Laos

Çin Hindi Yarımadasına göç eden Laos halkının asıl vatanı, Çin’dir. Laos’un, 14. asırdan önceki tarihi hakkında vesika yoktur. İlk Laos krallığı, 14. asır ortalarına doğru kurulmuştur. 1453 senesinde Fraya...

Laos nüfusu altı milyon sekiz yüz iki bin yirmi üç kişi

2015 yılı verilerine göre Laos'un nüfusu 6,802,023 kişidir. 1960 yılında 2,119,944 olan Laos'un nüfusu, 1970 yılında 2,686,025, 1980 yılında 3,252,701 ve 1990 yılında 4,247,839 kişi olmuştur. Laos'un 2000 yılı nüfusu ise 4,247,839 kişiydi.

Laos hakkında bilgiler

Laos, Güneydoğu Asya’da Çin Hindi Yarımadası'nda bulunan bir ülke. Güneydoğu Asya'da, Tayland'ın kuzeydoğusunda, Vietnam'ın batısında yer alır. Laos denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Coğrafi olarak 18 00 Kuzey enlemi ile 105 00 Doğu boylamı arasında yer alır. Myanmar, Kamboçya, Çin, Tayland ve Vietnam ile komşudur. İklimi ise, tropikal muson; Mayıs - Kasım ayları arasında yağış mevsimi, Aralık - Nisan ayları arası kuru mevsim yaşanmaktadır. Arazi yapısı çoğulukla kayalık dağlar ovalar ve platolardır. Tarıma uygun toprakları ise azdır.

Tarihi

Çin Hindi Yarımadasına göç eden Laos halkının asıl vatanı, Çin’dir. Laos’un, 14. asırdan önceki tarihi hakkında vesika yoktur. İlk Laos krallığı, 14. asır ortalarına doğru kurulmuştur. 1453 senesinde Fraya Fa Ngum, Lanxang (milyonlarca fil) krallığını kurdu. On altıncı asrın sonunda bu krallık, “İngiliz Milletler Topluluğu”nun bir üyesi (sömürgesi) oldu.

Ülkede patlak veren bir iç savaş neticesinde krallık, Kraliyet Devleti ve Şampasak Prensliği olmak üzere ikiye bölündü. On dokuzuncu yüzyıl başında Kraliyet devleti, Siyam’la birleşti. 1893 yılında imzalanan, Fransız-Siyam Antlaşması ile Siyam’la birlikte Laos da Fransa’nın bir sömürgesi haline geldi.

1942 senesinde Japonlar, Mekong Nehri ve çevresini ele geçirdi. İkinci Dünya Harbi sonunda Japonya mağlub olunca, Mayıs 1946’da Laos, bağımsızlığını ilan etti. Fransa buna engel olmak istediyse de başarılı olamadı. 1953 yılında Fransa ve ABD, 1962 senesi Temmuz ayında yapılan Cenevre Milletlerarası Konferansında ise bütün ülkeler Laos’un bağımsızlığını tanıdı. 1963 Nisanına doğru ülkede karışıklıklar başgösterdi. Uzun koalisyon hükumetleri sonunda, komünizm yanlısı Potent-Lao, 1975’te Laos Demokratik Halk Cumhuriyetini kurdu. Günümüzde hala komünist idare başta bulunmakta olup, sosyalist yönetime geçmesinden bu yana ilk seçim 1989 Martında yapılmıştır.



Coğrafya

Laos denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Coğrafi olarak 18 00 Kuzey enlemi ile 105 00 Doğu boylamı arasında yer alır. Konum olarak Güneydoğu Asya'dadır. Myanmar, Kamboçya, Çin, Tayland ve Vietnam ile komşudur. İklimi ise, tropikal muson; Mayıs - Kasım ayları arasında yağış mevsimi, Aralık - Nisan ayları arası kuru mevsim yaşanmaktadır. Arazi yapısı çoğulukla kayalık dağlar ovalar ve platolardır. Tarıma uygun toprakları ise azdır.

