Ada

ADA (Alm. Insel (f.), Fr.

AdaDünyanın en büyük adasından bir görüntü:Grönland

Ada hakkında ansiklopedik bilgi

ADA (Alm. Insel (f.), Fr. Ile (f.), İng. Island.) Her tarafı sularla çevrili kara parçası. Okyanus, deniz, göl ve her çeşit akarsular içinde ada bulunabilir. Bir kara parçasının ada sayılabilmesi için etrafını çevreleyen denizin etkisinin karanın her yerinde görülmesi lazımdır. Avustralya’da denizin tesiri her tarafında görülmediği için ada sayılmamış ve kıta kabul edilmiştir. Sumatra, Borneo, Madagaskar, Grönland, Britanya, Japonya adaları başlıca büyük adalardır. Adaların toplam yüzölçümü 10 milyon kilometrekare ile Avrupa kıtasının yüzölçümüne yakındır.

Adalar tek adalar ve takım adalar olarak bulunurlar. Kıbrıs tek adadır. Endonezya Devleti ise bir çok adadan meydana gelen bir takım adalar topluluğudur. Meydana gelişlerine göre adalar; kıtalardan ayrılan, mercan, volkanik ve alüvyon adaları olmak üzere dörde ayrılır.

Kıtadan ayrılan adalar: Jeolojik devirlerde kıtalardan koparak meydana gelen veya bazı kara parçalarının çökmesi ile yahut denizlerin yükselerek bazı kara parçalarını kaplamasıyla meydana gelmiş adalardır. Madagaskar adası, jeolojik ikinci zamanda Afrika’dan; Britanya, dördüncü zamanda Avrupa’dan ayrılmıştır. Ege adaları, Ege kıtasının parçalanıp çökmesiyle; Korsika ve Sardunya adaları, Tiran kıtasının parçalanmasıyla meydana gelmiştir.

Mercan adaları: Okyanuslarda çok kalabalık sürüler halinde yaşayan poliplerin çıkardıkları kalkerlerin birikmesinden adalar meydana gelmiştir. Büyük Okyanus ve Hint Okyanusunda bu tip adalara sık rastlanır. Marshall ve Carolin adaları mercan adalarıdır.

Volkanik adalar: Deniz veya göl dibindeki volkanların püskürttüğü lavlar neticesi meydana gelmişlerdir. Batı Akdeniz’deki Stromboli Adası ile Büyük Okyanustaki Hawaii Adaları volkanik adalardır.

Alüvyon adaları: Nehirlerin sürükleme kuvvetinin azaldığı ve dolayısıyle beraberindeki taş parçacıklarını taşıyamadığı yerlerde belirirler. Daha çok nehirlerin ağızlarına yakın kısımlarda meydana gelen bu adaların üstten görünüşü, suyun geldiği tarafı ince olan bir elips şeklindedir. Bunlardan bazılarında ziraat alanları ve yerleşme yerleri kurulabilmektedir. Bu adalardan bazılarının yüksekliği 10 metreyi bulabilir. Fakat ekseri alüvyon adaları zamanla sular altında kalırlar.

Dünya Coğrafyasındaki Başlıca Adalar:

Adı Yüzölçümü (km2) Bulunduğu Yer

Grönland 2.175.000 Kuzey Buz Denizi

Yeni Gine 785.000 Büyük Okyanus

Borneo 750.754 Büyük Okyanus

Madagaskar 587.041 Hint Okyanusu

Baffin 476.067 Kuzey Buz Denizi

Sumatra 471.000 Büyük Okyanus

Filipinler 300.000 Büyük Okyanus

Yeni Zelanda 269.000 Büyük Okyanus

Honşu 230.000 Büyük Okyanus

Büyük Britanya 229.720 Atlas Okyanusu

Ellesmere 212.688 Kuzey Buz Denizi

Victoria 212.198 Kuzey Buz Denizi

Sulavesi 189.033 Büyük Okyanus

Cava 126.400 Büyük Okyanus

Küba 114.524 Atlas Okyanusu

Newfoundland 110.681 Atlas Okyanusu

Luzon 104.687 Büyük Okyanus

İzlanda 102.829 Atlas Okyanusu

Mindanao 98.681 Büyük Okyanus

Moluk Adaları 86.285 Büyük Okyanus

İrlanda 84.000 Atlas Okyanusu

Novaya Zemiya 82.600 Kuzey Buz Denizi

Hokkaido 78.508 Büyük Okyanus

Sahalin 73.290 Büyük Okyanus

Tasmanya 68.332 Büyük Okyanus

Banks 67.600 Kuzey Buz Denizi

Sri Lanka 65.610 Hint Okyanusu

Svalbard 62.423 Kuzey Buz Denizi

Bismarck Takımadaları58.800 Büyük Okyanus

Devon 54.029 Kuzey Buz Denizi

Melville 42.395 Kuzey Buz Denizi

Souhampton 40.663 Kuzey Buz Denizi

Tayvan 35.961 Büyük Okyanus

Kyuşu 35.660 Büyük Okyanus

Hainan 33.670 Büyük Okyanus

Prince of Wales 33.229 Atlas Okyanusu

Vancouver 32.137 Büyük Okyanus

Sicilya 25.210 Akdeniz

Somerset 24.268 Kuzey Buz Denizi

Sardinya 24.084 Akdeniz

Kuril Adaları 20.000 Büyük Okyanus

Yeni Kaledonya 19.103 Büyük Okyanus

Fiji 18.272 Büyük Okyanus

Hawaii 16.500 Büyük Okyanus

Vanuatu (Yeni Hebridler)14.760 Atlas Okyanusu

Bahamalar 13.935 Atlas Okyanusu

Falkland Adaları 11.960 Atlas Okyanusu

Jamaika 10.991 Atlas Okyanusu

Cape Breton 10.300 Atlas Okyanusu

Kıbrıs 9.251 Akdeniz

Porto Riko 8.897 Atlas Okyanusu

Korsika 8.720 Akdeniz

Girit 8.259 Akdeniz

Rodos 1.398 Ege Denizi

Ada Resimleri


  • Mercan adasının oluşumu

  • Büyük Okyanus'taki bir mercan adası

  • Bir küçük Fiji adası.

  • Adriyatik Denizi'nde küçük bir ada

  • Dünyanın en büyük adasından bir görüntü:Grönland



Yorumlar - Lütfen konu (Ada) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.