Ninette de Valois

right|thumb|Valois, 16 yaşındayken] Dame Ninette de Valois (6 Haziran 1898 - 8 Mart 2001), İrlandalı dansçı, koreograf ve Vic-Wells Balesi`nin (sonradan Sadler`s Wells, bugün Kraliyet Balesi) kurucusu. Türk balesinin kuruluşuna da büyük emeği geçmiştir.

Enrico Cecchetti ile çalıştıktan sonra pantomim, revü ve operalarda dansçı olarak deneyim kazandıktan sonra, 1923`te Diaghilev topluluğunun konuk sanatçısı oldu ve Londra`da Koreografik Sanatlar Akademisi`ni kurdu.Ayrıca Dublin`deki Abbey Tiyatrosu`nda Lennox Robinson ve Cambridge`deki Festival Tiyatrosu`nda Terence Gray için baleler sahneledi.

1931`de Camargo Topluluğu için yaptığı Job (Eyub) adlı bale büyük başarı kazandı.De Valois`nin Old Vic Tiyatrosu`nun yönetmeni Lilian Baylis ile giriştiği işbirliği sonucunda 1931`de Vic-Wells Balesi ile Sadler`s Wells Okulu kuruldu.De Valois Invitation to the Ballet (1937) ve Come Dance With Me (1957) adlı kitabında bu topluluğun kuruluşuyla 1956`da Kraliyet Balesi adını alması arasında geçenleri anlattı.Vic-Wells Balesi`nde başyönetmenliğinin yanı sıra Checkmate (1937), Don Quixote (1950) gibi birçok balenin koreografisini yaptı.William Hogarth`ın oymabaskı dizisinden esinlendiği ``The Rake`s Progress`` (1935) ve Thomas Rowlandson`ın aynı adlı bir karikatürünü model aldığı ``The Prospect Before Us`` `ta (1940) olduğu gibi koreografik malzemelerini İngiliz geleneğinden alarak eşsiz bir ulusal bale yarattı.Baleleri, erkek dansçılar için önemli roller içeriyor, onlara, sanatlarını, gösterebilmek için olanak veriyordu.

1947`de Milli Eğitim Bakanlığı`nın çağrısı üzerine Türkiye`ye giden Valois, 6 Ocak 1948`de İstanbul`da Yeşilköy`de açılan ilk Türk bale okulunu kurdu ve yönetti.Bu okul 1950`de Ankara`ya taşınarak Ankara Devlet Konservatuvarı`na bağlandı.De Valois Ankara Devlet Balesi`nde ``Hovardanın Sonu``, ``Satranç`` ve Ferit Tüzün`den ``Çeşmebaşı`` gibi baleler sahneledi.Birçok öğrenci yetiştirerek ve daha sonra İngiltere`den ünlü öğretmenler göndererek Türkiye`de bale sanatının kurumlaşmasına katkıda bulundu.

Türk hükümetince Devlet Kültür Nişanı, kendi ülkesince de 1951`de D.B.E. (Dame of the British Empire) nişanıyla onurlandırılan de Valois, 1963`te Kraliyet Balesi başyönetmenliğinden emekliye ayrıldı.

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar