

Kararnameler konuları bakımından da objektif ve subjektif kararnameler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Nizamnameleri, talimatnameleri ve hususi bir kanuna istinaden çıkarılmış kararnameleri kabul ve tasdik eden Cumhurbaşkanı Kararnameleri objektif kararnamelerdir. Tayin vs. gibi ferdi tasarrufları (kişilere ait işlemler) ihtiva eden Cumhurbaşkanı Kararnameleri ise subjektif kararnamelerdir.

Ayrıca, 1930 tarihli Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu ve 1940 tarihli Milli Koruma Kanunu’na dayanılarak yapılan işlemler de “kararname” ismini taşımaktadır. Yine, Bakanlar Kurulunun dış ticaretle ilgili olarak yaptığı düzenlemelere de kararname adı verilmektedir.

Kararnameler de, diğer idari ve düzenleyici işlemler gibi idari yargı denetimine tabidir. Bu işlemlerden doğacak davalarda, yüksek idare mahkemesi olan Danıştay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Bölge İdare Mahkemeleri yetkilidir.

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Kanun Hükmünde Kararname

Kanun Hükmünde Kararname Yasama organının (meclisin) konu, süre ve gayeyi belirleyen bir yetki kanunu ile verdiği veya doğrudan doğruya Anayasa’dan aldığı yetkiye dayanarak hükümetin çıkardığı kanun gücüne sahip bir kararname. Kanun Hükmündeki Kararname (KHK) de kararname ...

Başbakan

Başbakan, kelime anlamı olarak hükümetin ve bakanlar kurulunun başı, kabinenin başı, başvekili ifade eder. Özellikle cumhuriyet ile yönetilen toplumlarda yürütmenin başı olan ve devletin atacağı adımlara karar veren kişidir.

Banker

Banka, faizle para alınıp verilebilen, kredi, iskonto, kambiyo işlemleri yapan, kasalarında para, değerli belge, eşya saklayan ve bunun dışındaki diğer ekonomik etkinliklerde bulunan kuruluşlara banka denir. Banka kelimesi İtalyanca banca kelimesinden Türkçeye geçmiştir.

Basın

BASIN Alm. Presse, Fr. Presse, İng. Press. Günlük, haftalık, aylık, yıllık gibi belirli veya belirsiz aralıklarla yayınlanan her türlü ceride (gazete), mecmua (dergi), salname (yıllık), broşür ve benzeri yayınların hepsi, matbuat. Bu tür yayınların muhtevasını, haber ve fikir ...

Darbhane

Osmanli Devleti'nde para basan dâire, madenî para basilan yer. Darbhânenin târihi eskilere dayanmaktadir. Osmanli Devleti' nde ilk para Osman Bey zamaninda basildigi biliniyorsa da nerede basildigi bilinmiyor. Bilinen ilk Osmanli darbhânesi, Orhan Bey zamanindaki paralarin basildigi Bursa ...

Kanun

Yazılı hukukun kaynaklarından biri. Kaide, prensip, kural. Bir çalgı aletinin adı.

Madalya

Madalya Savaşlarda üstün başarı gösterenlere, önemli bir olay veya yarışma sonunda derece alanlara verilen madeni nişan. Madalya basımı, tarihin çok öncesine dayanır. Abbasiler (749-1517) zamanında, önem arz eden bazı hadiseler sebebi ile “atiye dinarı” denilen madalya ...

Mais

Mais (Motorlu araç imalat ve satış) Oyak-Renault, Renault lisansı ile, Renault 12 binek otomobillerini üretmek üzere, 2 Eylül 1969 tarihinde, 6/12347 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kurulmuştur. Şirketin kuruluş sermayesi 50 milyon liradır.

Personel

Organizasyon, örgüt, teşkilat, kuruluş; ortak bir amaç çerçevesinde kurulmuş, ortak bir çalışma düzenine sahip, kendi verimini yönetebilen toplumsal bir düzen. Organizasyonlar sosyoloji, iktîsat, işletme, siyaset bilimi ve psikoloji gibi birçok sosyal bilim dalının araştırma ...

Saltanat

Saltanat, Osmanlı Saltanatı veya Padişahlık (Osmanlıca: ملك )

Yunanca

Yunan dili. 3000 yıllık bir geçmişi olan Hint-Avrupa dil ailesine ait bir dildir. Antik Yunanca Klasik Yunan uygarlığının dili olarak kullanılmıştır. Modern Yunanca Antik Yunancadan oldukça farklı olmakla beraber köken olarak ona dayanır. Yunanca, Yunan alfabesi kullanılarak ...