Girit

GiritPiri Reis'in Girit haritası
?? Girit, Yunanistan'ın en büyük,
Yunanistan Cumhuriyeti Balkan Yarımadasının güneyinde, kuzeyden Arnavutluk, Makedonya ve Bulgaristan, Doğudan Türkiye, güneydoğudan Ege Denizi, güneyden Akdeniz ve batıdan Adriyatik Denizi ile çevrili ülke. Başkenti Atina olan ülkenin nüfusu 10.665.989 kişidir. Resmi dili Yunanca, dini Hıristiyanlık (İslamiyet, Batı Trakya) ve para birimi Euro'dur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Akdeniz 'in beşinci büyük adasıdır.
Akdeniz dünyanın en büyük iç denizidir. Kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya'nın yer alır. Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizine buradan İstanbul Boğazı ile Karadeniz'e, Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusuna, Süveyş Kanalı ile Kızıldeniz'e, dolayısıyla Hind Okyanusuna bağlanır. Yüzölçümü 2.971.000 kilometrekaredir. Batıdan doğuya uzunluğu 3755 km, kuzeyden güneye genişliği 741 kilometredir. Düzgün bir derinliğe sahip olup, ortalama derinliği 1400 metredir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Ege denizi'nin güneyinde yer alır. Yunanca ismi 'Κρήτηdir (Kriti).

Girit dünyaca tanınmış bir turizm merkezidir. En ilgi çeken turistik ziyaret yerleri arasında
Ege Denizi, 41'-35' kuzey enlemleriyle 23'-27'/28' doğu boylamları arasında yer alır. Kuzeyden güneye yaklaşık 660km uzanır; genişliği kuzeyde 270, ortada 150, güneyde ise 400km kadardır. Balkan yarımadasının doğu bölümü ile Anadolu arasında yer alan deniz. Çanakkale Boğazı aracılığıyla Marmara Denizi’ne ve Karadeniz’e bağlanan Ege Denizi’i yüzölçümü 214000km2’dir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Knossos , Faistos ve Gortis 'deki arkeolojik sitler,
Knossos Minos uygarlığına başkentlik yapmış antik şehirdir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Resmo'daki Venedik kalesi ve Samarya, Aya İrini ve Aradena geçitlerinin doğal güzellikleri sayılabilir.

Girit Avrupa'nın ilk uygarlıklarından biri olan
Resmo (Yunancada Rethimnon) Girit'in üçüncü büyük şehri (2001 nüfusu 69.290) ve aynı adı taşıyan ve Girit'in dört idari bölümünden biri olan ilin (nomos) merkezidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Minos krallığına (yaklaşık M.Ö. 3000-1400 arası) beşiklik etmiştir.

Coğrafya

Girit Yunanistan'ın 13 idari bölgesinden biridir. Yunanistan'ın en büyük, Doğu Akdeniz'in
Girit Kralı. Klasik mitolojide sertliği ve adalete saygısıyla ünlü Girit monarşisinin efsane kralı. Adından ötürü bu monarşiye Minoyen denmiştir. Mutluluk demek olan Minos adı, Firavun yada Ceasar gibi, belki de sadece hanedan ünvanıdır. Dante Alighieri'nin İlahi Komedya ( Divina Commedia )'sında cehennemde yargıçlık yapan şeytana verdiği ad. Dante Minos'a bu görevi veriyor.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kıbrıs 'tan sonra ikinci büyük, Akdeniz'in beşinci büyük adasıdır. Girit Ege Denizi'nin güney sınırlarını belirler ve yüzölçümü 8,336 km²'dir. 2005 itibariyle nüfusu 650,000'dir. Adanın uzunluğu 260 km olup, genişliği ise Diyon burnu ile Litinon burnu arasındaki 60 km'lik en geniş mesafeden, doğu ucundaki Yerapetre kıstağında sadece 12 km'lik bir mesafe arasında değişmektedir. Girintili çıkıntılı sahil şeridinin toplam uzunluğu 1,000 km'ye ulaşmaktadır. Yunanistan anakarasının yaklaşık 160 km güneyinde yer alır.

