iskandinavya

İskandinavya, Kuzey Avrupa'daki ülkelerin oluşturduğu bir coğrafyadır. Danimarka, İsveç, Norveç, İzlanda ve Finlandiya, İskandinav ülkeleridir. Bu ülkelerin dilleri de biribirine benzemektedir. Bu dillere İskandinav dilleri denir. Danimarka'nın Danca, Norveç'in Norge, İsveç'in İsveççe, Finlandiya'nin Fince, İzlanda'nın İzlandaca dillerini kullanmaktadırlar.

ISKANDINAVYA (türkçe) ingilizcesi
1. n. Scandinaviaadj. Norse,
ISKANDINAVYA (türkçe) almancası
1. n. Nordlandadj. skandinavischnpr. Skandinavien

Iskandinavya hakkında detaylı bilgi

İskandinavya Kuzey Avrupa’da Baltık, Norveç, Atlas Okyanusu ve Barents Denizleriyle çevrili; İsveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya’yı içine alan yarımadanın bütününe verilen ad. İskandinavya, Kuzey Avrupa'daki ülkelerin oluşturduğu bir coğrafyadır. Danimarka, İsveç, Norveç, İzlanda ve Finlandiya, İskandinav ülkeleridir. Bu ülkelerin dilleri de biribirine benzemektedir. Bu dillere İskandinav dilleri denir. Danimarka'nın Danca, Norveç'in Norge, İsveç'in İsveççe, Finlandiya'nin Fince, İzlanda'nın İzlandaca dillerini kullanmaktadırlar.



İskandinav ülkeleri; kırmızı ile işaretli ülkler asıl İskandinavya, turuncu ve sarı da kısmen İskandinav ülkelerinden sayılırlar
İskandinav ülkeleri; kırmızı ile işaretli ülkler asıl İskandinavya, turuncu ve sarı da kısmen İskandinav ülkelerinden sayılırlar
İskandinav Yarımadasının yüzölçümü 770.600 km2 dir. Yarımadada yaşıyan insan sayısı ise 22.800.000 civarındadır.

Tarihi

Orta Çağ'da bugün Norveç, İsveç, Danimarka ve İzlanda olarak bilinen ülkeler benzer kültürel, dilsel (Eski Norse) ve dinsel (Norse Mitolojisi) ortamı paylaşmışlardır. 12. yüzyıldan itibaren bugün Finlandiya olarak bilinen ülke İsveç Krallığı'yla ortak bir gelişim sürecini yaşamış ve giderek onunla eklemlenmiştir. Ortak geçmişin önemli örneklerinden biri de bugün Norveç, İsveç ve Finlandiya olarak bilinen ülkelerin Sami yaşam biçimini içselleştirmeleridir. Aslında, bütün Nordik ülkeleri azınlık gruplarını içlerinde barındırmaktadır ve bu gruplar diğer bir Nordik ülkenin nüfusu içinde yer almaktadır (Örneğin Sami (Lapp)Irkı).

Fince köken itibariyle Ural-Altay dil grubunun Ural kısmındadır. Orta Asya kökenli bu halk daha sonra Nordikleşmiştir. Fin dili yapısı Türk diline ve Altay dil grubuna çok benzer. Örneğin ben kelimesi Fince'de "Minä", sen kelimesi "Sinä" dır.

Yaklaşık 1000 yılında Hristiyanlığı benimsedikten sonra, yerel düzeydeki birleşme süreçleri Danimarka, Norveç ve İsveç'in ayrı krallıklar olarak kurulmasına yol açtı. 1200'lerin ortalarında Finlandiya İsveç'in bir parçası haline gelirken, İzlanda, Faroe Adaları, Şetland Adaları, Orkney, İskoçya ve İrlanda'nın büyük bir bölümü Norveç'in oldu (Bu akınlar Avrupa'lı tarihçiler tarafından Kavimler Göçü sayılır).16. yüzyıl boyunca bütün Nordik ülkeleri protestan reformunu izledi. Finlandiya'da çok az da olsa Ortodoks cemaati bulunmaktaydı.

14. yüzyılda, Danimarka, Norveç ve İsveç (Finlandiya dahil) Kalmar Birliği altında birleşti.Danimarka hızla öncü ülke haline geldi. Fakat 16. yüzyılın başlarında İsveç kendi bağımsız krallığını yeniden kurdu.Danimarka'nın Norveç üzerindeki egemenliği 1814 yılına kadar sürdü. Bu tarihten sonra Danimarka kralı Norveç'i İsveç'e verdi. İzlanda, Grönland ve Faroe Adaları Danimarka'ya kaldı.

17. yüzyılda Avrupa'nın büyük güçlerinden biri haline gelen İsveç sömürgelerini bir bir kaybetti. Süreç 1809 yılında Finlandiya'nın Rusya'ya bağlanmasıyla daha da kötüleşti.

19. yüzyıl İsveç ile Norveç'in birleşmesine tanıklık etti. Ancak bu birleşme Norveç'in artan huzursuzluğundan dolayı 1905 yılında sona erdi. Aynı dönemde İsveç ve Danimarka arasında İskandinavyacılık doğmuştur. Bu hareket üç İskandinav ülkesini birleştirmeyi hedeflediyse de başarıya ulaşamadı.

Birinci Dünya Savaşı ve özellikle 1917'deki Rusya devriminin ortasında Finlandiya tarihte ilk defa bağımsız bir devlet olarak ortaya çıktı. İkinci Dünya Savaşı sırasında İzlanda Danimarka'dan bağımsızlığını kazandı. Böylece 1952 yılında kurulan Nordik konseyinin üye ülkeleri ortaya çıkmış oldu.

Nordik ülkeleri savaş sonrası dönemde, özellikle sosyal alanda ortak politikalar uyguladılar (Örneğin İskandinav Sosyalizimi). Bütün Nordik Ülkeleri yüksek vergilerle oluşturulan kamu sektörüne ve geniş sosyal güvenlik sistemine sahip refah devletlerine dönüştüler. Bu gelişmelerin kökeninde iki savaş arasındaki dönemde bütün Nordik ülkelerinde Sosyal Demokrat hükümetlerin iktidara gelmesinin payı vardı.

Fiziki Yapı

İskandinavya Yarımadasının kıyıları girintili çıkıntılı olup, fiyortlarla doludur. Yarımadada, 2500 m’yi geçmeyen dağlar bulunur. Yarımadanın büyük kesimi düzlüklerle kaplıdır. Ayrıca bölgenin büyük kesiminde pekçok göl vardır. En önemli göllerinin arasında Vanera, Valtern, Malaren, Hjalmaren, Silijan ve Starsgölü sayılabilir. Adayı ağ gibi ören bir çok ırmak bulunur. İskandinavya’nın en önemli akarsularından Torne Lule, Pite Skellefte, Ume Angerman, Dal ve Klor ırmakları Baltık Denizine, Glomma Irmağı iseKuzey Denizine dökülür.

İklimi

İskandinavya’nın güney kısımlarında kışları uzun ve sert, yazları ise serin geçen bir iklim görülür. Kuzey kesiminde ise soğuk bir kutup iklimi hakimdir. Batı kesimlerdeki bol yağışlar, doğuya ve güneye doğru gidildikçe azalır.

Tarım imkanları; verimli toprakların azlığı ve elverişsiz iklim şartları yüzünden sınırlıdır. Buna karşılık İskandinav ülkelerinde hayvancılık, ormancılık ve balıkçılık çok gelişmiştir. Dört İskandinav ülkesinin iktisadi zenginliği, batı milletleri arasında ön planda yer alır.

İskandinav Ülkeleri



İlgili

İlgili Konu Başlıkları Tümü

BBC HD İskandinavya

BBC HD, 1 Aralık 2007'de yayına başlamış televizyon kanalı. HD olarak spor ve kültür programları, belgeseller ve diziler yayınlamaktadır. Ayrıca FIFA Dünya Kupası, Eurovision Şarkı Yarışması, Wimbledon gibi programları da yayınlamaktadır.

Earl

Earl (eski Norveççede Jarl), konta denk bir İngiliz asalet ünvanı.

Elf

Aslen İskandinavya ve İngiltere mitolojisinde yer alan ve doğan peri halkı. J.R.

Inverness

Inverness (Gaelik dilinde "İnbhir Nis") yerel idare bakımdan Birleşik Krallık İskoçya ülkesinin ''Highlands'' bölgesinin merkezidir. Coğrafya görüşüyle de İskoçya'nın en kuzy engebeli kısmı olan Highlands coğrafik alanının taşıma ve iletişim bağlarının düğüm ...

Lemming

Lemming Familyası: Sıçangiller (Muridae). Yaşadığı yerler: Genellikle, Arktik tuntralarda yaşar. Avrupa, Asya ve Amerika'da da bulunur. Özellikleri: Fareye benzer, kalın kürklü, göçmen, kemirici hayvandır. Boyları 7,5-15 cm kadardır. Çeşitleri: Norveç lemmingi, orman lemmingi, ...

Troll

Trol, İskandinavya folkloründe geçen ve korkunç gözüken bir mistik, insanımsı devasa yaratıktır. Troller folklörde, İngiliz peri masallarındaki Ogreler benzeri şeytani devlerden, dağlarda yaşayan, dağa insanları kaçıran, vahşi ve daha insan benzeri yaratıklara kadar birçok ...

Zollverein

''Zollverein'' ya da Alman Gümrük Birliği, bölge içindeki gümrük ve ekonomi politikalarını yönetebilmek amacıyla Alman eyaletleri arasında kurulmuş bir koalisyon. Birlik, 1818'de kurulduğunda çeşitli Prusya ve Hohenzollern toprakları arasındaki ekonomik bağları güçlendirdi ve ...

Balder

Balder, İskandinav tanrılarından Odin ile Frigg'in oğludur. Karısı Nanna, oğlu ise Forseti'dir.