Mine

right|thumb|*Enamel(ing):dişin mine kısmı;*Cementum(ing):Dişin sement kısmı Diş minesi (Latince: Substantia adamantinea, İngilizce: Enamel) vücudun en sert ve en yoğun mineralleşmiş maddesidir,Ross ''et al.'', p.

Mine*Enamel(ing):dişin mine kısmı;*Cementum(ing):Dişin sement kısmı
  • Diş minesi ( Latince: Substantia adamantinea,
    Latin Dili ve Edebiyatı ile Yunan Dili ve Edebiyatı iç içe iki ana bilim dalıdır ve Klasik filoloji olarak bilinmektedir. Latince'nin günümüzdeki önemi bilim dalı olmasıdır; bu nedenle batı dillerinin ve yazınlarının yanı sıra Eskiçağ ve Ortaçağ Tarihi, felsefe tarihi, epigrafi, tiyatro tarihi, Roma Hukuku gibi bir çok alanda, ayrıca Osmanlı arşivlerinde bulunan Latince yazılmış belgeler üzerinde bilimsel araştırma yapmak için gereklidir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    İngilizce: Enamel) vücudun en sert ve en yoğun
    İngiltere kökenli bir dil olan İngilizce ABD, Avustralya, Yeni Zelanda, İrlanda, Güney Afrika ve Kanada gibi pek çok ülkede ana dil olarak kullanılıyor. İngilizce 380 milyon kullanıcısı ile dünya üzerinde en çok konuşulan 3. dildir. (Çince ve Hintçe'den sonra)
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    mineralleşmiş maddesidir, ve
    Mineral doğal şekilde oluşan homojen, belirli kimyasal bileşime sahip ve belirli bir kristal öz yapıları olan inorganik kristalleşmiş katı bir cisimdir. Minerallerin özellikleri: Doğal olarak oluşur, Herhangi bir parçası bütününün özelliklerini taşır, Belirli bir kimyasal formülü vardır, Katı halde olup nadiren sıvıdır, İnorganiktir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    dentin,
    Dentin, dişlerin mezoderma kökenli kemiğe benzer yapıdaki temel tabakasıdır. Kuru ağırlığının %70-75 inin kalsiyum tuzu olması nedeniyle kemikten daha serttir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    sement ve
    Sement (İngilizce 'cementum'; Almanca 'zement') diş kökünün yüzeyini kaplayan özelleşmiş kalsifiye olmuş bir maddedir. Sement diş kökünün içinde yer alan sementoblast denilen hücrelerden salgılanmaktadır ve kapladığı kök yüzeyinin ucunda en fazla kalınlığa sahiptir.Sarıya yakın bir renktedir ve daha az mineralize olmasına bağlı olarak mine ve dentine göre daha yumuşaktır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    pulpa ile beraber
    Pulpa, (diş özü olarak da bilinir) dişin kuron ve kök kısmında bulunan boşluklarda yer alan; dentin ile çevrelenen; şekil verici, besleyici, duyusal ve koruyucu işlevlere sahip, mezoderm kökenli bol damarlanmış, sinir ağıyla sarılmış ve kök ucundan dişi terk eden bir bağ dokusudur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    dişi oluşturan dört ana
    Diş Alm. Zahn (f), Fr. Dent (f), İng. Tooth. Sindirim sisteminin başlangıcı olan ağızda, iki kavis halinde bulunan, besinlerin koparılması, parçalanması ve öğütülmesi işini yapan sert yapılar. Dişler, bu fonksiyonlarının yanında, estetik, konuşma, kendini destekleyen organların korunması ve çene gelişiminde de aktif rol oynar.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    dokudan biridir. Normal olarak dişin görünür dental kısmıdır ve ve mutlaka alttan dentin ile desteklenmelidir.Minenin yüzde doksanaltısı mineralden geri kalanı ise su ve organik maddeden oluşur. Minenin normal rengi açık sarıdan grimsi beyaza kadar çeşitlilik gösterir. Minenin altında dentin bulunmayan dişin uç kısımlarında renk bazen hafif bir mavi tona dönebilir. Mine
    Doku, bitki, hayvan ve insan organlarını meydana getiren, şekil ve yapı bakımından benzer olup, aynı vazifeyi gören, birbirleriyle sıkı alâkaları olan aynı kökten gelen hücrelerin topluluğu. İlkel canlılar bütün hayatları boyunca bir tek hücre olarak kaldıkları halde yüksek organizmalar
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    yarısaydam olduğu için, dentinin rengi ve mine altındaki herhangi bir dolgu maddesi bir dişin fiziksel görünümünü güçlü bir şekilde etkiler. Mine dişin yüzeyinde farklı kalınlıklarda bulunur ve en kalın olarak
  • İçinden ışığı geçirebilen ve arkasındakilerin görülmesine engel olmayan madde. En çok kullanılan saydam madde camdır.
  • Slayt, arkasından ışık tutularak perdeye görüntü yansıtılan film.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
  • tüberkül denilen tepe çıkıntılarında 2.5 mm; en ince olarak ise klinik açıdan
    Tüberkül diş üzerindeki anatomik çıkıntılara denir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    mine-sement sınırında bulunur. Minenin temel minerali bir
    Mine-sement sınırı, genellikle MSS olarak kısaltılır, bir diş üzerinde anatomik olarak belirlenen bir oluşumdur. Burası, normalde dişin taç kısmını saran mine ile dişin kök kısmını saran sementin karşılaştığı yerdir. Bu iki diş kökenli doku tarafından oluşturulan bu sınır, dişetinin genellikle dişeti iplikçikleri denilen iplikçiklerle sağlıklı dişe bağlandığı yer olduğu için yüksek bir öneme sahiptir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    kristalize
    Kristal (veya billur), kimyadaki katı haldeki bir elementin veya bileşiğin, molekül, atom veya iyon yığınlarının (paketinin) kesin geometrik bir yapı göstermesi. Araştırmalar göstermiştir ki, hemen hemen bütün katı maddelerde atomlar tekrarlı bir sıra halinde dizilmiştir ve bundan dolayı billurlar teşkil ederler.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    kalsiyum fosfat olan
    Kalsiyum fosfat, ortofosfatlar (PO43-), metafosfatlar veya pirofosfatlar (P2O74-) ve özellikle hidrojen veya hidroksit iyonlar ile beraber kalsiyum iyonları içeren bir mineral ailesine verilen isimdir. Kemiğin yüzde yetmişi bir kalsiyum fosfat minerali olan hidroksiapaptitten oluşur. Diş minesi de büyük oranda kalsiyum fosfattır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    hidroksiapatittir. Minedeki minerallerin büyük çoğunluğu yalnızca gücü açısından değil kırılganlık açısından da değerlendirilmektedir. Diş minesi,
    Hidroksiapatit, dişlerin mine ve dentin tabakası ve kemikte bulunan, kimyasal formülü Ca<sub>10</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>6</sub>(OH)<sub>2</sub> olan kalsiyum tuzudur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Mohs sertlik skalası açısından 5 ile değerlendirildiğinden insan vücundaki en sert maddedir.Dentin, 3-4 sertlik derecesi ile, daha az mineralize ve daha az kırılgan olarak, mineyi desteklemektedir ve sağlamlık için gereklidir.

