Alkan

Dosya:Methane-2D-stereo.svg|thumb|right|En küçük alkan olan metanAlkanlar (ayrıca: Parafinler) sadece karbon (C) ve Hidrojen (H) elementlerinin bulunduğu ve bu elementlerin birbirleriyle tekli bağ yaptığı organik bileşiklerin genel ismidir. Alkanlar birbirlerini 1 karbon ve 2 hidrojen ile takip eden bir homolog seri oluştururlar.

Dosya:Methane-2D-stereo.svg|thumb|right|En küçük alkan olan metan

Alkanlar (ayrıca: Parafinler) sadece karbon (C) ve

Atom numarası: 6

Simge: C

Kütle numarası: 12.0112

Kaynama Noktası (C): 4830

Erime Noktası (C): 3727

Yoğunluk: 2.26

Buharlaşma Isısı: 171.7

Kaynaşma (Füzyon) Isısı: --

Elektriksel iletkenlik: 0.0007

Isıl iletkenlik: 0.057

Özgül Isı Kapasitesi: .165
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Hidrojen (H) elementlerinin bulunduğu ve bu elementlerin birbirleriyle tekli bağ yaptığı
Hidrojen, (Yunanca: ὑδρογόνο = su yapan) element sembolü H olan, 1 atom sayılı kimyasal elementtir. Standart sıcaklık ve basınç altında renksiz, kokusuz, metalik olmayan, tatsız, oldukça yanıcı ve H2 olarak bulunan bir biatomik gazdır. 1.00794 g/mollük atomik kütlesi ile tüm elementler arasında en hafif elementtir.Periyodik cetvelde sol üst köşede yer alır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
organik bileşiklerin genel ismidir. Alkanlar birbirlerini 1 karbon ve 2 hidrojen ile takip eden bir homolog seri oluştururlar. Örneğin tek karbonlu
Organik kelimesinin çeşitli anlamları ve ilgili makaleler vardır. Asıl anlamı, canlı bir şeyin parçası veya ondan meydana gelmiş bir şeyi anlatmak için kullanılır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
metan, CH4 formülüne sahipken, çift karbonlu
Doymuş alifatik hidrokarbonların ilk üyesi. CH4 formülüne sahip olup, oldukça kararlı bir bileşiktir. Tabiî gazın en başta gelen elemanıdır. Tabiî gazda metan oranı % 50 ile % 98 arasında değişir. Fakat genelde yüksek oranlarda bulunur. Meselâ tipik bir tabiî gaz bileşimi % 85 metan, % 9’a kadar etan, % 3 propan ve geriye kalanı da daha yüksek hidrokarbonlarla azot karışımı şeklinde verilebilir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
etan C2H6 kapalı formülüne sahiptir. Alkanlardan bir hidrojen çıkarılmasıyla elde edilen gruba
Etan Alm. Athan n, Fr. Ethane m, İng. Ethane. Kimyasal formülü C2H6 olan, doymuş bir hidrokarbon. Alkanlar diye adlandırılan doymuş hidrokarbonların homolog serisinde bir üyedir. Tabii gazlarda %5 ile %20 arasında bulunur. Tabii gazlardan veya petrol ürünü, gazlardan ayrılarak elde edilebilir. Fakat daha ziyade tabii gazlarda ve petrol gazlarında yakıt olarak kullanılır.

Özellikleri: Etan renksiz, kokusuz bir gazdır. Kaynama noktası -88,6°C ve erime n
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
alkil grubu (radikal grup) denir ve 'R' ile gösterilir. Örneğin metandan bir hidrojen çıkarılırsa
ALKİL Alm. Alkyl (n), Fr. Alkyle, İng. Alkyl. Bir alkan molekülünden bir hidrojen atomunun koparılmasıyla türeyen ve genel formülü, CnH2n+1 olan tek değerli grup. Alkil grubu genellikle R ile gösterilir. Birer alkil olan metil (CH3-), etil (C2H5) ve propil (CH3-CH2-CH2-) grupları birer alkan olan metan (CH4), etan (C2H6) ve propandan (C3H8) türemiştir.

