Sözlü Tarih

Kısaca: Sözlü tarih, tarihi yazılı belgelere ek olarak yaşayan bireylerin belleğe dayalı anlatıları aracılığıyla yazma ve sıradan insanları, gündelik yaşamı ve öznelliği tarihin araştırma alanına dahil etme dürtüsüyle şekillenen ve ses kaydetme teknolojilerinin gelişmesiyle de desteklenen disiplinlerarası bir çalışma alanı ve araştırma yöntemidir. ...devamı ☟

Sözlü tarih, tarihi yazılı belgelere ek olarak yaşayan bireylerin belleğe dayalı anlatıları aracılığıyla yazma ve sıradan insanları, gündelik yaşamı ve öznelliği tarihin araştırma alanına dahil etme dürtüsüyle şekillenen ve ses kaydetme teknolojilerinin gelişmesiyle de desteklenen disiplinlerarası bir çalışma alanı ve araştırma yöntemidir.

Sözlü tarih, ``ulusal ses/görüntü`` arşivi oluşturma ve kullanılabilirliğini artırmaya odaklı araştırma projeleri, eğitim atölyeleri, konferans, seminer, yayın vb. faaliyetlere ağırlık verilerek yapılır.

Sözlü tarihin geleneksel biçimi kişisel yaşam öykülerinin saptanmasıdır. Böyle olduğu için kişisel arşivler önem kazanmaya başlamıştır. Ancak zamanla kurum tarihi, olay tarihi, sözlü tarih çalışma konuları arasına girmiştir.

Sözlü tarih; yaşayan bellek

Sözlü tarih yaşayan bellektir. Her insanın kendi yaşamına ilişkin varolan ve anlatabilecekleri yaşam öyküleri yüzyılımızın tarihi için değerli bilgiler içerir. Bunlar, değişiklik dönemlerinin, bu değişiklikleri yaşayanların aracılığıyla doğrudan anlatımıdır.

Sözlü tarih bir bilimsel disiplinden çok bir bilimsel yöntemidir. Ancak disiplin olarak tarihe, sosyolojiye yakındır ve antropoloji ile benzerlikler gösterir. Çünkü sözlü tarih çalışması salt bir kayıt faaliyeti değildir. Görüşme hazırlığı, görüşme süreci ve görüşme sonrası `katılımcı gözlemcilik` tekniklerinin de kullanıldığı bir anlama faaliyetidir.

Sözlü tarih kaynakları

Sözlü tarih kaynakları tarihi şiirler, hikayeler, efsaneler, mitoslar, destanlar, menkıbeler, fıkralar ve atasözleri olmak üzere çeşitlendirilebilir.

Fuat Köprülü; tarihi, sadece kronoloji ve biyografiye indirgeyen yaklaşımların tutarsız ve eski olduğunu belirtir. Edebiyat eserlerinin zaman zaman asli kaynakları aşabileceği kanaatindedir. Fakat bu yararlanma esnasında sağlam bir filoloji kültürü, tenkit yeteneği gerektiğini vurgular.

Aile tarihi

Ailedeki yaşı ilerlemiş kişilerle nereden gelindiği, akrabalık ilişkileri, evlilikler, doğumlar ve ölümlerle ilgili görüşmeler tam olmasa bile tahmini tarihlerin elde edilmesi ve kronoloji bilgisinin daha sonradan olaylarla tutarlı bir biçimde oluşturularak sosyolojik değişimlerin öğrenilmesini amaçlamaktadır.

Toplumda çok az kişi kendi başına, toplumdan ayrı olarak yaşar. Çoğu zaman insanların hayatları ve davranışları bir arada yaşadıkları insanlarla bağlantılı olarak gelişir. Böylece yalnızca kişilerin bir anlamda kişiye özgü olabilecek hayat hikayeleri değil aynı zamanda toplumdaki kadın-erkek ilişkileri, çocuk yetiştirme usulleri, göçlerin nasıl gerçekleştiği, insanların göç ettikleri yerlerde nasıl bir hayat kurdukları, evliliklerin nasıl olduğu, büyüklerin çocuklarının hayatlarının kurmasına nasıl yardımcı oldukları, insanların ekonomik durumlarını nasıl geliştirdikleri, aile bireyleri arasındaki ilişkiler, ailelerin büyüklüğü, hangi dereceye kadar olan akrabalarla yakın ilişkilerin muhafaza edildiği, toplumsal değer ve normların, zevklerin değişimi ortaya çıkacaktır.

Kurum tarihi



Olay tarihi



Amaç

Sözlü tarih çalışmaları esas olarak belleğe dayalı yapılır. Geçmişi kaydetmenin her zaman güncelle ve bireysel psikolojiyle biçimlenen öznel bir aygıtı olan bellek anıları ve yaşamları anlatırken asla bir iletken değildir. Anlatılar, kişinin hayatı kavrayış tarzıyla yoğrulan ürünlerdir. Yaşanmış olanla kişinin anısı arasında bir yeniden üretim süreci vardır. Sözlü tarih çalışmaları, bireysel değerlerin ve eylemlerin geçmişi nasıl biçimlendirdiğini ve geçmişin bugünkü değerleri ve eylemleri nasıl biçimlendirdiğini de ortaya çıkartan bir araç olmaktadır.

