Cengiz Aytmatov

Cengiz Aytmatov (1928 - .... ) Kırgız yazarı, çevirmen, gazeteci ve politikacı, 12 Aralık 1928'de Kırgızistan’ın Talas Eyaleti 'ne bağlı Şeker Köyü'nde doğdu. Bişkek'de Veteriner Fakültesi’nden mezun oldu. Yazarlığa 1952' de başlayan Aytmatov, 1959'da Kırgız Pravdası gazetesinde muhabir oldu. Daha sonra Povesti Gori Stepey (Dağlar ve Steplerden Masallar) adlı öykü kitabıyla büyük ün kazandı. Bu eseri, 1963'te Lenin Ödülü'ne lâyık görüldü ve bu ödül onu aynı zamanda en genç Lenin Ödüllü ya...

Cengiz Aytmatov hakkında bilgiler

Cengiz Aytmatov (Kırgızca: Чыңгыз Айтматов (Çıňğız Aytmatov), Rusça: Чингиз Торекулович Айтматов) (d. 12 Aralık 1928, Kırgızistan - ö. 10 Haziran 2008, Almanya). Kırgız edebiyatçı, gazeteci, çevirmen ve siyasetçi.

Kırgız yazarı, çevirmen, gazeteci ve politikacı Aytmatov, 12 Aralık 1928'de Kırgızistan’ın Talas Eyaleti 'ne bağlı Şeker Köyü'nde doğdu. Bişkek'de Veteriner Fakültesi’nden mezun oldu. Yazarlığa 1952' de başlayan Aytmatov, 1959'da Kırgız Pravdası gazetesinde muhabir oldu. Daha sonra Povesti Gori Stepey (Dağlar ve Steplerden Masallar) adlı öykü kitabıyla büyük ün kazandı. Bu eseri, 1963'te Lenin Ödülü'ne layık görüldü ve bu ödül onu aynı zamanda en genç Lenin Ödüllü yazar da yaptı. 


Eserlerini, Kırgızca ve Rusça olarak kaleme alan Aytmatov, eserlerinin çoğunda tema olarak aşk, dostluk, savaş döneminin acıları ve kahramanlıkları ile Kırgız gençliğinin gelenek ve göreneklerine bağlılığını seçti. Aytmatov, milletinin tarih boyunca kazandığı sosyal, kültürel, ahlaki, edebi, askeri yani bütün maddi ve manevi zenginliğini eserlerine yansıtmış, yaşadığı coğrafyanın insanının tarih içinde kazandığı değerleri, acılarını, kahramanlıklarını, tecrübelerini yazıya döküp ölümsüzleştirmiş, halkının içinde düştüğü zor durumları eserlerinde en güzel şekilde anlatmış, onların çözümlerine dair ipuçları göstermiş, eserlerinde kendi ifadesi ile ‘tipik insan’ı ortaya koymaya çalışmış bir yazardır.

Hikayelerinde milletinin temel mülkü olan milli hafızaya ait efsane, destan, masal, hikaye ve türküleri ve bunların meydana geldiği şartları, ardındaki hikayeleri, insanları kullanırken, Kırgız Türk kültürünü, psikolojisiyle, duyuş ve anlayış tarzıyla, maddi manevi zenginliğiyle o kültürü bina edenlerin evlatlarına yeniden hatırlatmaya çalıştı. Ayrıca hikayelerinde halkının değerlerini, dertlerini, varsa onun içindeki çürümeyi anlatan yazarın en önemli özelliği, özüne bağlılık, kendinden, halkından, coğrafyasından haberdar olma olarak kendini gösteriyor.

Eserleri

Eserleri Türkçe'nin yanı sıra 150'den fazla dile tercüme edilerek milyonlarca baskıya ulaşan Aytmatov, 1958'de Kırgız Yazarlar Birliği Prezidyumu üyeliğine, 1962'de de Kırgız Sinematografi İşçileri Birliği birinci sekreterliğine getirildi.

Savaş sonrası yazarları arasında yer alan Aytmatov, Cemile'den önce bir kaç kısa hikaye ve Yüzyüze`yi yazdı. Ancak yazarın kendini kanıtlamasını sağlayan kitap Cemile oldu; Louis Aragon Cemile`yi "dünyanın en güzel aşk hikayesi" olarak tanımlamıştır.

Eserlerinde mitolojiye oldukça yakın durdu; ancak onunki antik anlamından farklı olarak mitolojiyi çağdaş bir zeminde sentezlemek ve yeniden yaratmaktı. Eserlerinde mitlere, efsanelere ve halk hikayelerine göndermeler yapmıştır.

Siyasal Yaşamı

Cengiz Aytmatov; edebi çalışmalarına ek olarak, Avrupa Birliği, NATO, UNESCO ve Benelüks ülkelerinin Kırgız delegeliğini üstlenmiştir. Ayrıca Kırgızistan Dışişleri eski Bakanı Askar Aytmatov'un babasıdır.

