Buenos Aires eyaleti

Buenos Aires eyaleti (İspanyolca: Provincia de Buenos Aires) 2007 yılı tahminlerine göre on beş milyona yaklaşan nüfusuyla Arjantin'in en kalabalık eyaletidir. Ülkenin doğusunda ve merkez bölgesinde yer alan eyalet Córdoba, La Pampa, Río Negro, Entre Ríos ve Santa Fe eyaletleriyle komşudur.

Buenos Aires eyaleti

Diğer anlamı|Buenos Aires (anlam ayrım)

Arjantin eyalet bilgi kutusu | ad = Provincia de Buenos Aires | Türkçe_ad = Buenos Aires eyaleti | bayrak = Bandera-bonaerense.svg | arma = Escudo COA Buenos Aires province argentina.gif | harita = Provincia de Buenos Aires (Argentina).png | başkent = La Plata | yüzölçümü = 307.571 | iller = 134 partidos | nüfus = 14.917.940 | nüfus_yıl = 2007 | nüfus yoğunluğu = 48,9 | okuryazarlık = 97,6 | okuryazarlık_yıl = | saat dilimi = GMT -3 | vali = Felipe Solá | web sitesi = http://www.gba.gov.ar/ www.gba.gov.ar



Buenos Aires eyaleti (İspanyolca: ``Provincia de Buenos Aires``) 2007 yılı tahminlerine göre on beş milyona yaklaşan nüfusuyla Arjantin`in en kalabalık eyaletidir. Ülkenin doğusunda ve merkez bölgesinde yer alan eyalet Córdoba, La Pampa, Rí­o Negro, Entre Rí­os ve Santa Fe eyaletleriyle komşudur. Buenos Aires içinde yer alan Buenos Aires Özerk Şehri eyalete bağlı değildir ve federal bir bölgedir. Eyalet başkenti La Plata şehridir.

Tarihçe

İspanyol sömürgecilerin gelişinden önce bölgede yaşayan yerli halk olan Pampas yerlileri ve Querandí­ler gibi diğer grupların kültürleri hemen hemen tamamen yokolmuştur. Pedro de Mendoza ``Santa Marí­a del Buen Ayre`` `yi kurdu, yerlilerle olan ilk ilişkiler barışçıl olsa da sonradan durum kötüleşti. Şehir 1541 yılında boşaltıldı. Juan de Garay, şehri 1580 yılında ``Santí­sima Trinidad y Puerto Santa Marí­a de los Buenos Aires`` olarak tekrar kurdu.

Yerlilerle sürekli savaş hali devam ederken sığır çiftlikleri bölge ekonomisinin merkezi olan Buenos Aires limanından ülke içine doğru yayılmaya başladı. 18. yüzyılda Rí­o de la Plata Genel Valiliği`nin kurulmasıyla birlikte et, deri ve bunlardan yapılan ürünlerin bu limandan ihraç edilmesi bölgenin ekonomik gelişmesinin kaynağı olmuştur.

Yerli halkı, İspanyol fatihler tarafından bölgeye getirilen Avrupa kültürüne asimile etmek için uğraşan Cizvitler başarılı olamadılar. 18. yüzyılın sonuna doğru Salado nehri iki uygarlık arasında sınır olmuş ve belirgin bir dengeye erişilmişti. Sınır yerleşimlerine yapılan yerli akınlarının tamamen durması ancak 1879`da başlayan Çöl Fethi (İspanyolca: ``Conquista del Desierto``) ile yerli halkların hemen hemen tamamen soyunun yokedilmesiyle mümkün olmuştur.

1816 yılında İspanya`dan bağımsızlık kazanıldıktan sonra federal sistemin yönetildiği yer olan Buenos Aires şehri ve eyaleti ülkenin diğer eyaletleri ile sürekli çekişme halinde olmuştur. Bu dahili istikrarsızlık dönemi uzun yıllar boyunca sürmüştür.

La Plata şehri eyaletin başkenti olması amacıyla 1882 yılında kuruldu. Bu dönemde eyalet nüfusu yarım milyona yaklaşıyordu.

Coğrafya



Buenos Aires eyaletinin yüzölçümü 307.571 km²`dir. Eyaletin doğusunda Atlantik Okyanusu bulunur. Arajantin`in en büyük eyaletidir. Güneybatıdan itibaren saat yönünde ilerlenirse komşuları Rio Negro, La Pampa, Córdoba, Santa Fe ve Entre Rios eyaletleridir.