Fiziki Yapı

Laos’un büyük bölümü ormanlık ve dağlıktır. Doğuya doğru 2700 metre yüksekliğe ulaşan Anmamite Cordillerası (dağ silsilesi), kuzeydoğu hariç ülkenin Vietnam’la hududunu teşkil eder. Güneydeki sıra dağlar, takriben 1500 metrelik bir yüksekliğe erişir. Derin geçitler ve dar vadiler, dağları birbirinden ayırır. Güneyde Balovenler Yaylası ve Luang Prabang yakınında Jarlar Ovası gibi bazı yüksek yaylalar bulunur.

Mekong Nehri, ülkenin batı sınırının büyük bölümünü teşkil eder. Bütün Laos, kuzeydoğu uç kısmı hariç, Mekong Havzası boyunca uzanır. Bu nehir, Laos’un ulaşımında önemli bir yer tutar. Mekong Nehrine karışan kollar, Nam Thai ve Nam Hai nehirleridir. Mekong Nehri ve kolları etrafındaki ovalar, güneyde oldukça geniştir. Her ne kadar Vientiane’de önemli bir ova bulunuyorsa da, nehrin orta kesimine yakın yerlerde ovalar daha sınırlıdır.

İklim

Laos’un iklimi sıcak ve nemli olup, subtropikal ve tropikal iklim arasında değişir. Mayıs ayından ekim ayına kadar muson yağmurları yağar. Rüzgar, güneybatıdan estiği zaman, aylık yağış miktarı, 280-300 mm’dir. Fakat, kışın rüzgar ters yönden estiği için, bu miktar 13 mm’ye düşer. En fazla yağış. Balovenler Yaylasında görülür. Burada yıllık yağış miktarı, 4000 mm’nin altına düşmez.

Sıcaklığın en fazla olduğu aylar, nisan ve mayıstır. (32°C-38°C). Sıcaklığın en düşük olduğu ocak ayında kuzeydeki dağlarda ısı -3°C’ye kadar düşer.

Bitki örtüsü

Laos, diğer tropikal iklim bölgesindeki ülkeler gibi ormanlarla kaplıdır. Ülkenin % 70’i ormanlıktır. Ormanlarda filler, leoparlar, kaplanlar, panterler, zehirli kertenkeleler, kobralar, timsahlar, çeşit çeşit kuşlar ve böcekler bulunur.

Maden

Laos, maden bakımından pek zengin olmamakla birlikte, kalay ve demir, önemli ölçüde çıkarılmaktadır. Bundan başka bakır ve kurşun çıkarılan ülkede, antharasit ve petrol de bulunmaktadır.

Nüfus ve Sosyal Hayat

Nüfusu 4.409.000 olan Laos’un nüfus yoğunluğu, km2 başına 16’dır. Laos halkının yarısını meydana getiren Lao asıllılar, komşu Tayland halkına, dil ve orijin bakımından benzerlik gösterirler. Daha gelişmiş ve modern olan Mekong Nehri ovasındaki halk, kuzeyde olup, nüfusun % 15’ini meydana getiren Tal asıllı halktan hem yaşayış hem de şekil bakımından farklılık gösterir. Nüfusun % 10 kadarı, Çin’in güney kesiminde yaşayan Meo ve Man halklarıyla aynı menşeye (köke) sahiptir. Bunlar, Lao ve Tai halkına pek benzemezler. 900 m yüksekliğindeki kuzey kısmın dağlık bölgesindeki tek tük köylerde yaşarlar. Ülkenin geri kalan halkı, çeşitli topluluklardan meydana gelmiştir ve bir Kamboç şivesi olan, Mont-khmer şivesini konuşurlar. Bunlar dağlık bölgelerde yaşarlar. Ziraatle uğraşırlar. Laos’taki diğer halk bunlara Kha (köle) demektedir.

Budizm, Laos’un resmi dinidir. Phi adındaki başka bir inanç da, ilkel kabileler arasında yaygındır. Lao menşeli olmayanlar, genellikle Budist değildir.

