Arrigo Boito veya daha uzun olarak Enrico Giuseppe Giovanni Boito veya takma adla ''Tobia Gorrio'' (24 Şubat 1842, Padova, İtalya – 10 Haziran 1918, Milano), İtalyan şair, roman yazarı, gazeteci, opera bestecisi ve libretto yazarıdır.

Arrigo Boito

Arrigo Boito veya daha uzun olarak Enrico Giuseppe Giovanni Boito veya takma adla Tobia Gorrio (24 Şubat 1842, Padova, İtalya10 Haziran 1918, Milano), İtalyan şair, roman yazarı, gazeteci, opera bestecisi ve libretto yazarıdır. Özellikle Amilcare Ponchielli'nin La Gioconda adlı operası; Giuseppe Verdi'nin Otello ve Falstaff operaları için hazırladığı librettolar ve kendinin hazırladığı Mefistofele operası dolayısıyla ismi anılmaktadır. == Yaşamı == 24 Şubat 1842'de Padova'da doğdu. Babası bir minyatur portre ressamı ve annesi Polonya asıllı bir kontesti. İlk eğitimini Venetoda tamamladı. 1855-1861 döneminde "Milano Konservatuvarı"nda keman, piyano ve kompozisyon derslerı aldı. Arkadaşı olan Franco Faccio birlikte bir İtalyan milliyetçiliği temalı "Il quattro Giugno" adlı bir kantata ve "Le Sorelle d'Italia" adlı bir müzikal dram hazırladılar. 1866da Giuseppe Garibaldi'nin bayrağı altında İtalyan gönüllüleri olarak Prusya-Avusturya Savaşına katıldılar ve bu savaş sonunda İtalya Veneto bölgesini eline geçirdi. Bu vatan hizmetine bir karşılık olarak kendisine Paris'i ziyaret etmek için bir burs verildi. Hazırlamıiş olduğu tek tamamlanmış operası olan ve Goethe'nin Faust eserinden kendisinin uyarladığgı librettoya dayanan Mefistofele'nin prömiyer temsili 1868de Milano'da La Scala Tiyarosu'nda kendi orkestra şefliği altında yapıldı. Bu eser Wagner tipli opera müziğinden oluştuğu için İtalyan seyirciler ve kritikler tarafından yadırganıp hiç beğenilmedi. Protesto gösterilerinden dolayı iki temsilden sonra programdan kaldırıldı. Büyük bir revizyondan sonra 10 Nisan 1875de yeniden Bologna'da ikinci prömiyeri temsil edildi. Günümüzde bu revize edilmiş verziyon yapımlanmaktadır. Bu eserden başka Arrigo Boito 1877-1915 arasında "Ero e Leandro" adlı bir opera daha hazırlamakla uğraşmış ama bu tamamlayamamıştır. Arrigo Boito hazırladığı librettolar ile isim yapmıştır. Kendi iki operası için yazdığı librettolar yanında diğer opera bestecileri için birkaç seçkin opera librettosu hazırlamıştır. "Tobia Georrio" takma adı altında 1876da prömiyeri sahnelenen Amilcare Ponchielli'in şaheseri La Gioconda operasının librettosunu Arrigo Boito hazırlamıştır. Sonra Giuseppe Verdi ile yakın işbirliği yapmaya başladı. Önce Verdi'nin ilk verziyonu çok karmasık bir librettolu olan Simon Boccanegra eserinin revizyonu hazirlayarak 1881de revize verziyonun çok başarılı olmasına büyük bir katkı yaptı. Bundan sonra Verdi ile, tamamlanmıyan "Kral Lear" adlı bir opera projesi üzerine uğraştı. Verdi'nin son şaheserleri olduğu kabul edilen Otello (1887) ve Falstaff (1893) için librettoları hazırladı. Verdi ölüm yatağında iken Arrigo onun yatağı başındaydı. Boito'nun yazarlığı sadece yazdığı librettolarla kalmadı. 1867 ile 1874 arasında değişik dergilerde "L'Alfier nero", "Iberia", "La musica in piazza", "Il pugno chiuso" ve "Il trapezio" adlı romanları basılıp yayımlandı. 1864de Re Orso adlı ve 1877de Il libro dei versi adlı şiirlerini toplayan iki kitap basıldı ve 1902'ye kadar bunların değişik edisyonları yayınlandı. 1889-1897 döneminde Arrigo Boito Parma müzik konservatuarının direktorlüğünü yaptı. Bu dönemde ve sonra Arrigio Boito sürekli olarak şereflendirildi. İngiltere Cambridge Universitesi'nden ve Oxford Üniversitesi'den onur müzik doktoru payeleri aldı. Kendisine İtalyan muzik konservatuarları genel mufettişi görevi verildi. İtalya Kralı tarafından 1912de İtalyan Parlemantosu Senatosu'na senatör olarak atandı. 1918de bir kalp krizi sonucu Milano'da öldü. Mezarı "Milano Cimitero Monumentale" mezarlığındadır. Arrigo'nin ağabeyi olan "Camillo Boito", ismi bilinen bir İtalyan mühendis ve mimar olması yanında, bir sanat kritiği, sanat tarihçisi ve roman yazarı olarak da ün yapmıştır. == Eserleri == === Librettolar === ||Iràm || Cesare Dominiceti |- | 1873 ||Un tramonto || Gaetano Coronaro |- | 1874 ||Maria Tudor || Carlos Gomes |- | 1875 ||La falce || Alfredo Catalani |- | 1876 ||La Gioconda ||Amilcare Ponchielli |- |Sahnelenmedi (Hazırlama:1876}||Semira || L. San Germano |- |Sahnelenmedi (Hazırlama:1877} ||Pier Luigi Farnese|| Costantino Palumbo |- | 1879 1896||Ero e Leandro ||Giovanni Bottesini Luigi Mancinelli |- | 1881 ||Simon Boccanegra (Rev.verziyon) ||Giuseppe Verdi |- | 1927 ||Basi e bote ||Riccardo Pick-Mangiagalli |- | 1887 ||Otello|| Giuseppe Verdi |- | 1893 ||Falstaff|| Giuseppe Verdi |} === Operalar === * Mefistofele (1868, rev. 1875) * Nerone (1924, ölümünde tamamlanmamış) === Tiyatro oyunları === * Le madri galanti (1863, Emilio Praga ile birlikte * Nerone (1901) === Şiir kitapları === * Re Orso (1864, 1873, 1877, 1902) * Il libro dei versi (1877, 1902) === Romanlar === * L'Alfier nero (1867) * Iberia (1868) * Il pugno chiuso (1867-1870) * La musica in piazza (1870-1871) * Il trapezio (1873-1874, Tamamlanmamış) == Ayrıca bakınız == * Giuseppe Verdi * Opera * Opera bestecileri listesi == Dış kaynaklar == * Boito İngilizce Wikipedia "Arrigo Boito" maddesi (Erişim:20.7.2010) * Mefistofele operasının Creative Commons MP3 ses kaydı (Erişim:20.7.2010) * Guttenberg sitesinde Arrigo Boito ve Amilcare Ponchielli "La Gioconda" operası ses kayıdı (Erişim:20.7.2010)

Kaynaklar

Vikipedi

Yanıtlar