saat

Zaman gösteren mekanik veya elektronik cihaz. Bu cihazın çalışmasını muntazam aralıklarla sayma yapan bir mekanizma sağlar. Mekanik, elektromekanik veya elektronik olsun bütün saatlerin çalışması, prensip olarak sayı sayan bu mekanizma ile olur.

Saat

Saat
  • 1. 60 dakikalık zaman dilimine verilen isim.
  • 2. Zamanı ölçmeye yarayan aygıt.

    Saat kelimesi bu iki anlamıyla birlikte düşünüldüğü zaman hem fiziksel bir aygıt olarak, hem de zaman belirten soyut bir kavram olarak karşımıza çıkmaktadır. 24 saat esaslı saatler en az 15. yüzyıldan bu yana kullanılagelmiştir. Saatlerin zaman göstermek dışında da işlevleri bulunmaktadır. Bir aracı zamana göre ayarlamak bunlardan birisi olarak gösterilebilir. Böyle bir kullanılışın örneğini bombalarda ve fırınlada görmekteyiz.

    Günümüzde saatler dijital veya analog göstergeli olarak bulunabilir.

    Zaman gösteren mekanik veya elektronik cihaz. Bu cihazın çalışmasını muntazam aralıklarla sayma yapan bir mekanizma sağlar. Mekanik, elektromekanik veya elektronik olsun bütün saatlerin çalışması, prensip olarak sayı sayan bu mekanizma ile olur.
    


    Mekanik bir saat; seri halde dişli çarklar, pinyon dişliler, zemberek veya ağırlık, eşapman, sarkaç veya denge ağırlığı, kadran, akrep, yelkovan gibi parçalardan meydana gelir. Elektrikli saatlerde zembereğin görevini bobin veya motor yüklenir. Elektronik saatlerde hareketli hiçbir parça olmayıp, zaman, ekranda görülür Otomatik kol saatlerinde ise saat içine yerleştirilen eksantrik bir rotor ağırlık, kolun hareket etmesiyle ileri geri dönerken saat dişlilerini çeviren yayı kendiliğinden kurar.

    Saatler, çalışma prensiplerine ve yapılarına göre çeşitlidir: Genel olarak kurma mekanizması ağırlıklı, sarkaçlı ve zemberekli mekanik saatler; elektrikli saatler; elektronik saatler olarak üç sınıftır.

    Tarihi: Yapılan araştırmalara göre saatin ilk ortaya çıktığı yer, M.Ö. 4000 senelerinde Mısır’dır. İlk saat güneşin dik duran bir cisimde meydana getirdiği gölgenin boyu esas alınarak yapılmıştır. Londra’daki müzede Kleopatra’nın bu şekilde bir saati sergilenmektedir. Güneş saati, gece iş görmediği için bunun yanında su veya kum saatleri de yapılmıştır. Kum saati, iki hazneli olup, iki hazneyi birleştiren ince delikten kum akış hızı prensip alınmıştır.

    Zaman birimi güneşin ve ayın hareketlerine göre seçilmiştir. Zamanın hassas birimlerle ifadesi, günün belli zamanlarında yapılan ibadetler sebebiyle zaman zaman geliştirilmiştir. İslamiyetin yayılmasıyla astronomide çok ileri giden İslam alimleri, bugünkü zaman birimlerinin temelini atmışlar ve çok çeşitli hassas saatler yapmışlardır. Beşinci Abbasi halifesi Harünü Reşid’in Fransa Kralı I. Şarl’a gönderdiği duvar saati o günkü İslam Devletinin medeniyet seviyesini göstermesi bakımından ilgi çekicidir. Avrupalılar saatin, kendi kendine işlediğini görünce içinde şeytan var, diyerek hayretlerini gizleyememişlerdi.

    On altıncı yüzyıllarda Çin, İran, bilhassa Osmanlılarda çarklı madeni saat yapımı çok ilerledi. Osmanlı sanatkarlarının yaptığı saatlerden bir kısmı hala Avrupa müzelerinde saklanmaktadır.

    Duvar saati olarak yapılmaya başlanan zaman göstergesi daha sonra masa ve cepte, kolda taşınabilir saatler şeklinde de yapılmıştır. Çark ve yay gibi mekanik yapıya sahip klasik saatler elektronik sanayiinin ilerlemesiyle yerini elektrikli, elektronik devreli saatlere bırakmaya başlamıştır. Bilgisayarların, elektromanyetik kod yayınlı muhabere sistemleri ve daha birçok elektronik cihazlar, frekansları sisteme göre değişen saatlerle çalışır.

    Mekanik saat: Mekanik saatte, dişlileri çeviren kuvvet, bir ağırlık veya yaydan, zemberekten temin edilir. Zemberek büyük dişli çarkı, bu da pinyon dişliyi çevirir. Pinyon dişlinin şaftı ikinci dişli çarka bağlıdır. İkinci çark yine bir pinyon dişliyi çevirir. Bu şekilde seri halde dişli çark-pinyon düzeni eşapman (kaçırma) çatalına kadar ulaşır. Eşapman çatalı dişlilerin daima ileri dönüşünü ve sarkaç veya balans ağırlığına darbeler halinde hareket vererek eşit aralıklarla salınımını sağlar. Saatin sayma düzeni, eşapman çatalı ve buna bağlı sarkaçtır. Dişlilerin dönüş hızı eşapman çatalının müsaadesine bağlıdır. Eşapman çatalının salınım süresini ise sarkaç boyu veya balans ağırlık yayının boyu etkiler. Sürtünme kayıplarını azaltmak için, çark şaftlarının iki ucu elmas taşlarla yataklanır. Çarklardan bir kısmının görevi de ses çıkarma düzenini çalıştırmaktır.

    Elektrikli saatler: İlk elektrikli saat 1840 senesinde İngiliz saatçı Barwise ve Skoç A. Bain tarafından yapılmıştır. Pille çalışan saatler, İkinci Dünya Savaşı esnasında Almanlar tarafından geliştirildi. İlk elektrikli saatler mekanik yapıya sahipti. Ağırlık veya sarkaçın görevini elektrik akımının doğurduğu manyetik alan yapmaktaydı. 1950 senesinde İsveç’te, saniyede 300 defa titreşen manyetik bobinli çatalın, balans tekerinin yerini alması ile sürtünme kayıpları bir miktar ortadan kaldırıldığı için hassasiyet artmıştır. Çatal titreşimini sabit tutmak için transistör devresiyle kontrol edilen bir bobin devresi vardır. Bobine elektrik akımı transistör devresiyle açılıp kapandığı için zaman kaybı yoktur. Bobin enerjilendikçe çatalı titreştirir. Çatalın her titreşimi indeks dişlisinin dönmesine sebep olur. İndeks dişlisi 300 diş ihtiva ettiği için, saniyede bir tur atar. Bu tip saatler uydularda ve uzay araçlarında kullanılır.

    Elektronik kuartz saatler: Mikro elektronikteki ilerlemeler, kuartz saatin yapılmasına imkan sağlamıştır. İki türlü kuartz saat vardır. Birinci türde, kuartz asilatör, alternatif akım üretir. Bu akım bir motoru tahrik eder. İkinci türde ise, hareketli hiçbir kısım yoktur. Bu türde kuartz yine asilatör olarak çalışır. Fakat bu asilatör frekansı yüksek olup, elektronik devreleri sürer. Saat sıvı kristal veya ışık veren diyod (LED) göstergeden okunur. Kuartz saatler, çok az enerjiyle çalışırlar. Titreşim, kristal ile kontrol edildiğinden hassasiyet binler mertebesinde artmıştır. Güneş enerjisini depo ederek çalışan kuartz saatler yapılmıştır. Bu saatlerde hata, senede bir dakikayı geçmez.
  • saat

    Osmanlıca saat kelimesinin Türkçe karşılığı.
    Bir günün yirmi dörtte biri, saat. Zaman, vakit. Muayyen, belli bir vakit. Altmış dakikalık zaman. * Kıyâmet.

    saat

    bir günlük sürenin yirmi dörtte birine eşit zaman parçası; bayağı yürüyüşle bir saatte alınan yol.
    vakit, zaman; günün hangi saati olduğunu gösteren aygıt.
    bir işin yapıldığı belirli zaman; sayaç.

    saat

    Almanca saat kelimesinin Türkçe karşılığı.
    i. tohum (f), ekin (f)

    saat

    Almanca saat kelimesinin İngilizce karşılığı.
    (die) n. seed, ovule of a plant, grain; source, origin

    saat

    Türkçe saat kelimesinin İngilizce karşılığı.
    [Saat (die) ] n. seed, ovule of a plant, grain; source, origin
    adv. o'clock
    n. hour, watch, clock, timer, ticker, meter, horologe

    saat

    Almanca saat kelimesinin Flemenkçe karşılığı.
    tijdstip, even, moment

    saat

    Almanca saat kelimesinin Fransızca karşılığı.
    n. semence (f), semis (m), semailles (pl), pousse: pousses (pl)

    saat

    Almanca saat kelimesinin İtalyanca karşılığı.
    n. semina (f), biade (f), semenza (m), seme (m), periodo di semina (m)

    saat

    Almanca saat kelimesinin İspanyolca karşılığı.
    n. siembra (f), sementera (f), simiente (m), semilla (f)

    saat

    Türkçe saat kelimesinin Fransızca karşılığı.
    heure [la]

    saat

    Türkçe saat kelimesinin Almanca karşılığı.
    n. Stunde, Uhr, Zeit, Zeitmesser

    Saat (Hande Yener) sözleri

    Hande Yener tarafından albümünde söylenen Saat adlı şarkının sözleri.

    Senden aşka bir köprüm vardı
    Ömrün köpük köpük suyundan
    İçmeyi bilen bir yudum aldı
    Aşktan geçtim ayrılık kaldı

    Bu yanan acı tütünden
    Çileyi seven bir nefes aldı
    Yanıyorum uzanıp yanıma ateşi besle
    Bu yüreğin durumu böyle bağlanamaz birine

    Yirmidört saat önce
    Herşey bitti yani dün
    Sevgilim sen üzülme
    Gönül dolaşır döner bir gün

    Yirmidört saat önce
    Herşey bitti yani dün
    Sevgilim sen üzülme
    Gönül dolaşır döner bir gün

    Saat (Anaokulu Şarkıları) sözleri

    Anaokulu Şarkıları tarafından albümünde söylenen Saat adlı şarkının sözleri.

    Büyük saat böyle işler
    Tiki tak tiki tak tiki tak
    Küçük saat böyle işler
    Tiki tak tiki tak tiki tak
    Cep saati koşar gider
    Tiki tak tiki tak tiki tak.

    Saat (Özlem Tekin) sözleri

    Özlem Tekin tarafından albümünde söylenen Saat adlı şarkının sözleri.

    Saat görünmüyor yattığım yerden
    Gün ağardı biliyorum
    Biri saati söylesin
    Güneş görünmüyor yattığım yerden
    Perdeler kapalı biliyorum
    Yeter gölge etmesin
    Ölmeye yattım,ecel gelmedi
    Sevmeye kalktım,giden gelmedi
    Neye el asam,eridi gitti
    Neye el atsam...
    Yaralandım,iyileşmedi
    Kimse yardım etmedi
    Kabus bitmek bilmedi,of
    Gece gündüz değişmedi
    Kimse benle sevişmedi
    Kabus bitmek bilmedi,of

    Saat (Ibrahim Sadri) sözleri

    Ibrahim Sadri tarafından albümünde söylenen Saat adlı şarkının sözleri.

    Anne sıcak
    Anne kum
    Oku anne yoruldum

    Saatimiz kaç
    İkindi indi anne
    Çöl sıcak
    Bizi akşam haberlerine yetiştirmesinler
    Söyle onlara
    Gece güzel anne
    Sen ve ben anne
    Böyle güzel
    Oku anne
    Ağrımız dinsin
    Söyle
    Bir de melekler gelsin

    Rüzgar anne
    Beni tut
    Dün dünde kaldı hadi unut
    Say ki
    İkimiz için bu dünya
    Anne ışığa tut saçlarımı
    Anne nura
    Anne bir adım daha
    Bakarsın sonrası
    Sidretül münteha

    Anne su
    Biraz su anne
    Yanmış bir çocuğum ben
    Saçları kara
    Gözleri kömür
    Bizi bir ömür unuttular anne
    Al beni koynuna
    Sen aşktan da sıcaksın
    Dünya kandırmadı beni
    Kandırırsan
    Sen kandıracaksın

    Anne sıcak
    Anne kum
    Oku anne yoruldum

    Gün düşüyor
    Yol uzuyor
    Ellerime masallar konuyor anne
    Kuşların isimlerini öğreten
    Sabretmeyi de öğretiyor
    Ben toğrağı seviyorum anne
    Gazeteler gibi aldatmıyor
    Büyük meydanlar kuleler heykeller gibi
    Üstüme düşmüyor
    Ben toğrağı seviyorum anne
    Bana beni anlatıyor
    Bir parça çamur anne
    Bir nutfe
    Sonrası elest
    Çocuğum işte
    Aklım bu kadar eriyor

    Anne ağlama beni koruyan
    Bütün yıldızları koruyor
    Ne su karışıyor baldırana
    Ne baldıran şifa oluyor
    Her şey yerli yerinde duruyor
    Saat anne
    Galiba
    Saat geliyor
    Hadi dayan
    Dayan anne
    Cennetin yolu buradan geçiyor

    Anne sıcak
    Anne kum
    Oku anne yoruldum
    Yoruldum

    İlgili konuları ara

    Yanıtlar