Alkilleme: Petrol rafinasyonunda, alken (olefin) moleküllerine alkil gruplarının eklenmesi işlemid
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
metil (CH3), etandan bir hidrojen çıkarılırsa
Metil CH3 formülü ile gösterilen, en basit ve yaygın olan organik radikal. Kolaylıkla görülebilir ki metan (CH4) molekülünün bir hidrojen kaybetmiş haline karşılık gelmektedir. Bunun için kararlı bir yapısı yoktur. Zaten organik reaksiyonlardaki mevcudiyeti bir anlıktır.

Radikal terimi, karbon bileşiklerinin kimyasında yaygın bir kullanım görürken, diğer elementlerin kimyasında kullanılmaz. Bu terim esas itibariyle birkaç atomdan meydana gelmiş bir grubun, birçok benzer bileşikte aynı
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
(C2H5) elde edilir. Bu moleküller bir bağ daha yaparak hidrokarbon zincirine bağlanır. Doymuş hidrokarbonlardan olan alkanlar, CnHn+2 genel formülüne sahiptir. Alkanların dallanabilmesi için, genel formüldeki n sayısının 3'ten büyük, halkalı (
Hidrokarbon, sadece karbon ve hidrojen CxHy atomlarından oluşan kimyasal bileşiklerin genel adı. Örneğin metan, bir karbon ve dört hidrojen atomundan oluşan bir hidrokarbondur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
) yapıda olabilmesi içinse 2'den büyük olması gerekir.

Alkanlarda izomerlik

Üç karbondan fazla karbonu olan alkanların izomeri bulunabilir. En basit izomeri herhangi bir dallanmaya uğramamış olan normal (n-) izomeridir. Bu izomeri dallanmaya uğrayarak çeşitli izomerleri oluşturabilir. {| class="wikitable" | colspan="4" style="text-align:center" | Bütan (C4H10) molekülünün izomerleri |- | n-bütan | izobütan |- | | |} Karbon sayısı arttıkça dallanma çeşidi ve sayısı artacağından izomer sayısı da artar. Alkanlar sadece dallanma ve halka izomeri gösterirler. Geometrik izomerlik göstermezler.

Adlandırma

Alkanların sistematik olarak adlandırılmaları IUPAC adlandırma sistemine dayanır. Dallanmalar belirtilerek ismin sonuna en uzun zincirin karbon sayısına göre Latince sayıları yazılarak -an eki getirilir.
  • C5H12: pent-an
  • C6H14: hekz-an
  • C7H16: hept-an Bu alkanlar eğer düz bir zincir halindeyse ve dallanmayaa uğramamışsa başına n- getirilerek belirtilir: {| class="wikitable" | n-propan | n-bütan | n-pentan | ''n-hekzan |- |
    Latin Dili ve Edebiyatı ile Yunan Dili ve Edebiyatı iç içe iki ana bilim dalıdır ve Klasik filoloji olarak bilinmektedir. Latince'nin günümüzdeki önemi bilim dalı olmasıdır; bu nedenle batı dillerinin ve yazınlarının yanı sıra Eskiçağ ve Ortaçağ Tarihi, felsefe tarihi, epigrafi, tiyatro tarihi, Roma Hukuku gibi bir çok alanda, ayrıca Osmanlı arşivlerinde bulunan Latince yazılmış belgeler üzerinde bilimsel araştırma yapmak için gereklidir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    | | | |}

    Dallanmaya uğramış alkanlar

    Dosya:2-methilpropane 3D.png|175px|right|thumb| (2-metil propan) Alkanlarda en uzun karbon zinciri üzerinde başka bir grup bağlanmışsa buna dallanma denir ve sistematik adlandirmada belirtilmelidir. Sırası şu şekildedir:
  • Dallanmaya uğramış en uzun karbon zinciri bulunur.
  • Dallanma en küçük numarayı alacak şekilde karbonlara numara verilir (Alkanlar çift bağ taşımadığı için öncelik dallanmadadır. Diğer durumlarda öncelik çift bağlara verilir. Bkz: Alken)
  • Dallanmalar sırasıyla

