Türkmen Türkçesi veya Türkmence Türkmenistan`ın resmi dili olup nüfusun %90`ı (3.

Türkmen Türkçesi

{{Dil |Dilin adı=Türkmence |Kendili dilindeki adı=Türkmençe |ülkeler=Türkmenistan, İran, Afganistan, Türkiye |kişi sayısı=6 milyon |sıra=* |dil ailesi=Ural-Altay Dil Ailesi (tartışmalı)
Altay Dil Ailesi (tartışmalı)
Oğuz Grubu
Türkmence
|resmi=Türkmenistan |kurum=* |iso1=tk|iso2=tuk|sil=tuk |wikidili=tk }}

Türkmen Türkçesi veya Türkmence Türkmenistan`ın resmi dili olup nüfusun %90`ı (3.500.000 kişi) tarafından konuşulan bir ::Türk dilidir. Ayrıca İran`da 2.000.000, Afganistan`da ise 500.000 kişilik azınlıklar tarafından konuşulur. Türk dilleri`nin Oğuz (Batı) lehçesine ait olan bu dil Türkiye ve Azerbaycan Türkçelerine büyük benzerlik gösterir.

Alfabe

A ,a ,B ,b ,Ç ,ç ,D ,d ,E ,e ,í„ ,í¤ , F ,f ,G ,g ,H ,h ,İ ,i ,J ,j ,Ž ,ž ,K , k ,L ,l ,M ,m ,N ,n ,Ň ,ň ,O ,o , Ö ,ö ,P ,p ,R ,r ,S ,s ,Ş ,ş ,T ,t , U ,u ,Ü ,ü ,W ,w ,Y ,y ,í ,í½ ,Z ,z. <P>Türkmenistan alfabesinde Türkiye alfabesinden farklı olan harfler şunlardır: <b>í¤</b>: açık e <b>j</b>: c <b>ž</b>: j <b>ň</b>: genizsi n <b>w</b>: v <b>í½</b>: y <b>y</b>: ı

Dilbilgisi



Zamirler

<B>1-Şahıs Zamirleri</B> <BR>Türkmence şahıs zamirleri aşağı yukarı Türkiye Türkçesindeki gibidir: Men, sen, ol, biz, siz, olar <p>Yönelme hallerinde n>ň değişmesi olur: maňa, saňa, oňa <P><b>2-İşaret Zamirleri</b> Türkmence işaret zamirleri şunlardır: Bu, şu, ol, şol. Çekimli hallerde;
  • "Bu" işaret zamiri "m" ile başlar.
  • Ek ile zamirlerin aralarına "n" sesi girer.
  • Yönelme hallerinde ise n>ň değişmesi olur.
muny: bunu, muňa: buna, onuň: onun

Fiiller

<h3>&#350;imdiki Zaman</h3> -&#253;ar, -&#253;&#228;r &#350;imdiki Zaman Eki + &#350;ah&#305;s Ekleri } |- <th colspan=8 bgcolor=#F0F0F0>&#350;imdiki Zaman</th> <tr><th colspan=4>Olumlu<th colspan=4>Olumsuz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gel&#253;&#228;rin</font><td><font size=2>geliyorum </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>oka&#253;aryn</b></font><td><font size=2>okuyorum </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelme&#253;&#228;rin</b></font><td><font size=2>gelmiyorum </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okama&#253;aryn</b></font><td><font size=2>okumuyorum <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gel&#253;&#228;rsi&#328;</b></font><td><font size=2>geliyorsun </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>oka&#253;arsy&#328;</b></font><td><font size=2>okuyorsun </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelme&#253;&#228;rsi&#328;</b></font><td><font size=2>gelmiyorsun </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okama&#253;arsy&#328;</b></font><td><font size=2>okumuyorsun <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gel&#253;&#228;r</b></font><td><font size=2>geliyor </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>oka&#253;ar</b></font><td><font size=2>okuyor </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelme&#253;&#228;r</b></font><td><font size=2>gelmiyor </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okama&#253;ar</b></font><td><font size=2>okumuyor <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0> <font size=2><b>gel&#253;&#228;ris</b></font><td><font size=2>geliyoruz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>oka&#253;arys</b></font><td><font size=2>okuyoruz </font><td bgcolor=#F0F0F0> <font size=2><b> gelme&#253;&#228;ris</b></font><td><font size=2>gelmiyoruz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okama&#253;arys</b></font><td><font size=2>okumuyoruz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0> <font size=2><b>gel&#253;&#228;rsi&#328;iz</b></font><td><font size=2>geliyorsunuz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>oka&#253;arsy&#328;yz</b></font><td><font size=2>okuyorsunuz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelme&#253;&#228;rsi&#328;iz</b></font><td><font size=2>gelmiyorsunuz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okama&#253;arsy&#328;yz</b></font><td><font size=2>okumuyorsunuz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0> <font size=2><b>gel&#253;&#228;rler</b></font><td><font size=2>geliyorlar </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> oka&#253;arlar</b></font><td><font size=2>okuyorlar </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelme&#253;&#228;rler</b></font><td><font size=2>gelmiyorlar </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> okama&#253;arlar</b></font><td><font size=2>okumuyorlar </font> |}