Ada oldukça dağlık bir araziye sahiptir ve bu özelliğini en batıdan en doğuya uzanan aşağıdaki sıradağ zincirleri boyunca korumaktadır:

  • Lefka Ori veya 'Ak Dağlar' (en yüksek noktası 2452 m)

  • İdi sıradağları (en yüksek noktası
    Sicilya ve Sardunya'dan sonra Akdeniz'in üçüncü büyük adası olan Kıbrıs; Toroslar'ın çevrelediği Çukurova bölgesi ile Amanoslar'ın kuşattığı bugünkü Hatay bölgesi arasında bir ada olması dolayısıyla bu kara parçaları ile bir bütünlük arz eder. Aynı zamanda Hatay ile Anadolu kıyılarının teşkil ettiği İskenderun Körfezi'ne hakim bir noktada bulunduğundan bu toprakları kontrol eder durumdadır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    2456 m)

  • Dikti dağları (en yüksek noktası 2148 m)

    Bu dağlar zincirinin arasında Lasiti, Omalos ve Nida ovaları gibi verimli düzlükler, Diktaion ve Idaion mağaraları ve ünlü Samarya geçidi gibi tabiat harikaları yer almaktadır.

    İklim

    Girit iki farklı iklim kuşağının etkisindedir: ağırlıklı olarak Akdeniz iklimi ve yer yer Kuzey Afrika iklimi. Bu durumuyla Girit özellikle ılıman iklimin etkisi altındadır. Nemlilik denize yakınlığa göre değişmekte, ovalarda kışın kar yağışı istisnai kalırken dağ zirvelerinde sık sık görülmektedir. Yazları sıcaklık 25-35 derece arasında değişmektedir. Güney kıyılarında yer alan ve Kuzey Afrika ikliminden etkilenen Mesara ovası ve Asterusya dağları gibi bölgelerde yazlar daha sıcak ve uzun geçmektedir.

    Adanın ekonomisi

    Evvelce tarıma dayalı olan Girit ekonomik yapısı
    Afrika kıtasının kuzeyindeki bölgeye verilen isim. Bugün Kuzey Afrika'da Fas, Cezayir, Tunus, Libya,Mısır Sudan devletleri bulunmaktadır. Bölgede Müslümanlar çoğunlluktadır. Yaygın olarak kullanılan dil ise Arapça'dır
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    1970 'lerden itibaren temelden değişmeye başlamıştır. Tarım ve hayvancılık ada ekonomisinde hala önemli bir paya denk gelmekle birlikte, adanın ikliminden ve engebeli coğrafyasından kaynaklanan engeller nedeniyle tarıma dayalı sanayi üretimi belli bir düzeyin ötesine gidememiş, ancak özellikle turizm ile bağlantılı hizmetler sektörlerinde kaydadeğer ilerlemeler sağlanmıştır. Yine de özellikle zeytincilik adada oldukça gelişmiş olup, resmi kayıtlara göre 300000 zeytin ağacı bulunmaktadır. Girit'te kişi başına düşen yıllık gelir Yunanistan ortalaması ile aynı düzeyde olup, işsizlik ise ülke genelindeki oranın yaklaşık yarısı düzeyinde seyretmektedir.

    Adada üç büyük havaalanı bulunmaktadır:
    1970 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Heraklion'daki (
    bkz. Kandiye
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Kandiye)
    Resim:GreeceHeraklion.png|framed|Yunanistan haritasında Kandiye'nin yeri
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Nikos Kazancakis havaalanı,

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Hanya'daki

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    askeri havaalanı ve 'daki yeni açılmış sivil havaalanı.

