Petrarca

Francesco Petrarca (20 Temmuz 1304, Arezzo - 18/19 Temmuz 1374, Arquí  Petrarca) döneminin en büyük bilgini sayılan İtalyan hümanist ve şair.

Francesco Petrarca (20 Temmuz 1304, Arezzo - 18/19 Temmuz 1374, Arquí  Petrarca) döneminin en büyük bilgini sayılan İtalyan hümanist ve şair.

Yazar bilgi kutusu | adı = Francesco Petrarca | resim = Francesco Petrarca.jpg | resim_boyutu = 150 px | doğum_tarihi = 20 Temmuz 1304 | doğum_yeri = Arezzo, İtalya | ölüm_tarihi = 18/19 Temmuz 1374 | ölüm_yeri = Arquí  Petrarca, İtalya | meslek = Rönesans hümanisti | dönem = Erken Rönesans

Yaşamı

Öğrenimi ve İlk Yapıtları

Petrarca, 20 Temmuz 1304`te, Arezzo`da dünyaya gelir. Babası Noter Petracco di Parenzo; annesi Eletta Canigiani`dir. Beyaz Guelfolar hizbinden olan Petracco, 1302`de Floransa`dan sürülmüş, Arezzo`ya sığınmıştır. Petrarca`nın babası, papalığın yeni merkezi Avignon`a taşınır; ailesi ise Carpentras`a yerleşir. Petrarca, dönemin seçkin hocalarından Convenevole da Prato`dan dilbilgisi dersleri alır. Bu arada erkek kardeşi Gherardo dünyaya gelmiştir (1307). Petrarca, 1316`da Montpellier Üniversitesi`nde hukuk öğrenimine başlar, ama klasik kültüre olan ilgisi çok daha yoğundur. Hukuk öğrenimini tamamlamak için 1320`de gittiği Bologna`dan, babasının 1326`da ölümü üzerine, bir daha dönmemek üzere ayrılıp Avignon`a gider. Kardinal Giovanni Colonna`nın özel din görevlisi olarak çalışmaya başlar (1330); bu görevi 1347-1348 yılına dek sürmüş olsa gerektir. 1333`de Fransa, Flandre, Brabant ve Rheinland`ı kapsayan bir Kuzey Avrupa yolculuğuna çıkar. Aralık 1336`da Colonna ailesinin konuğu olarak Roma`ya ilk yolculuğunu yapar. 1337`de Vaucluse`de, Sorgue Irmağı kıyısında küçük bir ev satın alır. Gene aynı yıl, evlilik dışı bir ilişkiden ilk oğlu Giovanni dünyaya gelir. ``De Viris Illustribus```u (Ünlü Erkekler) yazmaya başlar. 1338-1339 yıllarında ``Africa`` adlı epik şiirine başlar. ``Triumphi```yi (``Utku Şiirleri``) yazma fikri bu dönemde oluşur ve yapıtın "Aşkın Utkusu" bölümünü yazmaya başlar. efngnjorjkjeolgrı9eşpthytt

Edebiyat ve Ahlak Anlayışının Gelişmesi (1340-1346)

," target="_blank"> yak. 1376] 1340`da hem Paris Üniversitesi, hem Roma Senatosu Petrarca`ya şairlik tacını önerir. Sanatçı, Roma`yı seçer. 1341`de Napoli`ye gider, Kral Roberto`nun huzurunda üç gün süren bir sınavdan geçer ve 8 Nisan günü gösterişli bir törenle başşairlik tacını giyer. 1341-1342 yıllarında ``Africa```nın ilk taslağını bitirir; ``Utku Şiirleri```ne devam eder. 1342`nin Şubat ya da Mart ayında Provence`a gitmek üzere yola çıkar. 1342-1343`de Vaucluse ve Avignon`da yaşar. ``Canzoniere```nin ilk biçimini hazırlar. Kızı Francesca dünyaya gelir. ``Secretum Meum```un (İç Dünyam) ilk biçimini yazar. ``Rerum Memorandarum Libri```ye (Unutulmaz Şeyler) başlar.

Yeni Bir Anlayışa Doğru (1346-1353)

Vaucluse`de yaşadığı 1346-1347 yıllarında ``De Vita Solitaria```yı (Yalnız Yaşam) yazar. ``Bucolicum Carmen```in (Çoban Şiirleri) bazı eklogalarını kaleme alır. 1347`de kardeşi Gherardo`yu Montrieux`de ziyaretinin ardından ``De Otio Religioso```yu (Dinsel Huzur) yazar. Cola di Rienzo`nun Roma Cumhuriyeti`ni yeniden canlandırma girişimine destek vermek için Roma`ya doğru yola çıkar; girişimin başarısızlıkla sonuçlandığını öğrenince (Aralık 1347), Cenova`da kalır, oradan Verona`ya doğru yola çıkar. Kara Veba`nın hüküm sürdüğü 1348 yılının Ocak ayında Verona`dadır. Mart ayında Parma`ya döner. 19 Mayıs`ta, Laura`nın ve aralarında Kardinal Colonna`nın da bulunduğu pek çok dostunun ve koruyucusunun ölüm haberini alır. Veba ve birçok dostunu yitirmesi, onu "Ölümün Utkusu"nu yazmaya yönlendirir. 1350 yılında, Padova`da kısaca ``Familiares`` olarak bilinen ``Rerum Familiarium Libri`` (Bildik Olaylara İlişkin Mektuplar) derlemesinin ilk mektubunu yazar. Floransa`da Giovanni Boccaccio`yla tanışır; ömür boyu sürecek olan bir dostluğun başlangıcıdır bu. 1351`de Vaucluse`e gelir; ``De Viris Illustribus`` ile ``Canzoniere`` üzerindeki çalışmalarını sürdürür. Papa sekreterliği görevini geri çevirir ve Avignon`daki papalık merkezine karşı olduğunu vurgular. ``Liber Sine Nomine`` (Adsız Kitap) başlıklı mektup derlemesine başlar. 1352`de ``Familiares`` derlemesiyle uğraşır; ``De Viris Illustribus`` ve ``Utku Şiirleri`` üzerinde çalışır. Papa VI. Clemens`in ölümü üzerine papa seçilen VI. Innocentius`un düşmanca tutumu yüzünden, Avignon`dan ayrılmaya hazırlanır.

Son Yılları ve Ölümü (1353-1374)

