* <u>İ</u>sfahan: İran`da bir büyük şehir;* <u>I</u>sfahân: Klasik Türk müziğinde dügah perdesindeki makamlardan biri.

Isfahan

İsfahan, İranın üçüncü büyük şehridir. Bu şehir Safavi döneminde başkent idi, bu nedenle söz konusu şehirde çok sayıda tarihi eser bulunmaktadır. Nüfus; 1,573,378 (2006 tahmini). Aynı anda İsfahan ilin başkentidir.

İsfahan, İran'ın kavşak noktalarından biridir ve Dünya'nın en büyük şehirlerinden biriydi. Şehir, 1050 ile 1722 yılları arasında, özellikle de Safeviler altında 16. yüzyılda Pers İmparatorluğu'nun tarihte ikinci kez başkenti olduğu zaman çok gelişti. Bugün bile, geçmişteki o ihtişamını korumaktadır. Şehir, bir çok güzel bulvarıyla, köprüleriyle, saraylarıyla, camileriyle ve minareleriyle İslami mimariyi yansıtmasından dolayı meşhurdur.

Tarih

İsfahan, Yontma Taş Devri'ne kadar dayanır. İranlı Medler buraya yerleşince, Aspandana adı altında Medler'in en önemli şehirlerinden biri olmuştur. M.S. 642'de Araplar'ın eline geçti. Selçuklu hanedanının kurucusu Tuğrul Bey de 11. yüzyılın ortalarında İsfahan'ı başkent yaptı. Onun torunu Melikşah yönetiminde kent büyüyüp zenginleşti. Ünlü İsfahan Mescid-i Cuma'sının yapımına bu dönemde başlandı. Selçuklu hanedanının yıkılışından sonra İsfahan gerilemeye başladı. 13. yüzyılda kent, önce Moğollar, ardından da 1387 yılında Timur tarafından yağmalandı ve bir çok insan katledildi. Coğrafi konumunun sonucu olarak, İsfahan özellikle Safeviler altında tekrar gelişmeye başladı. Şah I. Abbas İsfahan'ı başkent yaptı ve 17. yüzyılın en büyük ve en güzel kentlerinden biri olarak yeniden inşa etti (1598). O dönemde bir çok park, kütüphane ve cami inşa edildi. 1722'de Gılzailer (Peştunlar) uzun bir kuşatmanın ardından şehri ele geçirdi.Uzun yıllar bir harabe görünümünde kalan İsfahan'ın nüfusu da iyice azaldı.Rıza Şah Pehlevi döneminde (1925-1941) yeniden imarına başlanan kentte bir sanayi bölgesi oluşturuldu ve tarihsel yapıların birçoğu onarıldı.

Kültür

İsfahan geleneksel İran mimarisine ait birçok esere evsahipliği yapmaktadır. 17. yüzyıl'da yapılan ve dünyanın en büyük meydanlarından sayılan Nakş-ı Cihan Meydanı (İmam Humeyni Meydanı) Dünya Miras Listesi'ne alınmıştır. Zağros Dağları'ndan doğan ve İsfahan'ın içinden geçen Zayende Nehri'nin üzerindeki eski köprüler ve bu köprülerin içinde en ünlüsü olan ve adı 33 Gözlü Köprü anlamına gelen 300 metre uzunluğunda ve 14 metre genişliğindeki Siose Pol en ünlü mimari yapılardandır. Bunlar dışıda diğer tarihi mimari yapılar; 17. yüzyılda Şah Abbas tarından yaptırılan İmam Cami (Mescid-i İmam) ve Şeyh Lütfullah Camii ile Ali Kapu Sarayı (Ali Kapısı) 6 katlı olup en ilgi çeken yeri 18 ince ve zarif sütun üzerinde yükselen terasıdır.

Kaynaklar

Vikipedi

İsfahan

türk müziğinde dügâh perdesindeki makamlardan biri.

İsfahan

Klasik Türk müziğinde dügah perdesindeki makamlardan biri.

İsfahan (Uğur Demirci) sözleri

Uğur Demirci tarafından albümünde söylenen İsfahan adlı şarkının sözleri.

İsfahanın dik yokuşu
Söküldü meshin dikişi
Her güzelin var bir eşi

Alaydım kaçaydım harput elinden
Saraydım, kucaydım ince belinden

İsfahanda han kalmadı
Mısırda sultan kalmadı
Sende bende hal kalmadı

Alaydım kaçaydım harput elinden
Saraydım, kucaydım ince belinden

İsfahan (Ümit Kopuz) sözleri

Ümit Kopuz tarafından albümünde söylenen İsfahan adlı şarkının sözleri.

İsfahan'da han kalmadı
Sende bende hal kalmadı
Mısırda sultan kalmadı
Yar, yar, yar, yar
Yandım elinde
Öpeydim, saraydım ince belinde

İsfahan'da var bir kuyu
Nane, şeker, bade suyu
Her güzelin var bir huyu
Yar, yar, yar, yar
Yandım elinde
Öpeydim, saraydım ince belinde

İsfahan'da han işlerim
Hançerimi gümüşlerim
Hem öper hem de dişlerim
Yar, yar, yar, yar
Yandım elinde
Öpeydim, saraydım ince belinde

İlgili konuları ara

Yanıtlar