    Yerleşim birimleri

    Girit'in başlıca şehirleri:

  • Heraklion (Iraklion veya
    bkz. Kandiye


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    Kandiye) (nüfus 275.000)

  • Resim:GreeceHeraklion.png|framed|Yunanistan haritasında Kandiye'nin yeri


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    Hanya (nüfus 139.000)


  • ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    ( Resmo) (nüfus 69.290)

  • Resmo (Yunancada Rethimnon) Girit'in üçüncü büyük şehri (2001 nüfusu 69.290) ve aynı adı taşıyan ve Girit'in dört idari bölümünden biri olan ilin (nomos) merkezidir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Yerapetre (nüfus 21.025)

  • Düzenle|Nisan 2007


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    (nüfus 19.000)

  • ( ) (nüfus 9.075)

    Yönetim Birimleri

    Kandiye: Kandiye, Kötüryo, Temnos, Rizo, Piryotiçe, Maloviz (Moloviz), Menufaç, Mirabela, Kenuryo, Pedya, Petriye, Ayamiron, Kastel

    Hanya:
    Resim:GreeceHeraklion.png|framed|Yunanistan haritasında Kandiye'nin yeri


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    Hanya, Kisamo (Kisamu), Apokoron, Selne (Selino), Kandanos

    Resmo:

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Resmo, Milayotmo, Milopotamu, Humeiri, Marona, Amari (Amarya), Amari-Apometalos köyü, Amari-Hrisis köyü, Amari-Aposti köyü

    Esfakye:
    Resmo (Yunancada Rethimnon) Girit'in üçüncü büyük şehri (2001 nüfusu 69.290) ve aynı adı taşıyan ve Girit'in dört idari bölümünden biri olan ilin (nomos) merkezidir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    (İsfakiye, İsfaksiye, , Esfakiye), ( ), Eyuvasil-Kumya köyü, İzzeddin, Suda, Vianos

    Laşit: Laşit (Laşid), Esine, Yerepetre (Yerapetre), Ayanikola, ( )

    İdari yapı

    Girit adası 4 vilayete (Yunanca nomos, νόμοι) ayrılmıştır. Bunlar:



  • açısından Yunanistan'dan ayrı bir bölge olarak telakki edilmektedir. Alan kodu SV9'tür. Ayrıca, Ortodoks mezhebi idari yapısı açısından , Atina merkezli 'ne değil, 'ne bağlıdır ve Oniki Adalar ve diğer bazı Ege adaları'nın metropolitlerini idaresi altında toplamaktadır. Girit halkının kendisini Yunan dünyasının diğer bölgelerinden farklı görme dürtüsü yüksektir ve zaman zaman spazmodik ve folklorik boyutları pek de aşmayan ayrılıkçı hareketler cereyan etmiştir.

    Turizm

    Girit Yunanistan'ın en popüler turizm bölgelerinden biridir. Yunanistan'a turistik girişlerin % 15'i Kandiye havaalanından veya limanından gerçekleşmektedir, bu şehre inen charter uçaklarının sayısı Yunanistan'a inen toplam charter uçaklarının beşte birine denk gelmektedir. 2004 içinde toplam iki milyon turist Girit'i ziyaret etmiştir. Girit'te turizm Yunanistan genelinden de daha hızlı gelişmektedir. 1986-1991 döneminde Girit'teki otel yatak sayısı % 53 artarken Yunanistan'ın diğer bölgelerinde bu artış % 25'de kalmıştır. Lüks otellerden aile pansiyonlarına her çeşit turistik tercihe hitap edecek altyapı mevcuttur.

    Tarih

    1645'de 'in saltanatı döneminde üzerine başlatılan fetihle Osmanlı idaresine geçmiş, Venedik Cumhuriyeti 'nin ada üzerinde 1204'den beri devam eden hakimiyetine böylece son verilmiştir. Adanın hemen hemen tamamı ve bu arada Hanya ve Resmo gibi önemli kentler Osmanlı İmparatorluğu tarafından kolaylıkla fethedilebilmişse de, en büyük merkez olan Kandiye kalesinin alınması 24 yıl sürmüş, 1669'da Fazıl Ahmet Paşa tarafından tamamlanabilmiştir.