Yöntem

Sözlü tarih araştırmalarında uygulanan yöntem ve dolayısıyla sahaya bakış her kültüre göre farklılık arz edebilir. Çünkü her kültür ve medeniyet ortaya çıktığı ekolojik ortam içerisinde maddi ve sözlü mahiyette birçok yapıyı meydana getirir.

Amacın saptanması



Katılım



Röportaj



  • Sesli ve görüntülü yüzyüze röportajlar yapılması. İlgili kişilerin özyaşam öyküleri, ailesinin soyağacı ve tarihi, yaşadıkları kentte yaptıkları işler, tanık oldukları olaylar, anılar kayıt altına alınır.
  • Bütün kasetler, CD ortamına aktarıldıktan sonra, yedekleri alınarak, geleceğe güvenle kalabilmeleri için özel kabinlerinde koruma altına alınır.
  • Tüm kasetlerde yapılan konuşmalar deşifre edilip, kayda aktarılır.


Türkiye`de sözlü tarih

Türkiye`de bu alanda şimdiye değin yapılan en kapsamlı çalışmalardan biri, Tarih Vakfı`nın şimdiye kadar gerçekleştirdiği en büyük sözlü tarih projesi olan ``Tarihe Bin Canlı Tanık`` projesi kapsamında, 70 yaş üzeri 1000 kişi ile yapılan sözlü tarih çalışmasıdır. Bu proje ile, toplumun farklı kesimlerinden, kültürel gruplarından ve sektörlerinden belli sayıda kişinin anı ve tanıklıklarının yer alacağı ulusal bir sözlü tarih arşivinin oluşumu amaçlanmaktadır.

Kaynaklar

Vikipedi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Sözlü gelenek
6 ay önce

destanlar, ilahileri içerebilir. Böylelikle bir toplumun sözlü tarihi, sözlü edebiyatı, sözlü hukuku ve diğer bilgileri bir yazı sistemi olmadan veya bir...

Tarihe Bin Canlı Tanık
4 yıl önce

Tarihe Bin Canlı Tanık, Tarih Vakfı tarafından gerçekleştirilen sözlü tarih projesi. Tarihe Bin Canlı Tanık kapsamında, 70 yaş üzeri 1000 kişi ile sözlü...

Tarihe Bin Canlı Tanık, Sözlü tarih, Tarih, Tarih Vakfı, Taslak
Tarih
6 ay önce

sağlamak için tarih biliminden yararlanılır. Kimya: Karbon 14 deneyi ile bulguların hangi döneme ait olduğunu inceler. Sözlü tarih Korsanlık tarihi ^ George...

Tarih, Antropoloji, Arkeoloji, Bilgi, Coğrafya, Dil bilimi, Eski Yunan, Felsefe, Filoloji, H.G. Wells, Hegel
Tarih Vakfı
6 ay önce

demokrasi ve insan hakları, sözlü tarih, yerel tarih, tarih eğitimi ve alternatif eğitim materyalleri, müzecilik ve kurum ve sektör tarihi kategorilerinde araştırma...

Tarih Vakfı, Ara Güler, Birleşmiş Milletler, Habitat, Kooperatif, Korkut Boratav, Mehmet Ali Aybar, Mete Tunçay, Milli Piyango, Murat Belge, Osmanlı Bankası
Hüseyin Sözlü
6 ay önce

Hüseyin Sözlü (d. 2 Mayıs 1965, Çokçapınar, Ceyhan), Milliyetçi Hareket Partisi üyesi eski Adana Büyükşehir Belediyesi Başkanı ve eski Ceyhan Belediye...

Türk Pop Müziği
6 ay önce

hafif Türk müziği, Türk hafif müziği, Türkçe sözlü müzik, Türk popu, Türkçe sözlü hafif Batı müziği, Türkçe sözlü hafif müzik veya Anadolu pop alaturka ve...

Müzik, Pop müzik
Leyla Neyzi
3 yıl önce

Üniversitesi'nde yardımcı doçentlik döneminden sonra araştırmalarını sözlü tarih üzerinde derinleştirmiştir. Halen Sabancı Üniversitesi'nde Antropoloji...

Leyla Neyzi, 1921, 1961, 1992, 2. Dünya Savaşı, 20. yüzyıl, 29 Temmuz, 2 Mart, ABD, Ankara, Antropoloji
Ortodoks Yahudilik
6 ay önce

Musa'ya indirilen emirlerden beri nesiller boyunca bu emirleri hem yazılı hem Sözlü Tora'da muhafaza edenler ve onların izinden gidenler olarak tanımlanırlar...