Frigya

Frigler, Makedonya ve Trakya bölgesinden M.Ö. 1200'lerde Anadolu'ya göç etmişlerdir. Frig Devleti ise olasılıkla M.Ö. 8.yy. da kurulmuştur.

Frigya hakkında bilgiler

Frigler, Makedonya ve Trakya bölgesinden M.Ö. 1200'lerde Anadolu'ya göç etmişlerdir. Frig Devleti ise olasılıkla M.Ö. 8.yy. da kurulmuştur.

Efsaneye göre bu devletin ve Polatlı yakınlarındaki başkentleri "Gordion"un kurucusu "Gordios"tur. Önceleri kabileler halinde yaşayarak Anadolu'yu katetmişler Fırat'ı geçerek "Kummuhi(Kommagene)" bölgesini istila etmişlerdir. Asur kaynaklarında Friglere "Muşki" adı verildiği belirlenmiştir. M.Ö. 1100'ler de I. Tiglatpilesear tarafından püskürtülmüşler yada Asur Devletine tabi kılınarak Asur toprakları içine yerleştirilmişlerdir. Frigler, yaklaşık 400-500 yıl kadar bir devlet olarak yaşayamamışlardır. Anadolu'ya gelişlerinden uzunca bir süre sonra devletlerini kurmuş olacaklardır. Bu devlet Asur kralı II. Sargon zamanında (722-705) ortaya çıkmış oldu. M.Ö. 717'de Kilikya bölgesini istila etmiş olan Frigler II. Sargon tarafından geri püskürtülmüştür. Bu arada Friglerin başında "Midas" bulunmaktadır. Midas Kilikya'dan ancak M.Ö. 709 yılında vazgeçecek ve Sargon ile barış yapacaktır. Bu arada Frigler batıda zaman zaman Lidya bölgesine de egemen olmuşlardır. Frig Devleti, antik yazarlardan "Eusebios"a göre M.Ö. 696-695'te yine antik yazarlardan "Iulius Africanus"a göre ise M.Ö. 676'da Güney Rusya'dan gelen göçebe bir kavim olan "Kimmerler" tarafından yıkılmışlardır. Frigya bundan sonra siyasal bağımsızlığına kavuşamamıştır. M.Ö. 547-546'ya dek Batı Anadolu'da etkili bir güç olan Lidya Devletinin egemenliği altına girmiştir. Frig Dilinin biraz Hellenceye biraz Ermeniceye benzediği söylenir. Dilleri Hint-Avrupa kökenlidir. Dinlerinde Ana Tanrıça (Matar-Kubile) kültü ön palanda yer almıştır. Hellenlerdeki Zeus'a denk gelen tanrı "Papas"tır. Diğer tanrılar bir ay tanrısı olan "Men" ile şarap tanrısı olan "Sabazios"tur. Frigler, Hint-Avrupalı olmalarına rağmen kısa sürede Anadolululaşmışlar, bir yandan Hellen bir yandan da Geç Hitit etkisinde kalmışlardır. Maden işçiliği, ağaç işçiliği, dokumacılık ve müzik alanında ustalaşmışlardır.

Frigler

Bu ad, Balkanlar’dan gelip bu bölgeye yerleşen Friglerden geliyordu. Frigler önce Bitinya bölgesine yerleştiler ve M.Ö. 12. - M.Ö 7. yüzyıllar arasında Orta Anadolu'nun batısına egemen oldular. Ama yeni göç dalgası Frigleri daha iç bölgelere itti. Frigler önce Sakarya Irmağı çevresine, ardından batıda Gediz ve Büyük Menderes'in yukarı vadileri ile doğuda Kızılırmak ve Tuz Gölü yöresine yerleştiler. Friglerin bir bölümü Burdur Gölü, Erciyes Yaylası ve Yeşilırmak vadisine kadar ilerlediler.

Batıda Gordion kentini başkent edinen asıl Friglerin ilk kralı Gordios'tu. Frigler Urartularla birleşerek Asurlulara karşı savaştılar. En parlak dönemlerini İÖ 9.-8. yüzyıllarda yaşayan Frigler, Hitit topraklarının neredeyse tümünü ele geçirdiler. İÖ 738'de başa geçen Gordios'un oğlu efsanevi kral Midas, Asurlularla anlaşma yolunu seçti. Midas döneminde başkent Gordium’un yanı sıra Midas Kenti ve Pessinus de çok gelişmişti. İÖ 700’lere doğru Kafkasya’dan Anadolu'ya giren Kimmerler, Friglerin başkenti Gordium'a kadar ilerlediler. Kenti ele geçirerek yaktılar. Bu yenilgi karşısında Kral Midas'ın öküz kanı içerek kendini öldürdüğü söylenir.

Toplumsal ve ekonomik yaşam

Frig Devleti bir kral tarafından yönetiliyordu. Ama topraklarının rahiplerin denetiminde olduğu sanılır. Eski Yunan belgelerine göre Frigler tarım ve hayvancılıkla uğraşıyordu. Bu belgelerde Friglerin büyük sürüler beslemeleri, özellikle at yetiştirmeleri, bağ ve bahçelerinin verimliliği övgüyle anlatılır. Çöken Hitit Devleti'nin kentlerine yerleşen Frigler bugünkü Ankara, Çorum, Yozgat, Afyonkarahisar ve Eskişehir'i içine alan topraklarda yaşadılar. Anadolu'da bir karayolu ağı kurarak doğudaki Asur ve Luvi devletleri, Ege kıyılarındaki Ege uygarlıkları ile ticaret ilişkilerine girdiler. Kral Midas’ın zenginliği efsanelere konu oldu.

Frig sanatı ve kültürü

Eskiçağ yerleşmeleri Midas, Ayazini, Aslantaş, Yazılıkaya, Gordion, Pazarlı, Alişar, Alacahöyük ve Boğazköy'de Friglerle ilgili kalıntılar bulunmuştur. Bu eski Hitit yerleşmelerinde yaşayan Frigler, Hitit uygarlığından etkilendiler ve kendileri de güçlü bir uygarlık yarattılar. Frig sanatı, Hititlerin yanı sıra Urartu, Asur ve Eski Ege uygarlıkları sanatının da izlerini taşır. Frigler, kaya anıtları çeşitli insan ve hayvan motifleriyle bezediler. Tanrıça Kibele için yaptıkları tapınakların duvarlarını, pişmiş topraktan levhalarla süslediler.

Frigler maden ve ağaç işlemeciliğinde de gelişmişlerdi. Kazılarda makara kulplu bronz tabaklar, kazanlar, altın, gümüş ve bronz yaylı çengelli iğneler, değerli madenlerden giysi kemerleri, tokalar ve zengin bezemeli dokuma ürünleri, geometrik desenlerle süslü ev eşyaları bulunmuştur. Özellikle çengelli iğne yapımında kullandıkları teknolojinin o döneme göre çok ileri olduğu görülür. Frigler dokumacılıkta çok ustaydılar. Günümüzde Anadolu kilimlerindeki ve diğer Türk devletlerindeki binlerce yıllık motiflerin, Frig Motifleri'nde de var olmasının nedeni,halen çözülememiştir. Friglerin müzik alanında da ileri oldukları ve birçok müzik aleti geliştirdikleri bilinmektedir. Frig döneminde yazının, Protürk yazıt biçimlerine olan benzerliği ve kral ve çevresinin yanı sıra, halkın çoğunluğu tarafından da kullanılması ve eldeki yeni veriler, Frigler hakkındaki bilgilerin çok çelişkili olduğu göstermesi bakımından dikkat çekicidir.

İlgili başlıklar

Frigya Uygarlığı Frigyalılar Frig Vadisi
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Frigya Uygarlığı

Frigler (MÖ 750 - MÖ 300), Ege Göçleri ile Anadolu'ya gelen Balkan kökenli boylardan biridir. Ancak siyasi bir topluluk olarak ilk defa MÖ 750'den sonra ortaya çıkmışlardır, Midas döneminde ise (MÖ 725-695/675) bütün Orta ve Güneydoğu Anadolu'ya egemen, güçlü bir krallık ...