    Adanın Osmanlı hakimiyetine geçişi ile Venedik Cumhuriyeti 'nin Doğu Akdeniz'de ( Levant ) yüzyıllardır süregelen önemli rolü son bulmuştur. Ege Denizi 'nde ve Mora yarımadası nda Venedik hakimiyetinde kalan birkaç küçük ada ve kale de müteakip yıllarda Osmanlı İmparatorluğu nca alınmıştır. Bu durum, Osmanlı fütuhatı açısından ise,

    Fatih Sultan Mehmet zamanından beri teker teker alınan Ege adaları nın ve kıyı kalelerinin ve nihayet 1571 'de Kıbrıs 'ın (yine Venedik 'ten) alınmasının mantıklı bir uzantısını teşkil etmiştir.

    24 yıllık fetih ve hemen sonrasında, ilki açısından, ikincisi de Osmanlı kültür mozayiği bakımından önem arzeden iki ilginç gelişme cereyan etmiştir. Ada halkı 450 yıl süren Venedik yönetimi bünyesinde orijinal bir entellektüel kültür ve zümre yetiştirmiş bulunmaktaydı. Bu oluşumda Girit'in antik çağlardan beri muhafaza ettiği özgün benliğin ve 1453 'den sonra Bizans kültür odaklarının artık tarihe karışmalarının veya köklü bir kimlik değişimi yaşamalarının da etkisi olmuştur. Osmanlı fethi ile birlikte Venedikli Girit kültürel birikimin temsilcilerinden bir kısmı eski idarecileri ile birlikte Batı Avrupa'ya geçmişlerdir. Batı Avrupa 'da aydınlanma çağı ruhunu besleyecek olan bu Giritli aydın şahsiyetler arasında en önemlisi İspanyol resim sanatının temeltaşlarından biri haline gelecek olan El Greco, veya asıl adıyla 'tu. Aynı dönemde bir kısım Giritli de doğuya yöneldi. O dönemde artık olgunluk çağına ermiş bulunan Osmanlı bürokratik geleneğinin düzenli kayıtlarından (özellikle kadı ) kolaylıkla takip edilebildiği üzere, fethin hemen ardından Girit yerli halkı arasında yoğun bir (İslamiyet’i kabul) süreci yaşandı. Osmanlı İmparatorluğu ’nun yeni fethedilen yörelerde uyguladığı ve Anadolu ’dan Müslüman nüfusu yeni topraklara göç ettirmek suretiyle nüfus dengesini sağladığı politikası Girit’te uygulanmadığı halde fetihten yaklaşık yüz yıl sonra Ada’da önemli bir Müslüman nüfus birikiminin oluşması, bu ihtida sürecinin bir sonucudur. Aynı sicillerden, fetih esnasında veya sonrasında adaya gelen Osmanlı unsurlar ile adalılar arasında çok sayıda evlilik yapıldığı, melez bir kültürün ortaya çıktığı açıklıkla görülmektedir. Yunan resmi tarihi telaşla aksini iddia etse de, sosyal bir hareket halini alan bu din değiştirme ve Türkleşme sürecinin zorlayıcı politikaların sonucu olduğuna dair ciddi bir işaret bulunmamaktadır. Göreceli bir açıklama olarak, Osmanlı'nın Venediğe kıyasla dini inançlara müsamaha ve vergilendirme konularında ada halkı açısından kurtarıcı kimliğine bürünmüş olduğu rahatlıkla iddia edilebilir.

    Ayrıca bakınız

  • Girit uygarlığı

  • Akdeniz Adaları

    Adaların listesi için bakınız: Ege Adaları
    Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.

    Girit Resimleri


    • Girit Resmo'da (Rethymno) Kara Musa Paşa Camii

    • Piri Reis'in Girit haritası

    Yorumlar - Lütfen konu (Girit) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.