halkevleri

1931 yılında kapatılan Türk Ocaklarının yerine kuruldu. Halkevlerinde çalışmaları için eski Türk Ocağı mensuplarından dokuz kişi eğitilmek üzere Rusya’ya gönderildi. Kuruluş gâyesi, CHP’nin altı okunda gösterilen Cumhûriyetçilik, Milliyetçilik Halkçılık, Devletçilik, Lâiklik ve İnkılapçılık prensibine uygun nesiller yetiştirmekti.

Halkevleri hakkında detaylı bilgi



Halkevleri'nin amblemi
Halkevleri'nin amblemi
Halkevleri, CHP’nin yan kuruluşlarından. 1931 yılında kapatılan Türk Ocaklarının yerine kuruldu. Halkevlerinde çalışmaları için eski Türk Ocağı mensuplarından dokuz kişi eğitilmek üzere Rusya’ya gönderildi. Kuruluş gayesi, CHP’nin altı okunda gösterilen Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık prensibine uygun nesiller yetiştirmekti.

19 Şubat 1932’de resmen faaliyete geçen Halkevleri, çalışmalarına Türk Ocaklarından kalan binalarda devam edecek, bu ocakların mal varlığını alacaktı. Böylece ilk kurulan Ankara Halkevi, Ankara Türk Ocağı Merkezine yerleşti.

Çalışmaları dil-edebiyat, güzel sanatlar, temsil, spor, sosyal yardım, halk dershaneleri ve kurslar, kütüphane ve yayın, köycülük, tarih ve müze şubeleri olmak üzere dokuz bölümde toplanan halkevleri özellikle kalabalık nüfuslu şehir ve kasabalarda kuruluyordu.

Herhangi bir yerde halkevi açılabilmesi için, teklifin CHP il yönetim kurulunca parti genel sekreterliğine gönderilmesi, genel yönetimin de teklifi kabul etmesi gerekiyordu. Halkevine üye olmak herkese serbestti. Fakat buralarda yalnız CHP üyeleri ve devlet memurları yönetici olabiliyordu. Halkevi başkanları, bağlı bulundukları CHP yönetim kurullarınca tayin edilirdi. Önemli merkezlerdeki başkanlar da CHP il başkanlığınca tayin edilirdi.

CHP’nin bir yan kuruluşu olmasına rağmen, masrafları, özel idareler ve köy bütçelerinden, bazı bankalar ve mahalli parti teşkilatlarından karşılanan halkevleri kısa zamanda bütün ülke sathına yayıldı. 1950’de 63 ilde toplam 478 halkevi, 4322 halkodası vardı. Bütün bunlar CHP düşüncesi doğrultusunda halkın örf ve adetlerini yıkmak, onların manevi değerlerle olan bağlarını koparmak için faaliyet gösteriyorlardı.

Şehirli-köylü, genç-ihtiyar, kadın-erkek herkesin gelebileceği yer olarak ilan edilen halkevleri, varlığını halktan toplanan vergilere borçlu olmasına rağmen, CHP’nin siyasal ve politik gayeleri doğrultusunda çalışmalar yaptığı, bunun da kanunlarla düzenlenen siyasi partilerin eşit şartlarda mücadele etmesi ilkesini bozması sebebiyle DP tarafından tenkid edildi. CHP’nin kabul etmemesi sebebiyle, muhalefetteyken bu haksızlığı önleyemeyen DP, 14 Mayıs 1950 genel seçimlerini kazanıp tek başına iktidara gelince, 5830 sayılı kanun hükümlerince 1952’de halkevlerinin faaliyetlerine son verdi. Mal varlığını hazineye devretti.

27 Mayıs 1960 İhtilalinden sonra UNESCO’nun tavsiyesiyle halkevlerinin yerini tutmak üzere Türk Kültür Dernekleri kuruldu. Bu derneğin ismi 1963’te halkevi olarak değiştirildi. Ancak tüzüğünde siyasetle uğraşması yasaklanmasına rağmen halkevleri gittikçe siyasetin içine girip, tekrar CHP’nin yan kuruluşu gibi çalışmaya başladı. 12 Eylül 1980 Harekatında, bir takım siyasi olaylar çıkarıp, gençliği anarşiye sürüklemesi sebep gösterilerek çalışmaları durduruldu. Yöneticileri tutuklandı. 1987’de yeniden açılmasına müsaade edildi.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Halkevleri Ve Halkodaları

Atatürk'ün önderliği altında C.H.P. ye bağlı olarak kurulmuş olan...

Halkevleri, Eflani

Halkevleri, Eflani ilçesine bağlı bir köy.

Halkevleri (1932)

Halkevleri (diğer adıyla Halkevleri Derneği) Türkiye genelinde barınma, sağlık, eğitim, çevre, kadın ve engelli haklarının savunulması ve genişletilmesi için faaliyet gösteren bir kuruluştur. İlk olarak, Cumhuriyet döneminde ülkenin sosyal ve kültürel kalkınmasında, ...

Halkevleri (1963)

Halkevleri (diğer adıyla Halkevleri Derneği) Türkiye genelinde barınma, sağlık, eğitim, çevre, kadın ve engelli haklarının savunulması ve genişletilmesi için faaliyet gösteren bir kuruluştur. İlk olarak, Cumhuriyet döneminde ülkenin sosyal ve kültürel kalkınmasında, ...

Folklor

Genel olarak halk bilgisi manasına gelir. Halk geleneklerini adetlerini, inançlarını, efsanelerini, türkülerini edebiyatlarını inceleyen, herhangi bir toplulukta yaşayanların örf ve adetlerini araştırıp, o topluluğun yaşayışını, duyuş ve düşünüşünü anlatmaya çalışan ...

Halkevi

Halkevleri (diğer adıyla Halkevleri Derneği) Türkiye genelinde barınma, sağlık, eğitim, çevre, kadın ve engelli haklarının savunulması ve genişletilmesi için faaliyet gösteren bir kuruluştur. İlk olarak, Cumhuriyet döneminde ülkenin sosyal ve kültürel kalkınmasında, ...

Ahmet Muhip Dranas

1908'de İstanbul'da doğdu. İlkokulu Sinop'ta tamamlayan Dıranas, ortaöğrenimini Ankara Erkek Lisesi'nde yaptı. Ankara Hukuk Fakültesi'nde okurken fakülteyi yarıda bırakarak İstanbul'a geldi. Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümüne girdi, bir yandan da Güzel Sanatlar Akademisi'nde ...

Yahya Kemal Beyatlı

Yahya Kemal Beyatlı (2 Aralık 1884 - 1 Kasım 1958), Türk şair ve yazar. 1884 Üsküp'te dünyaya geldi. Asıl adı Ahmed Agâh'tır. İlköğrenimini Üsküp'te gördü. İstanbul Vefa Lisesi mezunudur. Başlangıçta Sultan II. Abdülhamit yönetimine karşı muhaliflerin safında yer alarak ...

Türkiye'de Masonluk

Türkiye'de masonluk, İngiltere'de sistemli bir yapıya oturduğu tarihlerde, 18. yüzyıl başlarında ortaya çıktı. Çeşitli kaynaklara göre ilk Osmanlı masonu, 1755'te kısa bir süre sadrazamlık yapan Yirmisekiz Mehmed Çelebizade Said Çelebi'ydi.

Aşık Veysel

Aşık Veysel Şatıroğlu (1894 - 1973), 1894'te Sivas'ın Şarkışla ilçesine bağlı Sivrialan köyünde dünyaya geldi. Babası 'Karaca' lakaplı, Ahmet adında bir çiftçidir. Veysel'in doğduğu sıralar, çiçek hastalığı Sivas yöresinde etkisini çok şiddetli gösteriyordu. Çiçek ...

Ahmed Adnan Saygun

(1907-1991) Bir öğretmen çocuğu olarak 7 Eylül 1907'de İzmir'de dünyaya gelen Saygun, çoksesli müziğin öncüsü, etnomüzikolog ve öğretmen olarak Türk müzik yaşamının temel taşlarından biridir. Kırk yıl, ara vermeden ve aynı üretkenlikle her çeşit müzik biçimine örnek ...

Gülten Akın

Gülten Akın (d. 1933, Yozgat).

19 Şubat

19 Şubat Gregorian Takvimine göre yılın 50. günüdür. Sonraki sene için 315 gün var (Artık yıllarda 316).

Halk Evleri

Halkevleri 1928 sonlarında Mustafa Necati'nin Bakanlığı sırasında halka okuma-yazma öğretmen için "Millet Mektepleri" ve 1930 sonra köylerde halk okuma odaları açıldı. Daha sonraki yıllarda halk eğitimine yönelik Şubat 1932'de halk evleri kuruldu.