Ancyra (Frigya)

Ancyranus ( veya Ancyra, Ankyra), Frigya'nın kuzey kısmında bir antik şehirdir. Galatya'da bulunan ve aynı ada sahip (Ancyra, Ankyra) kenti ile karıştırılmamalıdır.

Frigya Başlığı

Frigya başlığı; yumuşak, kırmızı renkli, tepesi öne kıvrımlı, koni biçiminde bir başlıktır.

Gordian

Gordian şu anlamlara gelebilir:

üsküdar

Anadolu yakasında, Kocaeli Yarımadası’nın batı kesiminde yer alır, Üsküdar İlçesi, doğuda Ümraniye, güneyde Kadıköy ilçeleri, batı ve kuzeybatıda İstanbul Boğazı, kuzeyde de Beykoz İlçesi’ne komşudur. İlçe bu sınırlar içinde 35 km’lik bir alan kaplar. Batısı ...

Giresun

Giresun fındığı ile tanınan Karadeniz Bölgesinde yer alan il. Kiraz ve fındığın bütün dünyâya buradan yayıldığı kabul edilen Giresun ili, Doğu Karadeniz bölgesinde Karadeniz, Trabzon, Gümüşhane, Erzincan, Sivas ve Ordu arasında yer alır. 40°07’ ve 41°08’ kuzey ...

Eskişehir

Eskişehir, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesinde bulunan aynı adlı ilin merkezidir. Ortasından Porsuk Çayı geçen şehir, içerisinde Osmangazi Üniversitesi ve Anadolu Üniversitesi'nin bulunması nedeniyle bir öğrenci kenti görünümündedir. 2008 yılının verilerine göre şehir ...

Ankara

Ankara, Türkiye Cumhuriyeti'nin Başkenti, dünyanın 40. büyük şehri. Nüfusu 2007 nüfus sayımına göre 4.466.756 kişidir. Topraklarının büyük bölümü İç Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Sakarya bölümünde yer alan Ankara ilinin merkez kenti'dir. Rakımı ortalama 890 metredir.

Kütahya

Kütahya rengârenk çinileriyle, Türkiye’nin çini atölyesi olarak bilinen, şifalı kaplıcaları ile meşhur, millî târihimizde müstesnâ bir yeri bulunan, Ege bölgesinin İçbatı Anadolu bölümünde yer alan il. 38o 70’ ve 39o 80’ kuzey enlemleri ile 29o 00’ ve 30o 30’ doğu ...

Konya

Konya Yüzölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük ili. Konya, büyük kısmı İç Anadolu bölgesinde, küçük bir kısmı Akdeniz bölgesinde olup; Orta Anadolu Yaylası üzerinde Ankara, Niğde, Aksaray, İçel, Antalya, Isparta, Afyonkarahisar, Eskişehir ve Karaman ile çevrilidir. ...

Bozüyük

Bozüyük, Bilecik ilinin bir ilçesidir. İlçe (ekonomik, nüfus) olarak Türkiye'deki diğer bazı illerden büyük olan nadir ilçelerden biridir.

Lahit

Lahit (Lahd) Duvarları taş veya tuğla ile yapılmış, kapak taşlarıyla örtülü mezar. önceleri yakılan ölülerin küllerinin saklandığı lahit'ler, sonradan birer mezar olarak kullanıldı. Lahitlerin birer oda veya küçük ev biçiminde yapılması, ölülerin öbür dünyada ...

Helenistik

Helenistik medeniyet Makedonya kralı İskender'in kumandanları (Mısır, Suriye) ve bazı yunanlı serüvenciler tarafından (Bergama, Baktriane) kurdukları devletlerde ortaya çıktı ve bazı barbar ülkelerini (Pontos, Kappadokia, Paphlagonia, Bithynia) etkiledi. Bu dönemde asıl ...