Akdeniz

Akdeniz dünyanın en büyük iç denizidir. Kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya'nın yer alır. Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizine buradan İstanbul Boğazı ile Karadeniz'e, Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusuna, Süveyş Kanalı ile Kızıldeniz'e, dolayısıyla Hind Okyanusuna bağlanır. Yüzölçümü 2.971.000 kilometrekaredir. Batıdan doğuya uzunluğu 3755 km, kuzeyden güneye genişliği 741 kilometredir. Düzgün bir derinliğe sahip olup, ortalama derinliği 1400 metredir.

Bu makalenin ilgili olduğu konu başlıkları: akdeniz adaları, karadeniz, afrika, arapça, arnavutluk, asya, atlas okyanusu, avrupa, batı akdeniz, bosna-hersek, cebelitarık boğazı
Akdeniz
Akdeniz
Akdeniz Alm. Mittelmeer (m), Fr. Méditerranee, İng. Mediterranean sea. Dünyanın en büyük iç denizidir. Kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya'nın yer alır. Çanakkale Boğazı ile Marmara Denizine buradan İstanbul Boğazı ile Karadeniz'e, Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusuna, Süveyş Kanalı ile Kızıldeniz'e, dolayısıyla Hind Okyanusuna bağlanır. Yüzölçümü 2.971.000 kilometrekaredir. Batıdan doğuya uzunluğu 3755 km, kuzeyden güneye genişliği 741 kilometredir. Düzgün bir derinliğe sahip olup, ortalama derinliği 1400 metredir. En derin yeri Mora Yarımadasının Matapan Burnu civarındaki bölgedir ve derinliği 4400 metredir. En dar yeri Sicilya ile Tunus arasındadır. Buradan itibaren Doğu ve Batı Akdeniz diye iki bölüme ayrılır.

Kıyı şekilleri, kuzeyde çok düzensiz olmasına rağmen güneyde düzenlidir. Kuzeyde bulunan önemli yarımada ve körfezler, İberik, İtalya, Mora ve Anadolu yarımadaları ile Tiren, Adriya, Ege denizi büyük körfezleridir. Güney kıyıları, Afrika'nın birçok yerindeki alçak platolar tarafından desteklenmiştir. Bu da düzenli olmasını temin eder.

Batı Akdeniz'de iki büyük ada olan Sardunya, Korsika, ayrıca Belear adaları, Tuscan ve Lipari takım adaları ve Elba küçük adaları bulunur. Bu bölgenin doğu kenarı dikkate değer volkanik hareketlere sahne olmaktadır. Bilhassa Vezüv, Etna ve Lipari adalarındaki Strompoli volkanları önemlidir.

Doğu bölgesi batı bölgesinden daha fazla adaya sahiptir. Bunlardan Girit, Kıbrıs, Malta, Rodos, Adriya denizinin doğu sahillerindeki Delmation adaları ve Ege denizindeki pekçok küçük adalardır.

Rüzgarlar genellikle kuzeyden eser. Fırtınaları şiddetli olmadığı gibi, dalga uzunlukları da fazla değildir. Med ve cezir olayları önemsiz derecededir. Yağışlar az ve sıcaklık sebebiyle buharlaşma fazla olduğundan, tuzluluk oranı yüksektir. Bu oran binde 37-39 arasında değişir. Akdeniz ile Karadeniz ve Atlas Okyanusu arasında mevcud olan akıntılarda tuzluluk oranının önemi büyüktür. Tuzlu olan Akdeniz suları Cebelitarık Boğazında alt akıntı ile Atlas Okyanusuna, Atlas Okyanusunun az tuzlu suları üst akıntı ile Akdeniz'e akar. Bu akıntılar sırasında Akdeniz'e saniyede 1.750.000 metreküp su girerken, 1.680.000 metreküp su çıkmaktadır. Karadeniz'in suları ise boğazlar üzerinden Akdeniz'e akar; çünkü Karadeniz'in suları daha bol ve az tuzludur. Akdeniz'den saniyede 6.100 metreküp su Karadeniz'e akarken, 12.600 metreküp su geri dönmektedir.

Akdeniz'e bir çok nehir dökülür. Bu nehirlerin en büyüğü Mısır'daki Nil Nehridir. Diğer önemli nehirler ise, İtalya'daki Po ve Tiber, Fransa'da Rhone (Ren), Yunanistan'da Vardar, Türkiye'de ise Büyük ve Küçük Menderes, Gediz, Göksu, Seyhan ve Ceyhan nehirleridir. Bu nehirlerin hemen hepsinin ağızlarında deltalar teşekkül etmiştir.

Akdeniz'e kıyısı olan ükleler: Güneyde Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır; kuzeyde Türkiye, Yunanistan, Arnavutluk, Yugoslavya, İtalya, Fransa; kuzey-batıda İspanya; doğu'da Suriye, Lübnan ve İsrail'dir.

Yazları sıcak ve kurak, kışları da genellikle ılık ve yağışlıdır. Yıllık yağış mikdarı kuzey kıyılarında daha fazladır. Güney kıyılarında daha azdır. Rüzgarlarından karayel meşhurdur. Adriyatik ve Fransa sahillerinde alçak basınç yerleştiği zaman düzenli esen kuzey rüzgarları dikkate değer birçok mahalli rüzgarlar meydana getirir. Bunun bir benzeri memleketimizde esen meltem rüzgarlarıdır. Bazan Afrika'dan esen toz yüklü rüzgarlar Akdeniz'in iklimine tesir ederler.

Akdeniz'de yoğun bir şekilde balık avcılığı yapılmaktadır. Ton balığı, kırmızı mercan balığı avlanan önemli balık türleridir. Dünyada sünger avcılığının en çok yapıldığı denizlerden birisi Akdeniz'dir. Türkiye'de sünger avcılığı Bodrum çevresinde gelişmiştir. Bol tuz yatakları mevcuttur Tuz, ticaret malları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Yurdumuzda da tuz üretiminin büyük bir kısmı İzmir Çamaltı tuz yataklarından sağlanır.

Akdeniz çok eski çağlardan beri çeşitli medeniyetlerin beşiği olmuştur. Dünya devletlerinin hemen hemen hepsi bütün deniz bölgesinde hakimiyetlerini sürdürmek, dünya deniz yollarına sahip olmak istemişlerdir. Eski çağlardan bugüne kadar bu uğurda mücadeleler devam etmiştir. Bilinen tarihi bilgilere göre bölgeye ilk hakim olan Fenikelilerdir. Daha sonraları Kartacalılar, Yunanlılar ve Romalılar hakim olmuşlardır. 7. yüzyılda müslümanlar Akdeniz'e tamamen yayıldılar. İspanya'da, Avrupa'nın en büyük kültür merkezini kurdular. Avrupa ilminin kaynağı, İspanya'da Müslümanların kurduğu Endülüs Devletidir.

Ortaçağ'da Akdeniz'de barbar korsanlar kol geziyordu. Siyah zemin üzerinde iki tane kafatası resmi bulunan bayrakları olan bu korsanlar, Akdeniz'de yolcu ve ticaret gemilerine, sahildeki şehirlere saldırırlardı. Güçsüz insanları insafsızca öldürüyorlar, sağ olarak ellerine geçenleri forsa yapıyorlar veya esir pazarlarında satıyorlardı. Bu azgın canilerin içerisinde Rodos Adasına yerleşmiş bulunan Saint Jean Şövalyeleri en insafsızlarıydı.

Osmanlıların İstanbul'u fethinden sonra, Barbaros Hayreddin Paşa, Turgut Reis gibi kıymetli kaptanı deryalar Akdeniz'i bir Türk gölü haline getirerek Akdeniz'de huzur, sükun ve refahı temin ettiler. Böylece din, dil, ırk, milliyet farkı ne olursa olsun, insanlar Akdeniz'de rahatça dolaşabiliyorlar, ticaret yapabiliyorlardı. Osmanlıların buraları fethetmelerindeki gayeleri, Akdeniz'deki adalara yerleşen insanlara rahat vermeyen şövalye ve soyguncuları ortadan kaldırmak, İslamiyetin adaletini, insanlara verdiği huzuru bilmeyenlere öğretmekti. Bu huzur ve sükun, Osmanlı Devletinin zayıflayıp yıkılması ile son buldu. Bugün büyük devletler Akdeniz'de hakimiyet kurma gayreti içerisindedirler. Bu ise dünya milletlerini özellikle Akdeniz'e kıyısı olan milletleri son derece tedirgin etmektedir.

Bölümleri

Alt Denizler



Boğazlar



Körfezler



Akdenize kıyısı olan ülkeler

Avrupa

İspanya Fransa İtalya Slovenya Hırvatistan Bosna Hersek Karadağ Arnavutluk Yunanistan Türkiye Malta Kıbrıs Rum Kesimi KKTC

Asya

Lübnan Suriye İsrail Filistin

Afrika

Mısır Libya Tunus Cezayir Fas

Ayrıca bakınız



Kaynak: Rehber Ansiklopedisi

Akdeniz Anlamları

Akdeniz

Türkçe Akdeniz kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. Mediterranean, Mediterranean Sea, sea located between Europe Africa and the Middle East

Akdeniz

Türkçe Akdeniz kelimesinin Fransızca karşılığı.
la (mer) Méditerranée

Akdeniz

Türkçe Akdeniz kelimesinin Almanca karşılığı.
adj. mediterran npr. Mittelmeer

Akdeniz

kuzeyinde Avrupa, güneyinde Afrika, doğusunda Asya kıtaları bulunan deniz. 2.5 milyon km² bir alan kaplayan deniz Cebelitarık Boğazı ile Atlas Okyanusu'ndan, Süveyş Kanalı ile de Kızıldeniz'den ayrılır.