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    alkil grubu isimleri ve bağlandıkları karbon numarası ile birlikte yazılır.
  • En son olarak, en uzun karbon zincirinin alkan adı yazıır. {| class="wikitable" | colspan="4" style="text-align:center" | Pentan (C5H12) molekülünün bazı izomerleri |- | Genel adı | n-pentan | izopentan | neopentan |- | Sistematik adı | pentan | 2-metil bütan | 2,2-dimetil propan |- | Yapı |
    ALKİL Alm. Alkyl (n), Fr. Alkyle, İng. Alkyl. Bir alkan molekülünden bir hidrojen atomunun koparılmasıyla türeyen ve genel formülü, CnH2n+1 olan tek değerli grup. Alkil grubu genellikle R ile gösterilir. Birer alkil olan metil (CH3-), etil (C2H5) ve propil (CH3-CH2-CH2-) grupları birer alkan olan metan (CH4), etan (C2H6) ve propandan (C3H8) türemiştir.

    Alkilleme: Petrol rafinasyonunda, alken (olefin) moleküllerine alkil gruplarının eklenmesi işlemid
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    | | |}

    Halkalı (Siklo) alkanlar

    Siklo alkan olarak bahsedilen bileşikler de bir tür alkandır. Fakat düz bir zincir oluşturmadıklarından bunlara, alkan isimlerinin yanında siklo- ön eki getirilir. Aşağıdaki tabloda görüldüğü gibi her iki bileşikte de sadece tekli bağ bulunmaktadır. Sağdaki bileşik halkalı yapıda olduğundan siklodur ve sadece tekli bağ bulundurduğundan dolayı da alkandır. Dolayısıyla ismi siklo hekzandır. {| class="wikitable" | n-hekzan | siklo hekzan |- | | |} Halkalı yapıdaki alkanların da isimlendirilmesi aynı şekildedir. En uzun zincir (halka) dallanmaya uğrayan karbonun en küçük numarayı almasını sağlayacak şekilde numaralandırılır. Bunun ardından da bileşiğin siklo alkan adı yazılır (Yandaki şekil).

    Sistematik dışı adlandırmalar

    Bu tür adlandırma yönteminde bazı tür bileşiklere özel isimler verilir. Eğer bir metil grubu uzun zincirin ikinci karbonuyla bağlanmışsa bileşik izo-, iki karbon bağlanmışsa neo- ekini alır. Ancak bu eklerin ardından tüm karbonlar sayılarak, bu sayıya göre alkan ismi verilir. {| class="wikitable" | izobütan | izopentan | neopentan |- | | | |}

    Doğada bulunması

    Evrendeki varlığı

    Alkanlar, Jüpiter,
    Jüpiter (Müşteri) Güneş sisteminin en büyük gezegeni. Güneşten uzaklığa göre beşinci sırada. Türçesi Erendizdir. Adını Roma tanrılarının en büyüğü Jüpiter'den alır. Büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşmakta ve gaz devleri sınıfına girmektedir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Uranüs,
    Güneş sistemini meydana getiren gezegenlerden biri. Güneş sisteminin üçüncü büyük gezegenidir. Güneş merkez alınarak yapılan sıralamada Satürn’le Neptün arasında, yedinci gezegen olarak yer alır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Satürn, Neptün gezegenlerinin ve Titan uydusunun atmosferinin önemli bir parçasıdır. File:Uranus.jpg|right|thumb|250px| Uranüs'ün atmosferinin %1.99'u metandır {| class="wikitable" | Gezegen | Alkanlar |- | Uranüs | %1.99 metan
    %0.00025 etan |- | Neptün | %1.5 metan
    1.5 ppm etan |- | Satürn | %0.2 metan
    %0.0005 etan |- | Jüpiter | %0.1 metan
    %0.00002 etan |} Ayrıca Titan'da havaya metan gazı yayan volkanlar tespit edilmiştir. Bu durumun da Titan'ın atmosferindeki metanın varlığının sebebi olduğu düşünülmektedir. Bunun yanında Titan'da adlı araçla yapılan araştırmada, atmosferden periyodik olarak sıvı metan yağdığı belirlenmiştir.

    Kaynaklar


    Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.



    Yorumlar - Lütfen konu (Alkan) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.