İnebolu Evleri

Atatürk'ün “Gözüm Sakaryada, kulağım İneboluda” diye bahsettiği 1920 lerin önemli bir kavşak noktası. İnebolu, İstiklal Savaşında Anadolu'ya silah ve cephane taşıyan kayıkçı ve kağnıcılarıyla tanınmış aynı zamanda şapka devriminin başladığı belde. İstiklal Savaşındaki olağanüstü hizmetlerinden dolayı madalya ile ödüllendirilmiş belde.

İnebolu Evleri genelde 3 katlı bahçeli yapılardır. Bahçelerde erik, fındık, dut, elma, ceviz gibi meyve ağaçları bulunur. Hemen hemen her bahçede su kuyusu bulunur. Ayrıca bahçelerde yaz sohbetleri için çardak veya avlu içinde oturma mekanları bulunur.

Evler genelde bordo-beyaz renktedir. Bordo rengini Aşı Köyü'nden çıkarılan toprakla yapılan Aşı Boyasından alır. Aşı boyası bu ahşap evleri 20 yıl boyunca rahatlıkla koruyabilmektedir.

Evin çatısı genelde dört tarafa eğimlidir. Çatı denizden çıkarılan ve Marla Taşı(Arduaz) denilen geniş ve ince taşlarla örtülmüştür. Çatıda taş kullanılmasının sebebi son derece sert Karadeniz poyraz rüzgarlarında çatının dayanıklı olmasıdır. Marla taşı ise ince, düz yapısı ve ısı yalıtımına sağladığı katkıdan dolayı tercih edilmiştir.

Bodrum kat soğuktan korunmak ve rutubeti önlemek amacıyla taştan yapılır. İnebolu merkezinde bu bodrum katları iş yeri veya kiler olarak, kırsalda ise ahır olarak kullanılır. Her kat yüksek tavanlı, bol pencereli ve bağımsız bir daire şeklinde ana salona açılan odalar şeklinde tasarlanmıştır. Kat girişleri ana kapı girişinden veya dışarıdan merdivenle ayrılır. Bunun amacı ise aile genişledikçe bağımsız olarak evin rahat bir şekilde kullanılabilmesidir. Her katta tuvalet ve banyo bulunmaktadır. Bunun yanısıra yatak odasında dolap denilen bugünkü kullanımda ebeveyn banyoya karşılık gelen ilk bakışta gardrop izlenimi uyandıran küçük banyo bulunur. Bazı evlerde iki odadan oluşan çatı katı da bulunur.

Bu tarihi evler Kültür Bakanlığı, Kastamonu Valiliği ve Ankara Mimarlar Odası'nın İnebolu Evlerini Yaşatma Projesi (INEYAP) çerçevesinde koruma altına alınmıştır. Bir çok evin de restorasyonu yapılmaktadır.

İnebolu'da evler taraçalaşmış şekilde akarsu vadisine ve denize karşı, bahçelerle çevrili olarak yapılmıştır. Aşı boyalı olan evler genellikle 2-3 katlı olarak yapılmıştır. Alt kat taştan yapılmış olup mahzen ve kiler olarak kullanılır. Diğer katlar ev halkının yaşam alanlarıdır.Tarihi 400’ ü aşkın Tescilli Sivil Mimarlık Yapı Örneği ile farklı tarihsel dönemlere ait öğeleri içinde barındıran ev vardır. Geleneksel konut mimarisi ile tipik Osmanlı kenti özellikleri ve tarihi karekteri günümüze kadar önemli ölçüde korunmuş olan İnebolu, 1. derecede sit alanıdır. İnebolu evlerinin çatıları Marla adı verilen levhalar halinde bulunan taştan yapılır ve ısı yalıtımı sağlar. İnebolu'da eski evlerin bir kısmında hala bu taş çatılar mevcuttur.

Yanıtlar