Halk, ekseriya kırsal kesimde yaşar. Şehircilik geri durumdadır. Vientiane en büyük şehir ve başkent olup, nüfusu 150.000’dir. Bütün gelişmiş bölgeler ve önemli şehirler, Mekang Nehri etrafında veya yakınındadır.

Laos’un resmi dili, Lao dilidir. Ülkede 1946 yılından beri eğitime önem verilmesine ve 1951’de mecburi eğitim konulmasına rağmen, eğitim seviyesi çok düşüktür.

  • Nüfus artış oranı: %2.48 (2001 verileri)
  • Mülteci oranı: 0 mülteci/1, 000 nüfus (2001 tahmini)
  • Bebek ölüm oranı: 92.89 ölüm/1, 000 doğan bebek (2001 tahmini)
  • Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 53.48 yıl erkeklerde: 51.58 yıl kadınlarda: 55.44 yıl (2001 verileri)
  • Ortalama çocuk sayısı: 5.12 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
  • Ulus: Laoslu
  • Nüfusun etnik dağılımı: Laoslu %68, Lao Theung %22, Lao Soung %9, Vietnamlılar/Çinliler %1
  • Din: Budizm %60, animist ve diğer %40
  • Diller: Lao (resmi), Fransızca, İngilizce ve diğer etnik diller
  • Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler toplam nüfusta: %57 erkekler: %70 kadınlar: %44 (1999 verileri)




Siyasi Hayat

Laosluların çoğunun siyasi hayatla alakaları yok gibidir. Siyasi faaliyetlerle, sadece yüksek tabaka ilgilenmekte ve partiler, liderlerin etrafında kümelenen insanların meydana getirdiği teşkilatlardan başka bir şey değildir. Uzun süren siyasi istikrarsızlık sonucunda, Pathet Lao iktidarı ele geçirerek 1975’te Laos Demokratik Halk Cumhuriyetini kurmuştur. Bu tarihten sonra ilk seçim 1989 Martı’nda yapılmıştır.

Anayasaya göre yasama yetkisi mahalli hükumet organlarının seçtiği 264 üyeden meydana gelen Halk Temsilcileri Ulusal Kongresindedir.

Siyasi hayatta en yüksek kademe, İçişleri Bakanı tarafından tayin edilen valilerin idare ettiği 20 eyaletten meydana gelen mahalli hükumettir. Bazı durumlarda tayinler geleneklere göre yönetilen mahalli ailelerin üyelerine bırakılır. Eyaletler Kantonlara, bunlar da birçok köylere ayrılmıştır. Kabile hayatının sürdüğü yerlerde, köy liderleri genellikle mahalli otoritenin de başkanıdır ve özel idari kademelere tayin edilebilirler.

Kuzeyde dağlık bölgelerde yaşayan Meo halkına, mecliste özel olarak temsil edildikleri gibi, özel mahalli otonom sistem verilmiştir.

Ekonomi

Laos halkının % 90’ı tarımla uğraşan, tarımı yiyecek maddelerine ve özellikle pirince dayanan bir ülkedir. Tarıma elverişli olan arazinin büyük bölümü pirinç tarlaları ile kaplıdır. Yaklaşık 50.000 tonun üzerinde pirinç üretilir. Üretilen pirinç üreticiler tarafından tüketildiğinden dolayı, şehirli halk için pirinç ithal edilmektedir. Pirinçten başka mısır, pamuk, kahve, tütün, kenevir, çeşitli baharat ve haşhaş üretimi yapılmaktadır. Yağ ihtiyacı köylerde hindistancevizinden sağlanmaktadır.

Laos’ta hayvancılık, gelişme imkanına sahip bir sektördür. Güneyde sistemli olarak büyükbaş hayvan yetiştirilir. Kümes hayvanları ve evcil fil de yetiştirilir. Dağlarda vahşi hayvan avcılığı yapılır. Mekang Nehri kıyısında oturanların bir kısmı balıkçılık yapmaktadır.

Laos, bağımsızlığını ilan ettiğinden bu yana ticareti açık vermekte olan bir ülkedir. Dış ticaret münasebetleri çok sınırlıdır. Sadece komşu ülkelerle, Japonya ve ABD ile ticaret yapar. Kalay, pamuk, deri, kereste, kakule, aselbent sakızı, ağaç lakı ve gri kahve ihraç eder. İhracatının yarısını kalay teşkil eder. Dışarıdan tekstil ürünleri, gıda maddeleri, tütün, petrol ve makina satın alır. Gelirlerinin % 60’ını dış yardımlar meydana getirir. Kaçakçılık, özellikle haşhaş kaçakçılığından 12 milyon dolara yakın bir gelir sağlamaktadır.

Laos sanayi yönünden geri kalmış bir ülkedir. Ülkede sadece el sanatları mevcut olup, bunlar da ilkel metodlarla yapılmaktadır. Bununla birlikte, az da olsa sigara, kibrit ve sandal imalatı yapılmaktadır. Dış yardımlarla 1971’de kurulan Nam-Ngum hidroelektrik santrali ve barajı ülkenin elektrik ihtiyacı için yetersizdir.

Ulaşım

Laos’ta hiç demiryolu yoktur. 7000 km’nin üzerinde olan karayollarının çoğu toprak olup, yağmurlu havalarda yolların çoğunda ulaşım mümkün olamamaktadır. Akarsu ulaşımı daha çok kullanılmaktadır. Büyük şehirlerde (Vientiane, Pakse, Luang, Prabang, Seno) bulunan havaalanları ile hava ulaşımı sağlanmaktadır.

Kısaca Laos

  • Ülke adı: Resmi tam adı: Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti
  • Kısa şekli: Laos
  • Yerel tam adı: Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao
  • Yönetim biçimi: Tek Partili Sosyalist Cumhuriyet
  • Başkent: Vientiane
  • İdari bölümler: 16 eyalet ve 1 belediye; Attapu, Bokeo, Bolikhamxai, Champasak, Houaphan, Khammouan, Louangnamtha, Louangphabang, Oudomxai, Phongsali, Salavan, Savannakhet, Viangchan, Viangchan, Xaignabouli, Xaisomboun, Xekong, Xiangkhoang
  • Bağımsızlık günü: 19 Temmuz 1949 (Fransa'dan)
  • Milli bayram: Cumhuriyet günü, 2 Aralık (1975)
  • Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: ACCT, ARF, AsDB (Asya Kalkınma Bankası), ASEAN (Güneydoğu Asya Ülkeleri Örgütü), CP, ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), Intelsat, Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), ITU (Uluslararası Telekomünikasyon Birliği), NAM, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UPU (Dünya Posta Birliği), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)


Laos nerede?

Laos haritadaki konumu
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Laos - Yönetimi

Ülke adı: Resmi tam adı: Lao Demokratik Halk Cumhuriyetikısa şekli : LaosYerel tam adı: Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon LaoYönetim biçimi: Tek Partili Sosyalist CumhuriyetBaşkent: Vientianeİdari bölümler: 16 eyalet ve 1 belediye; Attapu, Bokeo, Bolikhamxai, Champasak, Houaphan, ...

Laos Bayrağı

Laos bayrağı 2 Aralık 1975 tarihinde kabul edilmiştir. Yukarıdan aşağıya sırası ile kırmızı - lacivert- kırmızı yatay şeritlerden oluşan bayrağın ortasında beyaz bir çember bulunur.

Laos Millî Futbol Takımı

Laos Milli Futbol Takımı Laos'u uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır.

Laos'taki Yahudilerin Tarihi

Laos'ta yerleşik Yahudi mevcudiyeti bulunmamaktadır, fakat komünist olan bu ülke yabancı turistlere kapılarını açmaya başladığından Chabad, Luang Prabang'da 2006 yılında kalıcı bir yer açma izni almıştır. Genç Rabbi Avraham Leitner, Yahudi ziyaretçilere yemek ve barınak ...