İlgili konuları ara

akdeniz adaları karadeniz afrika arapça arnavutluk asya atlas okyanusu avrupa batı akdeniz bosna-hersek cebelitarık boğazı
...

Okuma Önerileri

Karatavuk
2 yıl önce

Karatavuk Yaşadığı yerler: Palearktik bölgenin dağlık, ormanlık, fundalık ve bahçelerinde. Özellikleri: Uzunluğu 25 cm erkeği kara, diş

Karatavuk, 1758, Animalia, Avrasya, Avustralya, Bilimsel sınıflandırma, Binominal nomenklatür, Carolus Linnaeus, Chordate, IUCN Kırmızı Liste, Karatavukgiller
Serik
3 yıl önce

Serik, Antalya ilinin yaklaşık 40 km. doğusunda bulunan ilçesidir.

Serik, Antalya, Toros Dağları, Antalya (il), Antalya, Zeytinlitaş Mağarası, Sillyon, Girit Türkleri, Girit Savaşı, Golf, Aspendos, Akseki, Antalya
Afrika
2 yıl önce

Afrika, Avrupa'nın güneyinde, Atlantik Okyanusu'nun doğusunda, Hint Okyanusu'nun batısında ve Antarktika'nın kuzeyinde bulunan kıta. Eski düny

Afrika, Amerikalar, Angola, Antarktika, Asya, Atlantik Okyanusu, Atlantis, Atlas Okyanusu, Avrasya, Avrupa, Batı Afrika
Amfora
2 yıl önce

Amfora, gövdesinden daha ince olan boyun kısmının altında dibe doğru daralak sonlanan iki kulplu, antik dönemlere özgü bir çeşit Yunan çö

Amfora, Anabasis, Antik Yunanca, Athena, Eski Yunanca, Karadeniz Bölgesi, Latince, Sinop, Yunus balığı, Zeytin, Zeytinyağı
Silifke
2 yıl önce

Silifke Doğusunda Erdemli Batısında Gülnar ve Mut ilçeleri ;kuzeyinde Karaman ili; güneyinde Akdeniz ile çevrili Mersin iline bağlı ilçe. To

Silifke, Mersin, Anamur, Mersin, Aydıncık, Mersin, Bozyazı, Mersin, Cennet ve Cehennem Çökükleri, Erdemli, Mersin, Gülnar, Mersin, Mersin, Mersin (il), Mersin (şehir), Mut
Uskumru
1 yıl önce

Familyası: Uskumrugiller (Scombridae). Yaşadığı yerler: Atlantik ve Akdeniz’de yaşar. Marmara ve Karadeniz’e göç ederler. Özellikleri: Uz

Uskumru, Actinopterygii, Akdeniz, Animalia, Balık, Bilimsel sınıflandırma, Binominal nomenklatür, Carolus Linnaeus, Chordata, Ege Denizi, Karadeniz
Abet
3 yıl önce

ABET ("Accreditation Board for Engineering and Technology, Inc.), yüksek öğretim kurumlarının uygulamalı bilim, mühendislik, teknoloji ve bili

Alicante
2 yıl önce

Alicante (Katalanca : Alacant) Valensiya'nın güneyinde aynı adı taşıyan ilin merkezi olan şehir. Nüfusu 331.750 kişi olup tarihi bir Akdeniz

Alicante, Akdeniz, Taslak, Valensiya, Valensiyaca, İspanya
Angers
3 yıl önce

Angers kuzey-batı Fransa'da Pays de la Loire bölgesinde Maine-et-Loire departmanında bir şehirdir. Fransa başkenti Paris'in 300km güney-batısı

Arnavutluk
1 yıl önce

Arnavutluk, Güneydoğu Avrupa'da bir ülkedir. Balkan yarımadasının batı bölgesinde uzanan Arnavutluk, kuzeybatıdan Karadağ, kuzeydoğudan Sı

Arnavutluk, .al, 1478, 1912, 2003, 28 Kasım, Adriyatik Denizi, Afganistan, Afrika Birliği, Akdeniz, Almanya
...

Görüşler

misafir Avatar
misafir - 5 yıl önce
ÇOK TŞKLER BU SİTE SAYESİNDE ÖDEVLERİMİ YAPABİLDİM ÇOOOOOOOOOOOOOOOOOOOKKKKKKKKK TŞKLER

hasan hüseyin birlik Avatar
hasan hüseyin birlik - 2 ay önce
geo

Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.