Genel olarak düzlük olan eyalette iki alçak sıradağ bulunur: ``Sierra de la Ventana`` (Bahí­a Blanca yakınında) ve ``Sierra de Tandil`` (Tandil). En yüksek noktası ``Cerro Tres Picos`` (1.239 m, 38° 8` S, 61° 58` W) ve en uzun irmağı ``Rí­o Salado`` `dur (700 km).

Pampaların bir parçası olan eyaletin iklimi okyanustan çok etkilenir ve yazları sıcak, kışları ılımandır. Sıcaklık ortalamaları 13 ile 17 °C arasındadır. Nem oranı yüksektir ve yıl içinde düzenli olarak çok yağış alır. Kıyı bölgelerde yağış miktarı yıl boyunca 500 mm ile 1.000 mm arasında değişir. Batı ve güneybatı bölgeler görece daha kurudur.

Batıdan esen Pampero rüzgarları tüm eyaleti kateder. Güneyden esen ``Sudestada`` sıcaklık düşüşlerine ve fırtınalara neden olur.Özellikle her yıl 30 Ağustos`ta olan ``Santa Rosa`` fırtınasının kaynağı da Sudestada`dır. <ref> Santa Rosa fırtınası (İspanyolca)</ref>

Ekonomi

Her ne kadar sığır yetiştiriciliği tarihsel olarak Buenos Aires`in ana ekonomi kaynağı olsa da eyalet ülkenin koyun, domuz ve tavuk eti konusunda da en önde gelen üreticisidir. Süt endüstrisi de aynı derecede önemlidir.

Son yıllarda hayvancılığın yanısıra tarım sektörü de bölgede önem kazanmaya başlamıştır. En önemli tarım ürünleri arasında soya fasulyesi, darı, buğday, ve ayçiçeği bulunur.

Bölgede bulunan endüstri oldukça çeşitlidir. Kimya, metalürji, otomobil, tekstil ve gıda endüstrisi en dikkate değer endüstrilerdir ve ülkenin endüstriyel üretiminin 50%`sini oluştururlar.

İdari bölümler

thumb|300px|right|Eyaletin idari bölümleri ve eyalet başkenti La Plata Buenos Aires eyaleti, Arjantin`in diğer eyaletlerinden farklı olarak illere değil tek belediyelerden oluşan İspanyolca ``partido`` denen bölümlere ayrılır. Eyalette 134 partido bulunur. Aşağıdaki listede parantez içinde idari merkezler belirtilmiştir

  1. Adolfo Alsina (Carhuí©)
  2. Adolfo Gonzales Chaves (Adolfo Gonzales Chaves)
  3. Alberti (Alberti)
  4. Almirante Brown (Adroguí©)
  5. Arrecifes (Arrecifes)
  6. Avellaneda (Avellaneda)
  7. Ayacucho (Ayacucho)
  8. Azul (Azul)
  9. Bahí­a Blanca (Bahí­a Blanca)
  10. Balcarce (Balcarce)
  11. Baradero (Baradero)
  12. Benito Juárez (Benito Juárez)
  13. Berazategui (Berazategui)
  14. Berisso (Berisso)
  15. Bolí­var (San Carlos de Bolí­var)
  16. Bragado (Bragado)
  17. Brandsen (Coronel Brandsen)
  18. Campana (Campana)
  19. Caí±uelas (Caí±uelas)
  20. Capitán Sarmiento (Capitán Sarmiento)
  21. Carlos Casares (Carlos Casares)
  22. Carlos Tejedor (Carlos Tejedor)
  23. Carmen de Areco (Carmen de Areco)
  24. Castelli (Castelli)
  25. Chacabuco (Chacabuco)
  26. Chascomús (Chascomús)
  27. Chivilcoy (Chivilcoy)
  28. Colón (Colón)
  29. Coronel Dorrego (Coronel Dorrego)
  30. Coronel Pringles (Coronel Pringles)
  31. Coronel Rosales (Punta Alta)
  32. Coronel Suárez (Coronel Suárez)
  33. Daireaux (Daireaux)
  34. Dolores (Dolores)
  35. Ensenada (Ensenada)
  36. Escobar (Belí©n de Escobar)
  37. Esteban Echeverrí­a (Monte Grande)
  38. Exaltación de la Cruz (Capilla del Seí±or)
  39. Ezeiza (Ezeiza)
  40. Florencio Varela (Florencio Varela)
  41. Florentino Ameghino (Florentino Ameghino)
  42. General Alvarado (Miramar)
  43. General Alvear (General Alvear)
  44. General Arenales (General Arenales)
  45. General Belgrano (General Belgrano)
  46. General Guido (General Guido)
  47. General La Madrid (General La Madrid)
  48. General Las Heras (General Las Heras)
  49. General Lavalle (General Lavalle)
  50. General Madariaga (General Juan Madariaga)
  51. General Paz (Ranchos)
  52. General Pinto (General Pinto)
  53. General Pueyrredón (Mar del Plata)
  54. General Rodrí­guez (General Rodrí­guez)
  55. General San Martí­n (General San Martí­n)
  56. General Viamonte (General Viamonte)
  57. General Villegas (General Villegas)
  58. Guaminí­ (Guaminí­)
  59. Hipólito Yrigoyen (Henderson)
  60. Hurlingham (Hurlingham)
  61. Ituzaingo (Ituzaingo)
  62. Josí© C. Paz (Josí© C. Paz)
  63. Juní­n (Juní­n)
  64. La Costa (Mar del Tuyú)
  65. La Matanza (San Justo)
  66. La Plata (La Plata)
  67. Lanús (Lanús)
  68. Laprida (Laprida)
  69. Las Flores (Las Flores)
  70. Leandro N. Alem (Vedia)
  71. Lincoln (Lincoln)
  72. Loberí­a (Loberí­a)
  73. Lobos (Lobos)
  74. Lomas de Zamora (Lomas de Zamora)
  75. Luján (Luján)
  76. Magdalena (Magdalena)
  77. Maipú (Maipú)
  78. Malvinas Argentinas (Los Polvorines)
  79. Mar Chiquita (Coronel Vidal)
  80. Marcos Paz (Marcos Paz)
  81. Mercedes (Mercedes)
  82. Merlo (Merlo)
  83. Monte Hermoso (Monte Hermoso)
  84. Moreno (Moreno)
  85. Morón (Morón)
  86. Navarro (Navarro)
  87. Necochea (Necochea)
  88. Nueve de Julio (Nueve de Julio)
  89. Olavarrí­a (Olavarrí­a)
  90. Patagones (Carmen de Patagones)
  91. Pehuajó (Pehuajó)
  92. Pellegrini (Pellegrini)
  93. Pergamino (Pergamino)
  94. Pila (Pila)
  95. Pilar (Pilar)
  96. Pinamar (Pinamar)
  97. Presidente Perón (Guernica)
  98. Puán (Puán)
  99. Punta Indio (Verónica)
  100. Quilmes (Quilmes)
  101. Ramallo (Ramallo)
  102. Rauch (Rauch)
  103. Rivadavia (Amí©rica)
  104. Rojas (Rojas)
  105. Roque Pí©rez (Roque Pí©rez)
  106. Saavedra (Pigüí©)
  107. Saladillo (Saladillo)
  108. Salto (Salto)
  109. Salliqueló (Salliqueló)
  110. San Andrí©s de Giles (San Andrí©s de Giles)
  111. San Antonio de Areco (San Antonio de Areco)
  112. San Cayetano (San Cayetano)
  113. San Fernando (San Fernando)
  114. San Isidro (San Isidro)
  115. San Miguel (San Miguel)
  116. San Miguel del Monte (San Miguel del Monte)
  117. San Nicolás (San Nicolás de los Arroyos)
  118. San Pedro (San Pedro)
  119. San Vicente (San Vicente)
  120. Suipacha (Suipacha)
  121. Tandil (Tandil)
  122. Tapalquí© (Tapalquí©)
  123. Tigre (Tigre)
  124. Tordillo (General Conesa)
  125. Tornquist (Tornquist)
  126. Trenque Lauquen (Trenque Lauquen)
  127. Tres Arroyos (Tres Arroyos)
  128. Tres de Febrero (Caseros)
  129. Tres Lomas (Tres Lomas)
  130. Veinticinco de Mayo (Veinticinco de Mayo)
  131. Vicente López (Olivos)
  132. Villa Gesell (Villa Gesell)
  133. Villarino (Mí©danos)
  134. Zárate (Zárate)


Notlar

Kaynakça

Arjantin-Eyaletler

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar