Meclis-I Mebusan

Kısaca: Meclis-i Mebusan, Mebuslar Meclisi olarak da adlandırılır. İIk Türk Parlamentosu, "Meclis-i Umumi" (Genel Meclis) adı altında ve iki meclisli olarak, 20 Mart 1877'de çalışmalarına başladı. İki dereceli seçimler sonucu oluşan "Heyet-i Mebusan" veya bazen ifade edildiği gibi "Meclis-i Mebusan" (Milletvekilleri Heyeti), 69'u Müslüman ve 46'sı Müslüman olmayan 115 üyeden oluşuyordu. ...devamı ☟

Meclis-i Mebusan
Meclis-i Mebusan

Meclis-i Mebusan, Mebuslar Meclisi olarak da adlandırılır. İIk Türk Parlamentosu, "Meclis-i Umumi" (Genel Meclis) adı altında ve iki meclisli olarak, 20 Mart 1877'de çalışmalarına başladı. İki dereceli seçimler sonucu oluşan "Heyet-i Mebusan" veya bazen ifade edildiği gibi "Meclis-i Mebusan" (Milletvekilleri Heyeti), 69'u Müslüman ve 46'sı Müslüman olmayan 115 üyeden oluşuyordu. Doğrudan doğruya padişahça atanan "Heyet-i Ayan" veya diğer adıyla "Meclis-i Ayan" (Seçkinler Heyeti) ise, 26 üyeden kurulmuştu.

Genel Meclis'in çalışmaya başlamasından kısa süre sonra 23 Nisan 1877'de Rusya, Osmanlı Devleti'ne savaş açtı. Savaş sırasında, millet temsilcilerinin hükümeti eleştirmeleri ve sert çıkışları karşısında, Heyet-i Mebusan 28 Haziran 1877'de padişahça dağıtıldı. Ardından yapılan seçimler sonucu 13 Aralık 1877'de, Türk tarihinin ikinci millet temsilcileri meclisi toplandı. Ancak, Rus savaşının kötü bir gelişme göstermesi sonucunda, bu yeni Meclis de 14 Şubat 1878'de padişah tarafından tekrar dağıtıldı.

Zamanın padişahı II. Abdülhamit 1878'den 1908 yılına kadar Meclis'i toplamadan ülkeyi idare etti. 1908 yılı başlarında giderek artan dış gelişmeler ve son derece şiddetlenen aydınlar muhalefeti nedeniyle, Meclis'i Umumi yi 23 Temmuz 1908'de toplantıya çağırmak zorunda kaldı.

Böylece, II. Meşrutiyet dönemi açılmış oluyordu. Aynı zamanda Anayasanın yeniden uygulamaya konduğu bu dönem, Türk siyasi hayatında "özgürlük ilanı" olarak da anılır. Anayasa, 1909, 1912, 1914, 1916 yıllarında sekiz kez değiştirildi. Bu yolla, 1876 Anayasasının yapısı çoğu kez önemli değişikliklere uğradı.

Değişiklikler sonucunda, padişahın zararlı faaliyetleri iddiasıyla vatandaşları yurtdışına sürgün etme hakkı kaldırıldı. Basın özgürlüğü genişletildi ve sansür yasağı konuldu.

Vatandaşlara toplantı ve dernek kurma özgürlükleri tanındı. Artık siyasi partiler de kurulabilecekti. Ayrıca, hükümet Meclis'e karşı sorumlu tutulmuştu. Padişahın dilediği zaman Meclis'i dağıtması hükmü sıkı kayıtlar altına alındı. Gensoru kurumu yerleşti. Padişahın yasama yetkisine belli sınırlar getirildi. Meclis üyelerine doğrudan doğruya kanun teklifi verme hakkı tanındı. Meclis Başkanını, padişah müdahelesi olmadan Meclisin seçmesi kabul edildi. Bir padişah tahta çıktığı zaman, Meclis-i Umumi önünde Anayasa hükümlerine uymaya ve millete sadakat yemini edecekti.

1909 yılında yapılan bu anayasal değişikliklerin getirdiği demokratik parlamenter sistem, iç ve dış olaylar nedeniyle uzun süre yaşayamadı. Yıpratıcı bir siyasal mücadele ortamına, 1911'deki Trablusgarp Savaşı ve Ekim 1912'de başlayan Balkan Savaşlarının acılı günleri de eklenince, 1914 ve 1916 yıllarında Anayasada yapılan değişikliklerle padişahın Meclis'i dağıtma yetkisi aşama aşama artırıldı. Ayrıca, en güçlü parti durumunda bulunan "İttihat ve Terakki'nin tek parti diktatörlüğü, demokratik gelişmenin önünü tıkayan önemli nedenlerden birini oluşturdu.

Balkan Savaşlarının 1913 sonbaharında yapılan anlaşmalarla sona ermesinden bir yıl sonra Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşına katılmak durumunda kaldı. Savaşın bitim yılında, 3 Temmuz 1918'de VI. Mehmet (Vahdettin) Osmanlı Devleti'nin son padişahı olarak tahta çıkmıştı. Birinci Dünya Savaşı yenilgiyle sonuçlandı: 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanan Mondros Mütarekesi'nden sonra da, padişah VI. Mehmet, 21 Aralık 1918'de Meclis-i Mebusan'ı dağıttı. Kamuoyunun bütün tepkisine rağmen, Meclis-i Mebusan'ı Anayasanın açık hükmünü çiğneyerek ancak 12 Ocak 1920'de yeniden toplattı.

misafir - 5 yıl önce
meclisi mebusan 1872 ylında resmi olmayarak kurulmuştur.1902 yılında ise resmiyete kavuşmuştur.içinde 40 kişi vardır. ağırlıklı vekillerin olduğu bu mecliste din adamlarına da yer verilmiştir.

Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Meclis-i Âyan
3 yıl önce

açılması, Mebusan meclisinden sonra olurdu. Olağanüstü hâllerde ya padişahın isteği veya mebusların çoğunun yazılı müracaatı ile Meclis-i Umûmî daha...

Halil Menteşe
1 ay önce

Nisan 1948), Osmanlı Devleti'nin son yıllarında Hariciye Nazırı ve Meclis-i Mebusan başkanı olarak, Cumhuriyet döneminde IV. ve V. dönem bağımsız İzmir...

Hovhannes Allahverdi
3 yıl önce

1877'de ilk Osmanlı Mebusan Meclisi'ne girdi ve bu meclisin ikinci reisi seçildi. Daha sonra 1877-1878 Osmanlı Meclis-i Mebusanı'na seçildi. Maliye işlerini...

Hovhannes Allahverdi, Mebusan Meclisi, Osmanlı Bankası
Türkiye Büyük Millet Meclisi
2 ay önce

kuvvetleri Meclis-i Mebusandaki Heyeti Temsiliye milletvekillerini tutukladı ve sürgüne gönderdi. Bu tutuklamalardan sonra 18 Mart 1920'de Meclis-i Mebusan kapandı...

23 Nisan, Parti, Mustafa Kemal Atatürk, Meclis-i Mebusan, Cumhuriyet, Osmanlı Devleti, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, Demokrasi, Parlemento, Meclis, 1919
Mehmet Tahsin Hüdayioğlu
3 yıl önce

Tahsin Hüdayioğlu Türk hukukçu ve siyasetçi. Meclis-i Mebusan ve TBMM üyesi. Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı (1920)'nda ve TBMM'nin ilk iki döneminde Maraş...

Mehmet Tahsin Hüdayioğlu, 1922, Ankara, Hasip Aksöyök, Isparta, Kişi, Maraş, Meclis-i Mebusan, Osmanlı Devleti, Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı (1920), T.B.M.M.
Artin Boşgezenyan
3 yıl önce

Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'nda 3 dönem Halep mebusluğu yapmış Ermeni asıllı bir Osmanlı siyasetçisidir. 1908-1912 Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda, 1912 Nisan-Ağustos...

Artin Boşgezenyan, 10 Nisan, 1908-1912 Osmanlı Meclis-i Mebusanı, 1912 Nisan-Ağustos Osmanlı Meclis-i Mebusanı, 1914, 1914-1918 Osmanlı Meclis-i Mebusanı, 1918, 1919, 1 Kasım, 21 Aralık, Boğazlıyan Kaymakamı Şehit Kemal Bey
Eski Darülfünun binası
3 yıl önce

1877’de ilk Osmanlı Devleti’nin ilk Mebusan ve Ayan Meclisleri burada açıldı; büyük tören salonu Meclis-i Mebusan toplantı salonu oldu Meclisin kapatılması...

Mahmut Mahir Efendi
2 ay önce

tr/tutanaklar/TUTANAK/MECMEB/mmbd02ic01c001/mmbd02ic01c001ink001.pdf 31 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Meclisi Mebusan Zabıt Ceridesi...