Lazlar

Laz halkı (Lazca Lazi veya Lazepe (çoğul), Türkçe Lazlar [2] , Gürcüce Lazi (ლაზი) veya Çani (ჭანი), Yunanca Lazi (Λάσοι) [3], Ermenice Çen [4] Antik Çağdan günümüze değin Kolhis (Güney batı Kafkasya) ve Kuzey Doğu Anadolu’da varlığı bilinen bir halkın adıdır.

Lazlar kendilerini “Lazi” olarak adlandırır. “Lazi” terimi halk arasında geniş bir kullanıma sahiptir. Laz halkı (Lazca Lazi veya Lazepe (çoğul), Türkçe Lazlar [1] , Gürcüce Lazi (ლაზი) veya Çani (ჭანი), Yunanca Lazi (Λάσοι) [2], Ermenice Çen [3] Antik Çağdan günümüze değin Kolhis (Güney batı Kafkasya) ve Kuzey Doğu Anadolu’da varlığı bilinen bir halkın adıdır.

Lazlar konuştukları dile “Lazuri” demektedirler.Konuştukları dil halk arasında yaygın olan düşüncenin aksine Karadeniz'de konuşulan Türkçe'nin bir şivesi veya Rumların konuştuğu Antik Yunan kökenli bir dil değildir. Lazca Kafkas dilleri kategorisine girer.Lazların dil ailesi itibariyle Gürcüler ve Svanlar gibi halklarla yakın akrabadır. Laz alfabesi 35 harften oluşur.Bunlardan 30'u sessiz, 5'i ise sesli harflerdir.

   * A-a: arguni: büyük balta
   * B-b: bere: çocuk
   * C-c: cuma: erkek kardeş
   * Ç-ç: çona: isik
   * Ö-ö: öeori: kendir
   * D-d: dulya: is
   * E-e: eksale: kuzen
   * F-f: feli: kabak
   * G-g: germa: dağ
   * G-g: Geci: domuz
   * H-h: Hini: onlar
   * X-x: xura: vücut
   * I-i: ini: soğuk
   * J-j: jur: iki
   * K-k: komoli: koca
   * Ü-ü: üalati: sepet
   * Q-q: qvali: peynir
   * L-l: lazuri: lazca
   * M-m: mamuli: horoz
   * N-n: nena: ses,dil
   * O-o: ogzalu: yürümek
   * P-p: parpali: kelebek
   * Ô-ô: Ôaôu: dede
   * R-r: ragi: tuzak
   * S-s: skani: senin
   * S-s: suri: can
   * T-t: toli: göz
   * Û-u: Ûilifoni: telefon
   * U-u: uci: kulak
   * V-v: var: yok
   * Y-y: yema: öğlen vakti
   * Z-z: zuga: deniz
   * Â-a: Âabuni: hasta
   * 3: 3ipri: gürgen ağacı
   * W-w: Wulu: ufak, küçük

Yerleşim ve Nüfus

Lazlar, Güney Batı Kafkasya'nın otokton halklarından biridir. Karadeniz'in Güney-Doğu Bölgesi'nde yerleşiktirler.Rize ilinin 25 km kadar doğusunda bulunan Kemer’in doğusuna doğru uzanan sahil bölgesinde yaşarlar. En eski yerleşim alanları Çoruh Vadisi (Batum) civarıdır. Zaman içinde Batı'ya doğru genişlemişler ve bugünkü Rize'nin Pazar (Atina), Ardeşen (Atirasini), Çamlıhemşin (Vija), Fındıklı (Vitze) ve Artvin iline bağlı Arhavi (Arkabi/Arxave), Hopa (Xopa) ve az sayıda olmak üzere Borçka'ya yerleşmişlerdir. Gürcistan sınırları dahilinde Batum yakınlarındaki bazı köylerde ve Abhazya'ya doğru sahil bölgelerinde beş bin civarında Laz yaşamaktadır. Batum'da yerleşik çok sayıda Laz ise Osmanlı-Rus Savaşı'nda Türkiye'nin Batı bölgelerine göç etmiştir. Laz otokton coğrafyasında yaşayan nüfusun en az iki katı büyük şehirlerde yaşayan Laz nüfus vardır. Lazların nüfusu kesin olmamakla beraber tahminen 600.000-800.000 civarındadır.

Din

Lazlar müslüman sünni bir halktır. Eskiden hristiyan olan bu halkın İslamiyet'e geçişi 1580'li yıllara rastlar.

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Lazlar ilgili konular

  • Lazca

    Lazca (Lazca: Lazuri nena, Gürcüce Çanuri ena, ჭანური), Türkiye'nin Doğu Karadeniz kıyı şeridinde Rize ili
  • Ogni

    1993 yılında yayın hayatına başlayan ve ancak altı sayı çıkabilen Laz kültürel dergisi.Dergi, Laz halkının yok olma tehlikesiyle karşı
  • Abhazca

    Abhazca, Abhazların konuştuğu Kuzeybatı Kafkas dili.
  • Hayri Ersoy

    Hayri Ersoy İnşaat Mühendisi, araştırmacı, yazar
  • Hıristiyan Abhazlar

    Hıristiyan Abhazlar,Abhazya ve Gürcistan ile Rusya Federasyonu`nda yaşayan Abhazların büyük çoğunluğunu oluşturan Abhazlar.VI.yüzyılda Biz
  • Kafkasya halkları

    Kafkasya halkları, Kafkasya'da yaşayan halklar. Bu halklar,coğrafi olarak Kuzey Kafkasya halkları ve Güney Kafkasya halkları biçiminde adlandı
  • Pitsunda

    Pitsunda veya Biçvinta (Gürcüce: ბიჭვინთა; Abhazca: Пиҵунда;) Abhazya’ın başlıca kentlerinden biri olan Gagra’nın g
  • Gulripş rayonu

    Gulripş rayonu, sınırlı olarak tanınan Abhazya'nın bir rayonudur. Aynı addaki Gürcistan ilçesiyle aynı alanı kapsar.
  • Gagra rayonu

    Gagra rayonu, sınırlı olarak tanınan Abhazya'nın bir rayonudur. Aynı addaki Gürcistan ilçesiyle aynı alanı kapsar.
Lazlar
Lazlar