    Yapısı

    Mohs sertlik skalası (Mohs sertlik cetveli), Mineral|Minerallerin sertliği Avusturyalı mineralog Friedrich Mohs tarafından 1812 de ortaya konulan ve Mohs sertlik dizisi adı verilen bir ölçek yardımıyla nisbi olarak ölçülür. Mohs sertlik skalasına göre bir mineralin sertliğini bulmak için, sertliği bilinen mineral veya minerallerle, sertliği saptanacak olan mineral birbirine sürtülür ve sertliği bilinmeyen mineralin hangi minerali çizdiği ve hangisiyle çizildiği belirlenir
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Minenin temel birimi mine çubuğudur. Daha önce mine prizması denilen, çapı yaklaşık olarak 4 μm - 8 μm uzunluğunda olan mine çubuğu, düzenli bir yapı içinde sıkıca biraraya getirilmiş bir hidroksiapatit kristalleri paketidir.Enine kesiti alındığında en güzel bir anahtar deliğine benzetilebilecek olan bu yapının üst kısmı ya da başı dişin taç kısmına doğru,ve alt kısmı veya kuyruğu diş köküne doğru durmaktadır. Her bir mine çubuğundaki kristallerin düzeni oldukça karmaşıktır. Hem
    mine çubuğu, düzenli bir yapı içinde sıkıca biraraya getirilmiş bir hidroksiapatit kristalleri paketidir.Enine kesiti alındığında en güzel bir anahtar deliğine benzetilebilecek olan bu yapının üst kısmı ya da başı dişin taç kısmına doğru,ve alt kısmı veya kuyruğu diş köküne doğru durmaktadır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    ameloblastlar (mine oluşumunu başlatan hücreler) hem de
    Enamel(İng):Mine; Dentin; Odontoblastlar
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    kristallerin düzenlerini etkiler. Mine çubuğunun baş tarafındaki mine kristalleri çubuğun uzun eksenine paralel olarak durmaktadır. Kristallerin yönlenmesi mine çubuğunun kuyruk kısmında uzun eksenden hafifçe uzaklaşır. Minenin organik kısmı, hidroksiapatit kristallerine gömülmüş
    Hidroksiapatit, dişlerin mine ve dentin tabakası ve kemikte bulunan, kimyasal formülü Ca<sub>10</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>6</sub>(OH)<sub>2</sub> olan kalsiyum tuzudur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    oluşmuştur. Minenin organik yapısı içerisinde başlıca metionin ve

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    histidin olmak üzere 16 değişik