1966'da SSCB Yüksek Sovyet'i üyeliğine seçildikten sonra da 1967'de SSCB Yazarlar Birliği Yürütme Kurulu üyesi olan ünlü yazar, 1968'de Sovyet Devlet Edebiyat Ödülü’nü aldı. Son yıllarda politikaya da atılan Aytmatov, Kırgızistan Meclisi'nde Talas Bölgesi Milletvekilliğinin yanı sıra Kırgızistan 'ın Benelux Devletleri büyükelçiliğini de yapmaktadır. Uluslararası Cengiz Aytmatov Vakfı Onur Başkanlığı’nın yanı sıra “Diyalog Avrasya” dergisinin yayın kurulu üyeliğini de yapan Aytmatov, uluslararası diyalog çalışmalarıyla da tanınmaktadır.

Yapıtlarından Bazıları

  • Zorlu Geçit (1956)
  • Yüzyüze (Лицом к лицу, 1957)
  • Cemile (Kırgız Türkçesi Жамийла, Rusça Джамиля, 1958)
  • İlk Öğretmenim (Первый учитель, 1962)
  • Dağlar ve Steplerden Masallar (Повести гор и степей, 1963)
  • Elveda, Gülsarı! (Прощай, Гульсары, 1966)
  • Beyaz Gemi (Kırgız Türkçesi, Ак кеме : Ak Keme) (RusçaБелый пароход, 1970)
  • Selvi Boylum Al Yazmalım, (1970)
  • Fuji-Yama (Восхождение на Фудзияму, Fuji Dağının Tepesi 1973)
  • Gün Olur Asra Bedel ,(Kırgız Türkçesi Кылым карытар бир күн),(Rusça И дольше века длится день, 1980),
  • Darağacı - Dişi kurdun Rüyaları (Плаха, 1988)
  • Toprak Ana
  • Cengiz Han'a Küsen Bulut
  • Çocukluğum
  • Kırmızı Elma
  • Dağlar Devrildiğinde-Ebedi Nişanlı (Son romanı - 2007)
  • Yüzyüze (Лицом к лицу, 1957)
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Cemile (Roman - Cengiz Aytmatov)

Cemile, Cengiz Aytmatov'un yazdığı, 1958 yılında basılan bir kitap.

Cemile (roman, Cengiz Aytmatov)

''Cemile'', Cengiz Aytmatov'un yazdığı, 1958 yılında basılan bir kitap.

Aytmatov

Cengiz Aytmatov, (Kırgız Türkçesi: Чыңгыз Айтматов (Çıňğız Aytmatov), Rusça: Чингиз Торекулович Айтматов) (d. 12 Aralık 1928, SSCB - ö.

Cemile

Cemile şu anlamlara gelebilir:

Mankurt

Mankurt; Cengiz Aytmatov`un 1980 yılında yazdığı Gün Uzar Yüzyıl Olur adlı eserinde Kırgız destanlarından yararlanarak güncelleştirdiği bir kişiliktir. Mankurt bazı işlemler sonucu öz benliğini yitirerek kendisini kimliksizleştiren düşmanının kuklası haline gelmiş bir ...

Toprak Ana

Toprak Ana – Türk ve Altay mitolojisinde ve halk inancında Toprak Tanrıça. Topra (Tobra, Tobura, Tovura, Toburah, Tuprak, Tufrak) Ana da denir. Moğollar Gazar Eçe derler. Eşanlamlı olarak Yer Ana (Cer Ana) tabiri de kullanılır.

Zülfü Livaneli

Asıl adı Ömer Zülfü Livaneli'dir. 20 Haziran 1946 yılında Konya-Ilgın'da doğan Livaneli, müziği ile birçok ulusal ve uluslararası ödül aldı ve eserleri John Baez, Maria Farandouri gibi sanatçılar tarafından yorumlandı. Kültür, sanat ve politika alanında Türkiye'nin önemli ...

1928

1928 yılında meydana gelen olaylar, doğumlar ve ölümler.

Çağdaş Kırgız Edebiyatı

Son zamanlara kadar şifahi edebiyat şeklinde devam etmiş olan Kırgız Edebiyatı şekil ve öz bakımından çok zengindir.

2008

2008 yılı, başlangıç günü Salı günü olan ve Şubat ayının 29 çekmesi sonucunda artık yıl olan, dolayısıyla 366 gün süren yıldır. Bu nedenle de yılın bitimi Çarşamba günüdür. Ekonomik anlamda küresel bir mali kriz içine giren dünya, siyasal anlamda da çok gergin ...

Ethem Ruhi Fığlalı

Ethem Ruhi Fığlalı (8 Aralık 1937)Türk ilahiyatçı ve eğitimci.

Gün Olur Asra Bedel (kitap)

Gün Olur Asra Bedel, Cengiz Aytmatov`un bir romanıdır.

Gün Uzar Yüzyıl Olur (kitap)

Ünlü Kırgız Türk yazarı Cengiz Aytmatov`un en önemli eseri olarak kabul edilen ve ilk kez yayımlandığı 1980 yılından bu yana yetmişe yakın dünya diline çevrilen şaheseridir. Özellikle romandaki "mankurt" ve mankurtizm kavramları bu roman referans gösterilerek ...