<p>

<h3>Geni&#351; Zaman</h3> } |- <th bgcolor=#F0F0F0 colspan=8>Geni&#351; Zaman</th>

<tr><th colspan=4>Olumlu<th colspan=4>Olumsuz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelerin</b></font><td><font size=2>gelirim </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okaryn</b></font><td><font size=2>okurum </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmerin</b></font><td><font size=2>gelmem </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamaryn</b></font><td><font size=2>okumam <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelersi&#328;</b></font><td><font size=2>gelirsin </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okarsy&#328;</b></font><td><font size=2>okursun </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmersi&#328;</b></font><td><font size=2>gelmezsin </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamarsy&#328;</b></font><td><font size=2>okumazs&#305;n

<tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>geler</b></font><td><font size=2>gelir </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okar</b></font><td><font size=2>okur </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmez</b></font><td><font size=2>gelmez </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamaz</b></font><td><font size=2>okumaz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>geleris</b></font><td><font size=2>geliriz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okarys</b></font><td><font size=2>okuruz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmeris</b></font><td><font size=2>gelmeyiz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamarys</b></font><td><font size=2>okumay&#305;z

<tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelersi&#328;iz</b></font><td><font size=2>gelirsiniz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okarsy&#328;yz</b></font><td><font size=2>okursunuz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmersi&#328;iz</b></font><td><font size=2>gelmezsiniz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamarsy&#328;yz</b></font><td><font size=2>okumazs&#305;n&#305;z <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelerler</b></font><td><font size=2>gelirler

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okarlar</b></font><td><font size=2>okurlar </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelmezler</b></font><td><font size=2>gelmezler </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamazlar</b></font><td><font size=2>okumazlar </font> |}

<p>

<h3>Gelecek Zaman</h3> T&#252;rkmence gelecek zamanda &#351;ah&#305;slara g&#246;re fiil &#231;ekimi yoktur. Bunun yerine zamirler kullan&#305;l&#305;r.

} |- <th bgcolor=#F0F0F0 colspan=8>Gelecek Zaman</th> <tr><th colspan=4>Olumlu<th colspan=4>Olumsuz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>men geljek</b></font><td><font size=2>gelece&#287;im </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>men okajak</b></font><td><font size=2>okuyaca&#287;&#305;m </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>men geljek dí¤l</b></font><td><font size=2>gelmeyece&#287;im </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>men okajak dí¤l</b></font><td><font size=2>okumayaca&#287;&#305;m <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>sen geljek</b></font><td><font size=2>geleceksin

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>sen okajak</b></font><td><font size=2>okuyacaks&#305;n </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>sen geljek dí¤l</b></font><td><font size=2>gelmeyeceksin </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>sen okajak dí¤l</b></font><td><font size=2>okumayacaks&#305;n <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>ol geljek</b></font><td><font size=2>gelecek </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>ol okajak</b></font><td><font size=2>okuyacak </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>ol geljek dí¤l</b></font><td><font size=2>gelmeyecek </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>ol okajak dí¤l</b></font><td><font size=2>okumayacak <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>biz geljek</b></font><td><font size=2>gelece&#287;iz

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>biz okajak</b></font><td><font size=2>okuyaca&#287;&#305;z </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> biz geljek dí¤l</b></font><td><font size=2>gelmeyece&#287;iz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>biz okajak dí¤l</b></font><td><font size=2>okumayaca&#287;&#305;z <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> siz geljek</b></font><td><font size=2>geleceksiniz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>siz okajak</b></font><td><font size=2>okuyacaks&#305;n&#305;z

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> siz geljek dí¤l</b></font><td><font size=2>gelmeyeceksiniz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>siz okajak dí¤l</b></font><td><font size=2>okumayacaks&#305;n&#305;z <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>olar geljek<td><font size=2>gelecekler </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>olar okajak</b></font><td><font size=2>okuyacaklar </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>olar geljek dí¤l<td><font size=2>gelmeyecekler </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>olar okajak dí¤l</b></font><td><font size=2>okumayacaklar </font> |} <p>

<h3>G&#246;r&#252;len Ge&#231;mi&#351; Zaman</h3>

} |- <th bgcolor=#F0F0F0 colspan=8>G&#246;r&#252;len Ge&#231;mi&#351; Zaman</th> <tr><th colspan=4>Olumlu<th colspan=4>Olumsuz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>geldim</b></font><td><font size=2>geldim </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okadym</b></font><td><font size=2>okudum </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmedim</b></font><td><font size=2>gelmedim </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamadym</b></font><td><font size=2>okumad&#305;m

<tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>geldi&#328;</b></font><td><font size=2>geldin </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okady&#328;</b></font><td><font size=2>okudun </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmedi&#328;</b></font><td><font size=2>gelmedin </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamady&#328;</b></font><td><font size=2>okumad&#305;n

<tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>geldi</b></font><td><font size=2>geldi </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okady</b></font><td><font size=2>okudu </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmedi</b></font><td><font size=2>gelmedi </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamady</b></font><td><font size=2>okumad&#305;

<tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>geldik</b></font><td><font size=2>geldik </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okadyk</b></font><td><font size=2>okuduk </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmedik</b></font><td><font size=2>gelmedik </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamadyk</b></font><td><font size=2>okumad&#305;k <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>geldi&#328;iz</b></font><td><font size=2>geldiniz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okady&#328;yz</b></font><td><font size=2>okudunuz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmedi&#328;iz</b></font><td><font size=2>gelmediniz

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamady&#328;yz</b></font><td><font size=2>okumad&#305;n&#305;z <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> geldiler</b></font><td><font size=2>geldiler </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okadylar</b></font><td><font size=2>okudular </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelmediler</b></font><td><font

size=2>gelmediler </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamadylar</b></font><td><font size=2>okumad&#305;lar </font> |}

<p>T&#252;rkmencenin imlas&#305;na ba&#287;l&#305; olarak: &#220;&#231;&#252;nc&#252; &#351;ah&#305;slarda g&#246;r&#252;len ge&#231;mi&#351; zaman eki her zaman -dy, -di &#351;eklinde yaz&#305;l&#305;r.
  • g&#246;rdi, g&#246;rdiler
<p>&#304;ki ya da daha fazla heceden sonra t&#252;m &#351;ah&#305;slarda bu durum g&#246;r&#252;l&#252;r.
  • d&#252;&#351;&#252;ndim, d&#252;&#351;&#252;ndi&#328;, d&#252;&#351;&#252;ndi, d&#252;&#351;&#252;ndik, d&#252;&#351;&#252;ndi&#328;iz, d&#252;&#351;&#252;ndiler






<p>

<h3>&#214;&#287;renilen Ge&#231;mi&#351; Zaman</h3> } |- <th bgcolor=#F0F0F0 colspan=8>&#214;&#287;renilen Ge&#231;mi&#351; Zaman I</th> <tr><th colspan=4>Olumlu<th colspan=4>Olumsuz <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelipdirin</b></font><td><font size=2>gelmi&#351;im </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okapdyryn</b></font><td><font size=2>okumu&#351;um

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmí¤ndirin</b></font><td><font

size=2>gelmemi&#351;im </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamandyryn</b></font><td><font size=2>okumam&#305;&#351;&#305;m <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelipdirsi&#328;</b></font><td><font size=2>gelmi&#351;sin </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okapdyrsy&#328;</b></font><td><font size=2>okumu&#351;sun </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmí¤ndirsi&#328;</b></font><td><font

size=2>gelmemi&#351;sin </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamandyrsy&#328; </b></font><td><font size=2>okumam&#305;&#351;s&#305;n

<tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelipdir</b></font><td><font size=2>gelmi&#351; </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okapdyr</b></font><td><font size=2>okumu&#351; </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmí¤ndir</b></font><td><font size=2>gelmemi&#351; </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamandyr</b></font><td><font size=2>okumam&#305;&#351; <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelipdiris</b></font><td><font size=2>gelmi&#351;iz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> okapdyrys</b></font><td><font size=2>okumu&#351;uz

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelmí¤ndiris</b></font><td><font size=2>gelmemi&#351;iz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamandyrys</b></font><td><font size=2>okumam&#305;&#351;&#305;z <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelipdirsi&#328;iz</b></font><td><font size=2>gelmi&#351;siniz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okapdyrsy&#328;yz</b></font><td><font size=2>okumu&#351;sunuz </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmí¤ndirsi&#328;iz</b></font><td><font

size=2>gelmemi&#351;siniz

</font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamandyrsy&#328;yz</b></font><td><font size=2>okumam&#305;&#351;s&#305;n&#305;z <tr></font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b> gelipdirler<td><font size=2>gelmi&#351;ler </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okapdyrlar</b></font><td><font size=2>okumu&#351;lar </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>gelmí¤ndirler<td><font size=2>gelmemi&#351;ler </font><td bgcolor=#F0F0F0><font size=2><b>okamandyrlar</b></font><td><font size=2>okumam&#305;&#351;lar

</font> |}

}

Altay dil ailesi

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar