Biyoloji

Biyoloji, yaşayan ya da fosil canlıları, canlıların yaşam süreçlerini ve bütün fiziko-kimyasal yönleriyle yaşamı inceleyen temel bilim dalı. Biyoloji, konusunun enginliği nedeniyle başlangıçtan bu yana, incelediği canlı gruplarına, konuya yaklaşma biçimine ve yaşam süreçlerini organ, doku, hücre ya da hücre bileşenleri düzeyinde ele alışına göre çeşitli dallara ve alt dallara ayrılmıştır.

BiyolojiCarolus Linnaeus
Çanakeğrelti
<p>
Çanakeğrelti

Biyoloji, yaşayan ya da fosil canlıları, canlıların yaşam süreçlerini ve bütün fiziko-kimyasal yönleriyle yaşamı inceleyen temel bilim dalı. Biyoloji, konusunun enginliği nedeniyle başlangıçtan bu yana, incelediği canlı gruplarına, konuya yaklaşma biçimine ve yaşam süreçlerini organ, doku,
Doku, bitki, hayvan ve insan organlarını meydana getiren, şekil ve yapı bakımından benzer olup, aynı vazifeyi gören, birbirleriyle sıkı alâkaları olan aynı kökten gelen hücrelerin topluluğu. İlkel canlılar bütün hayatları boyunca bir tek hücre olarak kaldıkları halde yüksek organizmalar
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
hücre ya da hücre bileşenleri düzeyinde ele alışına göre çeşitli dallara ve alt dallara ayrılmıştır.

Biyolojinin başlıca dalları

Canlı gruplarına göre yapılan genel ayrımda, biyolojinin en eski iki dalı olan
Hücre, canlının canlılık özelliklerini taşıyan, yapı ve görev bakımından en küçük parçasıdır. Hücreye göze de denilebilir. Atomların molekülleri, moleküllerin makromolekülleri, makromoleküllerin makromoleküler yapıları oluşturmasıyla, dokuların en küçük yapı taşları olan ve yaşamın tüm özelliklerini sergileyen hücreler oluşmaktadır. Genel olarak tüm hücreler temelde aynı yapıya sahiptirler. Fakat bulundukları dokuya ve dolayısıyla fonksiyonlara bağlı olarak bazı farklılıklar gösterirler.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
zooloji hayvanları,
zooloji isim Fransızca zoologie. Hayvan bilimi. Hayvanlar alemini inceleyen bilim dalına verilen isim.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
botanik ise bitkileri konu alır. Yeryüzünde toplam 2-4,5 milyon kadar hayvan ve bitki türünün yaşadığı sanılmaktadır; bugüne değin bu türlerden ancak bir milyon kadarı saptanıp incelenebilmiştir.
Botanik, bitkileri inceleyen bilim dalına denir.ayrıca Bitki bilimi. Botanik terimi, “Botane” (ot, çayır) veya “Botanikos” (ot, çayır) kelimelerinden alınmıştır. Yine aynı anlama gelen "fitoloji" tabiri ise Yunanca "Phyton" (bitki) ve "logos" (bilim) kelimelerinden birleşmiştir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Paleontolojinin konusuna giren soyu tükenmiş türlerin ise 15 milyon ile 16 milyar arasında değişebileceği ileri sürülmektedir. Mikroskopik canlıların bütün bu sayıların dışında olduğunu belirtmek, biyolojinin kapsamı açısından bir ölçüt olabilir. Tür sayısının bu denli kabarık olması, biyoloji dallarını kendi içlerinde alt dallara ayırma zorunluğunu getirmiştir. Örneğin hayvanları ve bitkileri âlem düzeyinde inceleyen zooloji ile botanik, genellikle sınıf düzeyindeki birtakım alt dallara ayrılır: Kuşları inceleyen
Paleontoloji ya da taşılbilim ya da fosilbilim, fosilleri veri olarak kullanarak dünyada yaşamın tarihini yazmak amacını taşıyan bilim dalı.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ornitoloji, balıkları inceleyen
Ornitoloji, kuşları inceleyen zooloji alt dalı.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ihtiyoloji, amfibyumları ve sürüngenleri inceleyen
İhtiyoloji, zoolojinin balıklarla ilgilenen alt dalıdır. Kemiklibalıklar (Osteichthyes), köpekbalığı gibi kıkırdaklıbalıklar (Chondrichthyes) ve çenesizbalıklar (Agnatha) ilgi alanıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
herpetoloji, böcekleri inceleyen
Herpetoloji; (Yunanca herpeton = sürünmek, ve logos = çalışma) sürüngenleri ve amfibileri inceleyen zooloji alt dalı. Bazı biyologlar herp'i bütün sürüngenleri ve amfibileri tanımlamak için kullanırlar.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
entomoloji, mantarları inceleyen
Entomoloji, böcekleri inceleyen bilim dalı.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
mikoloji, algleri inceleyen
Mikoloji mantarları inceleyen bilim dalı.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
algoloji vb. Ayrı yaklaşımla, tür düzeyinde insanın kökenini ve evrimini biyoloji yönünden inceleyen fiziksel antropoloji hem zoolojinin, hem de insanı biyolojik, toplumsal ve kültürel bir varlık olarak ele alan antropolojinin bir alt dalıdır.
Algoloji çok hücreli ya da tekhücreli alg (yosun) cinslerini inceleyen biyoloji dalı. Algoloji ile ugraşan biyologlara algolog denir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
17. yüzyılın ikinci yarısında, mikroskopun gelişmesinden sonra incelenip tanımlanmaya başlayan
17. yüzyıl olayları, ölümler, doğumlar ve diğer önemli gelişmeler
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
mikroorganizmalar ya da mikroskopık canlılar ise, 19. yüzyılın sonlarında ayrı bir dal olarak gelişen
Mikroskobik (çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük olup ancak mikroskop ile görülebilen) organizmaların genel adı.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
mikrobiyolojinin inceleme alanına girer.

Böylesine çeşitlilik gösteren canlıları, yalnızca yapısal benzerlik ve farklılıklarına göre tanımlayıp sınıflandırmak bile yeni bir yöntembilimin gelişmesine yol açmış ve
Mikrobiyoloji bilim dalı, biyolojinin sayısız alt kollarından yanlızca birisi olmasına karşın biyolojinin temelini oluşturduğunu söyleyebiliriz. “Mikrop” diye de isimlendirilen, gözle görülemeyecek kadar küçük canlıları inceleyen ilim dalı. Mikroorganizma denilince bakteriler, virüsler, protozoonlar, mantarlar ve ilkel algler anlaşılır. Mikrobiyoloji ilim dalının faydalı olduğu branşlar, tıp, tarım ve endüstridir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Eski Yunan'dan bu yana süren sistematik zooloji ve botanik çalışmaları taksonominin yardımıyla bilimsel bir temele oturtulabilmiştir. Bugün taksonomi, eskiden olduğu gibi canlıları yalnızca görünür yapısal benzerlikleriyle değil, hücre ve
Eski Yunan terimi, Yunanca "Helias"tan dolayı "Helenler" de denen, Yunanistan Yarımadasında yaşayan kavimler ve onların kurduğu eski devlet ve uygarlıkları anlatmak için kullanılır.

Çiftçi bir halk olan Helenler ya da Eski Yunanlılar, tarihlerinin başlangıcında çok sade bir yaşam sürerler, sırtlarına kendilerinin dokuduğu yünden bir gömlek, ayaklarına sığır derisinden çarık giyerlerdi. Köylüler tek bir odadan ibaret olan kulübelerde oturur, evcil hayvanlarla birarada yatarlardı
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
molekül düzeyindeki özellikleriyle de değerlendirip, canlılar arasındaki en doğru akrabalık ilişkilerini saptamaya çalışır.

Biyolojinin dallara ayrılmasındaki ikinci bir yaklaşım, canlıların yapısal ve işlevsel özelliklerine yönelik araştırmaların ayrı birer çalışma alanı olarak tanımlanmasıdır. İster hayvan, ister bitki olsun, tüm canlıların yapısal özelliklerini inceleyen
Kimyada, bir molekülün genel olarak en az iki atomun değişik durumlarında beraber durmasıyla oluşan, bütün şekline denir.1 Genel olarak bir molekül, saf kimyasal maddenin kendi başına bütün kimyasal bileşimini ve özelliklerini taşiyan en küçük parçasıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
morfoloji, biyolojinin ana dallarından biridir; bu dalı, bitki ve hayvan morfolojisi biçiminde ikiye ayırmak da geleneksel bir eğilimdir. Önceleri, canlıların yapısını ve yapısal bölümlerini biçim, büyüklük ve öbür bölümlerle komşuluk ilişkileri çerçevesinde inceleyen tek dal
Bir biyoloji altdalı olarak morfoloji yani biçimbilim, bir organizmanın veya bir organizmanın herhangi bir bölümünün biçimini inceleyen bilim dalıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
anatomiydi. Mikroskopun sağladığı olanaklarla, yapıyı doku düzeyinde inceleyen
Anatomi Alm. Anatomie (f), Fr. Anatomie, İng. Anatomy. Canlı varlıkların şekil ve yapılarını inceleyen, bir temel tıb bilimi dalı. Bu bilim, tıbbın temeli kabul edilen ana bilimlerden olup, aynı zamanda tıb eiğitiminin önemli derslerinden biridir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
histoloji ve hücre düzeyinde inceleyen
Histoloji Alm. Histologie, Gewebelehre (f), Fr. Histologie (f), İng. Histology. Canlıların dokularını inceleyen, biyolojinin bir dalı. Doku bilimi. Histoloji, normal hayvan ve bitki dokularının yapılarını aydınlatarak, bunların görevleri hakkında açıklamalarda bulunur. Vücuttaki organları meydana getiren dokuların yapıları ve çeşitli dokuların birbiri ile ilişikleri de histolojinin konusu içine girer.

Hücre, yaşayan organizmanın en küçük birimi olup c
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
sitolojinin de gelişmesiyle, tümü morfoloji adı altında birleştirildi. Gene morfolojinin bir dalı olan
Sitoloji Hücre bilimidir.Hücrenin yapısı, bölünmesi, enerji üretimi ve tüketimi, protein sentezi, kanser gibi konular sitolojinin sahasına girer.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
embriyoloji, çok hücreli canlılarda,
Embriyoloji Alm. Embryologie (f), Fr. Embryologie (f), İng. Embryology. Yumurtadan, organları tam bir canlının gelişmesine kadar olan olayları inceleyen ilim dalı. Çok eski zamanlardan beri insanlar bu konu üzerinde düşünmüşler ve kendi devirlerine göre bazı açıklamalar yapmışlardır. Bu araştırmacılar bir canlının ve özellikle insan gelişmesi üzerinde yüzyılımızda da aydınlatılamamış sorulara cevap aramıştır. Bu çalışmalar sadece sembolik bir değer taşım
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
zigot denen döllenmiş tek bir yumurta hücresinin, türünün yapısal özelliklerini kazanıncaya değin izlediği gelişme sürecini inceler. Canlının kendi kendini yenilemesi, gelişmesi, çoğalması, hareket etmesi ve çevreleriyle ilişki kurması, kuşkusuz canlıyı cansız maddeden ayıran temel yaşamsal işlevleridir. Kapsam ve içeriği çağın yaklaşımına göre değişmekle birlikte, Eski Yunan biliminden bu yana biyolojinin başlıca dallarından biri olarak önemini koruyan
Döllenme sırasında spermatozoitin yumurtayla birleşmesi sonucu oluşan hücre.

Zigot, biri anneden biri babadan gelen iki eşey hücresinin birleşmesi sonucu oluşan diploit hücre. Zigot gelişiminin devamında bölünerek canlıyı oluşturur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
fizyoloji, canlıya özgü bütün bu işlev ve süreçleri inceler.

Canlıların işlevsel özelliklerinin ve yaşam süreçlerinin incelenmesi, bilimin gelişmesine ve teknolojinin sağladığı olanaklara bağlı olarak, hemen her çağda değişik düzeyde ele alınmıştır.
Fizyoloji Alm. Physiology (f), Fr. Physiologie (f), İng. Physiology. Canlının hayati fonksiyonlarını ve sistemlerinin işleyişini inceleyen bilim. Fizyoloji; canlılığın, yaşamanın mekanizmalarını, en ince ayrıntılarıyla insan vücudunda veya canlılarda vuku bulan hadiselerin esasına inerek araştırır. Bu sebeple bakteri fizyolojisi, hücre fizyolojisi, insan fizyolojisi ve daha birçok fizyoloji dalları vardır.

İnsan fizyolojisi, insan vücudunda yer alan f
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
17. yüzyıla değin ancak organ düzeyindeki işlevler incelenebilirken, mikroskopun gelişmesi, canlının en küçük yapısal ve işlevsel birimi olan hücre düzeyinde incelenebildiği hücre biyolojisinin doğuşuna ortam hazırlanmıştır. Laboratuvar araçlarının çözümleme gücü ve duyarlığı arttıkça, gözlem ve deney gerektiren bütün bilimler gibi hızla gelişen biyoloji, hücreden hücre bileşenlerine doğru inerek, yaşamın temel öğelerine eğilebilmiştir. Gerçekten de, konu molekül düzeyinde ele alındığında, yaşam da canlıyı oluşturan kimyasal öğeler arasında bir madde ve enerji alışverişi olarak algılanmaya başlamıştır. Bugün moleküler biyoloji, canlıyı oluşturan moleküllerin yalnızca ayrıntılı fizikokimyasal yapısını değil, bütün yaşam süreçlerini molekül düzeyinde açıklayabilecek bir yaşam bilimidir.

Canlı hücrede gerçekleşen tüm kimyasal süreçleri ve yaşamsal işlevlerin yürütülmesi için gereken enerjinin üretim yollarını inceleyen
17. yüzyıl olayları, ölümler, doğumlar ve diğer önemli gelişmeler
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
biyokimya, canlıya özgü makromoleküllerin yapısını ve biyolojik olgulan fiziksel yönden inceleyen biyofizik ve üreme işlevinin kalıtım ilkelerini molekül düzeyinde araştıran
Alm. Biochemie (f.), Fr. biochimie (f.), İng. biochemistry. Canlı sistemin fonksiyonlarını ve kimyasal yapısını inceleyen ilim dalı. Biyokimyanın gayesi organizmadaki kimyasal reaksiyonları inceleyerek canlının yapısını aydınlatmaktır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
genetik, biyolojinin, bu gelişmeyi simgeleyen en yeni dallandır. Bilgi birikimini bütünleştirme eğiliminde olan çağdaş yaklaşım, başka bilim dallarıyla kaynaşmış olan biyoloji bilimlerinde de etkisini açıkça gösterir.
Genetik canlıların özelliklerini ve kalıtsal karekterlerini inceleyen, bu karekterlerin nesillere geçişini belli kalıtım kanunlarına bağlayan, genin yapı ve görevlerini araştıran bilim dalı. Genetik, (Yunanca'dan genno γεννώ= doğum vermek) canlının bütün özelliklerinin eski kuşaktan yenisine nasıl geçtiğini inceler. Kalıtım bilimi olarak da bilinir. Biyolojinin bir dalıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Fizik ve
Fizik, gözlenebilir evrenin temel bileşenleri arasındaki etkileşmelere ve maddenin yapısına ilişkin temel sorunlarla ilgilenen bilim. Fizik sözcüğü, Eski Yunancada "doğa" anlamına gelen physis'ten türemiştir. Uzun süre doğa felsefesi olarak anılan fizik, doğanın makroskopik ve mikroskopik tüm görünümlerini inceleme konusu olarak seçmiştir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kimya bilimleriyle bütünleşmiş olan biyofizik ve biyokimya,
Kimya doğada mevcut olan bütün maddeleri inceleyen bir bilim dalı. Özellikle maddelerin yapılarını ve birbirleriyle olan etkileşimlerini inceler. Periyodik cetvelle gösterilen elementlerin ve oluşturdukları bileşiklerin yapılarının ve aralarındaki reaksiyonların incelenmesi kimyanın konusudur. Kimya bilgi ve etkinlikleri sistemli hale getirmek amacıyla birbiriyle ilgili bileşikleri, sistemleri, yöntemleri ve amaçlarını gruplayan birçok alt dala ayrılır
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
istatistik ile biyolojinin sıkı işbirliğinden doğan
İstatistik ya da sayımlama, belirli bir amaç için veri toplama, tablo ve grafiklerle özetleme, sonuçları yorumlama, sonuçların güven derecelerini açıklama, örneklerden elde edilen sonuçları kitle için genelleme, özellikler arasındaki ilişkiyi araştırma, çeşitli konularda geleceğe ilişkin tahmin yapma, deney düzenleme ve gözlem ilkelerini kapsayan bir bilimdir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
biyometri, deniz bilimlerinin bir dalı olan
Biyometri, istatistik yöntemlerinin tıp ve biyoloji alanlarına uygulanması.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
deniz biyolojisi ve uzay bilimleri içinde giderek ayrıcalıklı bir yer edinen
Deniz veya okyanuslarda yaşayan bitki, hayvan ve diğer organizmaları inceleyen bilim dalına deniz biyolojisi denir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
uzay biyolojisi bu yaklaşımın ürünleridir.

Biyolojinin birçok dalı canlının yapısal ve işlevsel özelliklerini molekül düzeyinde incelerken,
Uzay biyolojisi, uzay kapsüllerindeki koşulların (ağırlığın olmadığı, kozmik ışınların bulunduğu) canlıların üzerindeki etkilerini inceler.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
belli bir alanda ya da yörede yaşayan bütün canlıları topluluk ilişkileri içinde ele alır. Böyle bir inceleme, bir yandan topluluğu oluşturan bireyler, öte yandan canlı ve cansız doğa arasındaki karmaşık var olma ilişkilerini odaklarken, bir yandan da bu ilişkilerin sürekliliğini denetleyen doğa yasalarını ve çevre koşullarını araştırmak zorundadır.
Canlı, canı olan, diri, yaşayan: ortak özelliklere sahip maddelere verilen isimdir. Bunlar "yaşam" denilen ve nasıl oluştuğu hala çözülemeyen gizin temel öğesidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
20. yüzyılın en can alıcı konulan olan nüfus patlaması, besin kıtlığı, çevre kirliliği ve bu konuların getirdiği öbür ekonomik, toplumsal ve siyasal sorunlar, ekolojiyi biyolojinin en güncel ve önemli dallan arasına katmıştır.

Biyoloji ile ilgili konular

  • Biyolojinin genel alanları
  • Anatomi
  • Bakteriyoloji
  • Biyocoğrafya
  • Biyofizik
  • Biyokimya
  • Biyometri
  • Botanik
  • Deniz biyolojisi
  • Ekoloji
  • Embriyoloji
  • Entomoloji
  • Etoloji
  • Evrimsel biyoloji
  • Filojeni
  • Fizyoloji
  • Gelişim biyolojisi
  • Genetik
  • Histoloji
  • İhtiyoloji
  • İmmünoloji
  • Kriyobiyoloji
  • Limnoloji
  • Mikrobiyoloji
  • Moleküler biyoloji
  • Morfoloji
  • Nörobiyoloji
  • Ontojeni
  • Ornitoloji
  • Paleontoloji
  • Parazitoloji
  • Patoloji
  • Sitoloji
  • Sosyobiyoloji
  • Taksonomi
  • Tıp
  • Uzay Biyolojisi
  • Viroloji
  • Zooloji

    Biyoloji Resimleri


    • Doğadaki bütün canlılar birbirleriyle etkileşim içindedirler.

    • DNA.

    • İnsan kan hücreleri, insan "homeostasis"ini sağlamaya yardımcı olurlar.

    • Her canlı kalıtsal bilgisini değişmeden gelecek nesile aktarmaya çalışır; bitkiler çiçek, çiçekler tohum üretir.

    • Ağaçlar, Plantea şubesinde sınıflandırılan canlılardır.

    • Evrimsel süreçte insanlara en yakın canlılar, primatlardır.

    • Karbon, bütün canlıların temel yapı taşıdır.

    • Carolus Linnaeus



    Yorumlar - Lütfen konu (Biyoloji) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.

    glnr: lütfen gruplandırılsın. aradığımı içinde ama bulana kadar çok zamanım geçti. biz fen lisesi öğrenceleri olarak bu siteden yararlanıyoruz. ltfn bize yardımcı olun. zaman bizm için önemli... - 6 yıl, 1 ay önce yazıldı.
    peteduyu: site güzel ve bir sürü bilgiye sahip olmasına ragmet hala aragımımız seyi bulamıyoruz nedeni çok karışık olması - 8 yıl, 1 ay önce yazıldı.
    Impetus: kimya ile daha bi güzelleşen fen dersleri içerisinde en eğlenceli dersin adı. - 8 yıl, 1 ay önce yazıldı.
    Anonim: Çok güzel bir düşünce ve icraat. Tebrik ediyorum. Geliştirilerek, bir Lise eğitimi şekline de dönüştürülürse, çok iyi olur. Donanıımlı bir lise eğitimi gören, hayatı daha çabuk algılayabilir, sonra da yorumlayabilir.Tebrikler. - 8 yıl, 8 ay önce yazıldı.