Lastik Ham kauçuğun işlenmesiyle elde edilen esnek madde. Tabii veya sun'i kauçuk, kükürtle vulkanize edilerek lastiğe dönüştürülür. (Bkz. Kauçuk)

Lastiğin elde edilmesi sadece vulkanizasyonla gerçekleşmez. Bu esas işlemin yanında kauçuğa katılan katkı maddeleri de büyük ehemmiyet taşır. Çünkü lastiğin geniş bir kullanılma sahası olup, bu sahaların gerektirdiği özellikler de farklıdır. Mesela bir araba lastiği ile su hortumu farklı özelliklere sahiptir.

Lastiğin ayakkabıcılıkta ve k

Lastik

Araç Lastiklerinin Yaşı

Demir Bükey’in değişi ile, “otoların lastikleri, yol ile olan yaşam bağıdır”. Lastik Ham kauçuğun işlenmesiyle elde edilen esnek madde. Tabii veya sun'i kauçuk, kükürtle vulkanize edilerek lastiğe dönüştürülür. (Bkz. Kauçuk) Araç lastiklerinin, üretim tarihinden 5 yıl sonra kullanılmaması tavsiye edilmektedir.

Elastikiyetini kaybedeceklerinden, kullanım ömrünü dolduran lastiğin zemine tutunması azalacağı gibi, çatlama nedeniyle (özellikle sıcak mevsimlerde) kullanım sırasında patlama riski de taşımaktadır.

Lastiklerinizin üretim tarihlerini nasıl anlarsınız? Aşağıdaki resimde gösterildiği gibi, lastik üzerindeki bir damga bulunur (4002). Bu damgaki ilk iki rakam, lastiğin üretildiği haftayı, son iki rakam da yılı belirtir.

Örnekteki damga (4002) lastiğin 2002 yılının 40’ıncı haftasında üretildiğini ifade eder.

Bir başka örnekte ise (2699) lastiğin 1999 yılının 26’ncı haftasında üretildiğini ifade eder.



Lastiğin elde edilmesi sadece vulkanizasyonla gerçekleşmez. Bu esas işlemin yanında kauçuğa katılan katkı maddeleri de büyük ehemmiyet taşır. Çünkü lastiğin geniş bir kullanılma sahası olup, bu sahaların gerektirdiği özellikler de farklıdır. Mesela bir araba lastiği ile su hortumu farklı özelliklere sahiptir.

Lastiğin ayakkabıcılıkta ve konfeksiyon eşyasında kullanılmasıyla başlayan lastik sanayii, motorlu taşıtların gelişmesinden sonra önem kazandı. Lastiğin özelliklerini geliştirmek için, içine başka maddeler konmaya başlandı. Çinko oksit ve kurşun oksit ilavesiyle vulkanizasyon çabuklaştırılır. Çeşitli boyar maddelerle renkli lastikler imal edilir. Havanın etkisine karşı uzun ömür kazandırmak maksadıyla, antioksidan adı verilen fenoller, aminler ve bazı tuzlar konulabilir. Özellikle araba lastikleri için sağlamlığı arttırmak maksadıyla is (amorf karbon) konur. Yumuşaklık vermek için stearik asit gibi maddeler ilave edilir.

Makina kayışları ve basınca dayanıklı hortumlar yapmak için, sağlam kumaşlara lastik maddesi emdirilir. Yanmayı önlemek için de lastiğe amyant konur. Otomobil lastiklerine, yine sağlamlığı arttırmak için naylon iplikler katılır.

Lastik, kauçuğa göre daha esnek bir üründür. Daha fazla uzar. Kolay kopmaz ve mekanik sağlamlığı daha çoktur. Isı ve elektriği iletmez. Organik sıvılarda pek çözünmez. Kimyevi maddelere karşı dayanıklı olup, havada kalmayla da bozunmaz.

Çeşitli lastiklerin özellikleri kükürt nispeti ve diğer katkı maddelerine göre farklıdır. Mesela % 3-5 nispetindeki kükürt bulunan lastikler çok esnek ve yumuşak olup, kükürt nispeti arttıkça sertlik artar. % 30-50 arasında kükürt bulunduğunda sert lastik elde edilir. Buna ebonit denir ve akümülatör kutuları, tarak, düğme vs. eşya yapımında kullanılır.

Taşıt lastikleri: Lastik esnek olduğu için, tekerleğin karşılaşdığı darbelerin etkisini azaltır. Tekstil iplikleriyle (pamuk, naylon vs.) veya çelik tellerle örülen bir iskelet, sun'i lateks, kauçuk veya sentetik reçinelerle kaplanır. Bu çatı üzerine, tekerlek sırtına gelen, yanında yapışmayı çoğaltıcı dişler bulunan bir lastik tabakası geçirilir. Eskiden iç lastiğin delinmesini önlemek için, bu lastik tabakası üzerine tel ve kauçuktan yapılmış ek bant konurdu. Günümüzde iskeleti çelik telden yapılan lastiklerin tabanı çok az şekil değiştirmektedir ve ömürleri daha uzundur.

Taşıtlarda kullanılan lastikler dolma ve havalı olmak üzere iki kısma ayrılır. Dolma lastikler ilk olarak 1881'de Londra'da kullanılmaya başlandı. Çok sert olan bu lastikler zamanla önemini kaybetti ve yerini havalı lastiklere bıraktı. Günümüzde fabrikalarda kullanılan taşıyıcılarda ve traktörlerde kullanılmaktadır. Havalı lastik ilk olarak 1845'te İngiltere'de kullanılmaya başlandı. Bu lastik, bozulmayan bir dış lastik ile, havanın dışarı kaçmasını önleyen kauçuk bir iç lastikten meydana geliyordu. 1950'lerden sonra iç lastik kullanılmayan dublex lastikler kullanılmaya başlandı.

Ülkemizde lastik sanayii 1927'de yürürlüğe giren Teşvik-i Sanayi Kanunu ve 1929'da kabul edilen Gümrük Korumaları Kanunu ile gelişmeye başladı. 1932'de İstanbul'da bir İsveç firmasının yardımları ile ilk lastik fabrikası kuruldu. Türkiye'de otomobil lastik sanayii 1954'teki Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu ile büyük bir gelişme gösterdi. Bu kanunun ardından Pirelli, Goodyear, Uniroyal lastik fabrikaları kuruldu. Bunların ihtiyacı karşılamaması üzerine 1978'de Lassa Lastik Sanayii bir süre sonra da devlete ait Petlas Lastik Fabrikası kuruldu. Ülkemizdeki bütün lastik üreten tesisler yabancı teknoloji ve patentlerle üretim yapmaktadır.

LASTİK

kauçuktan yapılmış (şey); kauçuktan yazı silgisi.
uzun konçlu çorapkarın düşmesini önlemek için üst kısmına gelecek biçimde baçağa geçirilen ya da çoraba dikili enli lastik, çorap lastiği; kimi taşıtların tekerleklerine geçirilen kauçuk çember.
yağmurlu havalarda ayakkabı üzerine giyilen kauçuktan pabuç; esnek, ince kauçuk ya da kauçuklu şerit.

LASTİK

1 . Ayakkabı üzerine giyilen kauçuktan pabuç:
"Lastikleri ayağında, bastonu koluna asılı, erkenciydi yine."- N. Cumalı.
2 . Kauçuktan yapılmış ayakkabı.
3 . Kauçuktan yazı silgisi.
4 . Taşıtların jantlarına yerleştirilen, elastiki tekerlek bandajı:
"Şoförle bahçıvan arabanın ön sol lastiğini pompalıyorlar."- H. Taner.
5 . Esnek, ince kauçuk veya kauçuklu şerit.
6 . Bir tür esnek örgü.
7 . Korse.
8 . Uzun konçlu çorabın düşmesini önlemek için üst kısmına gelecek biçimde bacağa geçirilen esnek şerit.
9 . sıfatKauçuktan yapılmış:
"Rıza, lastik yakalığı fırlamış, gözleri dönmüş, kan ter içinde içeriye düşer."- R. N. Güntekin.
Atasözü, deyim ve birleşik fiiller
lastik gibi

LASTİK

Türkçe LASTİK kelimesinin İngilizce karşılığı.
adj. rubber, elasticated
n. rubber tyre, rubber, india rubber, galosh, gum, gum elastic, rubber tire, tire, tyre, wheel

LASTİK

Türkçe LASTİK kelimesinin Fransızca karşılığı.
caoutchouc [le], élastique [le], gomme [la]

LASTİK

Türkçe LASTİK kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Bereifung, Gummi, Reifen

Yanıtlar