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    aminoasit bulunur. Ayrıca organik kısımda, kalsifikasyona yardımcı olan
    Aminoasit, proteinlerin yapıtaşları. Amino grubu içeren organik asitlerdir. Protein yapısına sadece L-alfa amino asitler katılır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    fosfor yüksek oranda bulunur. Minenin yapısındaki en önemli proteinler "
    Fosfor, ametaller sınıfından bir kimyasal element. VA grubu elementi olup, P sembolü ile gösterilir. Fosfor elementi 1669’da Henng Brand tarafından, ürenin ısıtılarak buharlaştırılması esnasında keşfedildi.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Enomelin ve
    Enomelin diş minesinin gelişiminde bulunan bir proteindir. Gelişmekte olan minenin yaklaşık % 30'u proteindir ve bu kısmın % 1'den daha az bir miktarını enomelin oluşturmaktadır. Enomelin proteoliz|proteolitik bir enzim değildir ve diğer mine proteinlerini indirgemez.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Amelogenin" dir. Bunlar, organik bölümün organizasyonunu sağlar. Ayrıca "
    Amelogenin diş minesinin gelişiminde bulunan düşük moleküler ağırlığı olan bir proteindir ve hücrelerarası madde proteinleri ailesindendir. Gelişmekte olan mine %30 proteinden oluşur ve bu proteinlerin % 90'ı amelogenindir. Henüz tam olarak anlaşılmamış olsa da, amelogeninlerin işlevinin diş gelişimi sırasında mine çubuklarını düzenlemek olduğu düşünülmektedir. Son araştırmalar bu proteinin, minenin mineralizasyonu sırasında hidroksiapatit kristallerinin harekete geçirilmesi ve büyütülmesini yön
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Lösin" de diş minesinin organik yapısındaki önemli bir proteindir. Minedeki suyun %25 lik kısmı apatit kristallerine bağlıdır. Diğer kısmı ise apatit kristallerini bir kabuk gibi sarar. Diş minesinin, yıllarca sert, cansız, geçirgenliği olmayan bir doku olduğuna inanılmıştır. Ancak son yirmi yılda yapılan ileri düzey elektron mikroskobileri, diş minesinin elek gibi geçirgen bir doku olduğunu, özellikle mikromolekülleri kolaylıkla geçirdiğini ortaya çıkartmıştır. Mine sertliği, bölgelere göre farklılık gösterir. Mine,

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    göre yüzeyde 400, orta bölgelerinde 350-370, 250-270 birim sertliktedir. Yaşlandıkça, pulpa nın çekilmesi ve organik maddelerin azalmasına bağlı olarak mine sertleşir, esnekliğini yitirir ve kırılganlaşır. Mine, milyonlarca
    Pulpa, (diş özü olarak da bilinir) dişin kuron ve kök kısmında bulunan boşluklarda yer alan; dentin ile çevrelenen; şekil verici, besleyici, duyusal ve koruyucu işlevlere sahip, mezoderm kökenli bol damarlanmış, sinir ağıyla sarılmış ve kök ucundan dişi terk eden bir bağ dokusudur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    oluşur(1 mm3 de 3000-4000 mine prizması). Mine prizmaları kıvrımlar çizerek yüzeye ulaşır. Bu oluşuma " " denir. Mine prizmalarının yönleri, çürük oluşumu ve ilerlemesinde önemlidir. Mine, elektron mikroskobunda incelendiğinde, 20-80 mikron aralıklarla üst üste gelmiş tabakalardan oluştuğu gözlenmiştir. tabakaların üst üste çökeldiği izlanimi vermektedir. Bu tabakaların oluşturduğu çizgilere " " denir. Bu çizgiler kesici kenarda 13°, 45°lik açılarla mine dış yüzeyine ulaşır. Minenin dış yüzeyine ulaştığı yere " " denir. Periki mati, genç dişlerde olarak (gözle) görülebilir. İntramental çizgiler olarak da adlandırılır. Retriuz çizgileri, anomali olmayıp fizyolojik oluşumlardır. Oluşumları hakkında öne sürülen bir çok görüş vardır, bunlardan başlıcaları:
  • Fizyolojik bir kalsifikasyon ritmidir.
  • Mine dokusu kalsifiye olurken durakladığı her aralıkta oluşan çizgilerdir. Retriuz çizgilerine üst dişlerde pek rastlanmaz. Neonatal Çizgi (doğum çizgisi): Doğum esnasında, halihazırda çene kamiklerine oluşan dişlerin dentinogenezinde meydana gelen duraksama sonucu oluşan net çizgilerdir.

    Dipnot

    Kaynak

  • title=":en:http://en.wikipedia.org/wiki/Tooth_enamel" rel="nofollow">:en:http://en.wikipedia.org/wiki/Tooth_enamel
  • title=":de:http://de.wikipedia.org/wiki/Zahnschmelz" rel="nofollow">:de:http://de.wikipedia.org/wiki/Zahnschmelz

    Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.

    Mine Resimleri



    • *Enamel(ing):dişin mine kısmı;*Cementum(ing):Dişin sement kısmı



    Yorumlar - Lütfen konu (Mine) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.