amfora

Amfora, gövdesinden daha ince olan boyun kısmının altında dibe doğru daralak sonlanan iki kulplu, antik dönemlere özgü bir çeşit Yunan çömleği.

Amfora

Amfora, gövdesinden daha ince olan boyun kısmının altında dibe doğru daralak sonlanan iki kulplu, antik dönemlere özgü bir çeşit Yunan çömleği.

Form ve tarihçe



Kelime kökeni olarak "amphi" yani çift taraflı anlamında ve "pherei" yani tapınak kökenli sözcüklerden geldiği söynelenbilir.En çok kullanılan amphoralar yunan amphoralarından önce akdenize hakim olan kavimlerin amphoralarıdır.Boyun kısmının gövde ile dik açı yapacak şekilde birleştiği (boyunlu amfora) veya bu birleşimin düzgün bir eğri ile devam ettiği (tek parça amfora) iki ayrı formu bulunmaktadır.

Boyunlu amforanın, MÖ 9 yüzyılda, tek parça olanın ise MÖ 7. yüzyılda kullanımına başlanmıştır. MÖ 6 - 2. yüzyıllar arasında Tanrıça Athena onuruna düzenlenen şenliklerde içi zeytinyağıyla doldurulmuş siyah renkli ve üzerinde figürler olan amforalar kullanılırdı. Günümüze, çeşitli çağlardan çeşitli formlarda ulaşan amforalar, tahıl, zeytin, zeytinyağı ve şarap taşımak için kullanılmış olup, özellikle Roma döneminde şarap taşımak amacıyla çok sayıda amfora üretilmiştir.

Şarap amforaları, Attika ölçüsüne göre 39 litredir. Büyük boy amforalar genellikle mezar taşı veya cenaze törenlerinde kullanılmak üzere yapılmışlardır.

Pontik amforalar

Karadeniz Bölgesi'nde, Sinop, antik çağda amfora üretim ve ihracat merkeziydi. Arkeolojik kazılarda Boztepe yarımadasında Zeytinlik ve Nisiköy’de MÖ 3. yüzyıla, Demirci koyunda ise MS 3 - 4. yüzyıla ait amforalar bulunmuştur.

Ölçü birimi olarak

Eski Yunanca’dan Latinceye geçen bir ölçü birimi olup 48 sextarius değerindedir (25.36 litre) Anabasis’te, Karadeniz’in yerli halklarından birisi olan Mossioniklerin, yunus balığı yağı sakladıkları küplerin adı olarak geçmek-tedir: “Ayrıca tuzlanarak küplere bastırılmış yunus balığı eti, çanaklarda yunus yağı vardı”

Etimoloji

Latince amphora < Antik Yunanca ἀμφορεύς (amphoreús, amphiphoreús)
Antik Yunanca'da, phoreús taşıyan ve amphi her ikisi, iki yanlı, çepeçevre anlamındadır.

Kaynakça

  • Özhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük. 2. Cilt. Heyamola Yayıncılık. Istanbul. 2005. ISBN 975-6121-00-9.
  • KSENOPHON. (1998), Anabasis. Sosyal Yayınlar. 2. Baskı. İstanbul
  • WHITE, J. W. & MORGAN, M. H. (1896), An illustrated Dictionary to Xeno-pon’s Anabasis. Ginn & Company. Boston


amfora

İki kulplu, dibi sivri, dar boyunlu, karnı geniş testi.

amfora

iki kulplu, dibi sivri, dar boyunlu, karnı geniş testi.

amfora

Türkçe amfora kelimesinin İngilizce karşılığı.
[amfora (de) ] n. amphora, two-handled jar used in ancient Greece and Rome n. amphora, two-handled jar used in ancient Greece and Rome n. amphora, two-handled jar used in ancient Greece and Rome

amfora

Flemenkçe amfora kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. amphora, two-handled jar used in ancient Greece and Rome

amfora

Flemenkçe amfora kelimesinin Fransızca karşılığı.
(geschiedenis) amphore (f)

İlgili konuları ara

Yanıtlar