Petrarca 1353`te İtalya`ya gelir; artık Provence`a dönmeyecektir. 1354`te ``De Remediis Utriusque Fortune```yi (İyi ve Kötü Talihe Karşı Çareler) yazmaya başlar. Sonbaharda Bohemya Kralı Karl İtalya`ya bir sefer düzenleyerek Roma`da Kutsal Roma-Germen İmparatorluğu tacını giyer. Petrarca, Aralık ayında Mantova`da Karl`la tanışır. 1356`da görevli olarak Karl`ın sarayında kalır. Ağustosun sonuna doğru Milano`ya döner. ``Canzoniere```nin üçüncü düzenlemesi üzerinde çalışmaya başlar. 1357`de ``Utku Şiirleri```ni gözden geçirir; ``Bucolicum Carmen`` ve ``De Otio Religioso`` üzerinde çalışır. 1358`de ``Canzoniere```nin üçüncü düzenlemesini bitirir. ``Secretum Meum```u gözden geçirir. ``Canzoniere```nin yeni, dördüncü düzenlemesi üzerinde çalışmaya başlar. 1361`de oğlu Giovanni`nin vebadan öldüğünü öğrenir. Güz boyunca ``Familiares```i gözden geçirir ve ``Rerum Senilium Libri```ye (Yaşlılık Mektupları) başlar. Eylül 1362`de Venedik`e taşınır. Dükler Sarayı`ndan biraz uzaktaki bir ev karşılığında, ölümünden sonra kütüphanesini olduğu gibi Venedik Cumhuriyeti`ne bırakmayı taahhüt eder. ``Canzoniere```nin dördüncü düzenlemesini bitirir. Yazdan önce kızı Francesca evlenir. 1363`te Giovanni Boccaccio`yu Venedik`teki evinde ağırlar. "Ünün Utkusu" üzerinde çalışır. 1366`da ``De Remediis```i bitirir. ``Familiares```e son biçimini verir. ``Canzoniere```nin beşinci ve daha kapsamlı bir düzenlemesine başlar. Yıl sonuna doğru Venedik`e döner. Mart 1367`nin sonunda Padova`ya gider; sonra Venedik`e döner, daha sonra yeniden Pavia`ya doğru yola çıkar. Yolculuğu sırasında, en başarılı polemiğini yazar: ``De Sui Ipsius et Multorum Ignorantia`` (Kendisinin ve Başka Birçoklarının Bilgisizliği Üzerine). 1370 yılının Mart ayında Arquí `daki yeni evine taşınır. 4 Nisan`da vasiyetnamesini yazar; papanın daveti üzerine Roma`ya giderken, Ferrara`da rahatsızlanıp Padova`ya dönmek zorunda kalır. 1370-1372`de "Posteritati" ("Gelecek Kuşaklara") mektubunu yazar; bu mektubunda 1351`e kadarki yaşamöyküsünü anlatır. 1373-1374`de ``Canzoniere```nin yeni bir nüshasını -sekizinci- hazırlar. 1375`de ``Canzoniere```nin dokuzuncu ve son biçimi üzerinde çalışır. "Edebiliğin Utkusu"nu yazar. 18 Temmuz günü, Arquí `daki evinde ölür. Kendi arzusuna uyularak, Arquí  bölge kilisesine gömülür.

Petrarca ve Laura

Gerek ``Canzoniere``, gerek ``Utku Şiirleri`` Laura`ya olan sevgiyi dile getirir. Tarihi kimliği hakkında hemen hiçbir şey bilinmeyen, hatta var olup olmadığı bile tartışma konusu olan Laura, her durumda, Petrarca şiirinin en önemli kişilerinden / imgelerinden biridir. Petrarca, Vergilius kitabının kenarına düştüğü bir notta Laura`yla karşılaşmasını şöyle anlatır:
Erdemleriyle seçkin ve dizelerimle çoktan üne kavuşmuş olan Laura`yla ilk kez gençliğimde karşılaştım, 1327 yılının 6 Nisan günü, Avignon`daki St. Clare Kilisesi`nde, sabah ayini sırasında; aynı şehirde, gene 6 Nisan günü, gene aynı saatte, ama bu kez 1348 yılında, yaşam ışığı gün ışığından çekildi, ben, rastlantı sonucu, yazgımdan habersiz, Verona`dayken. Üzücü haber Parma`da ulaştı bana, aynı yılın 19 Mayıs sabahı, Ludovico`nun gönderdiği bir mektupla. Erden ve güzel bedeni, öldüğü günün akşamı Fransiskenlerin kilisesinde defnedilmiş. Seneca`nın Scipio Africanus için söylediği gibi, onun ruhunun, geldiği yere, Cennet`e geri döndüğünden eminim.


İtalyanca Yapıtları



Başlıca Latince Yapıtları

Koşuk





Düzyazı





Mektup





Türkçe`de Petrarca

Canzoniere

  • ``Divan``, çev. Necdet Adabağ (Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 2002).
  • ``Canzoniere``, çev. Kemal Atakay (İstanbul: YKY, 2002).


Triumphi
  • ``Utku Şiirleri``, çev. Kemal Atakay (İstanbul: YKY, 2007).


Linkler



Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Petrarca
petrarca