Buzullar

Buzul, dağ zirvelerinde yaz kış erimeyen ve yer çekiminin etkisiyle yer değiştiren büyük kar ve buz kütlesidir. Eğimli arazilerde yıllar boyunca biriken kar kütlesinin önce buzkar, sonra da buza dönüşmesiyle oluşur. Buzullar okyanuslardan sonra dünya üzerindeki ikinci büyük su deposu ve en büyük tatlı su deposudur, tatlı suyun % 98,5'ini oluştururlar.

Buzullar kutup bölgesinde ve yüksek dağ başlarında birikip dört mevsim erimeyen, dağ yamaçlarından yavaş yavaş aşağıya inen, yer değiştiren büyük kar ve buz kümeleri. Buzullar dünyâmızda 15 milyon km2lik yer kaplar ki, bu, karaların % 10’una karşılıktır.

Buzul, dağ zirvelerinde
Dağ, çevresindeki karasal alanlardan daha yüksek olan kara kütlelerine verilen addır. Türkçe kökeni Çince'deki "tai" sözcüğüne dayanan sözcük "tağ" olarak Türkçe'ye girmiş zamanla da bugün kullanılan halini almıştır. "Dağlık" sıfatı, dağlarla ilişkili ve kaplı alanları tanımlamak için kullanılır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
yaz
En sıcak mevsimdir. Kuzey yarım kürede günlerin en uzun olduğu günden başlar, gece ve gündüzün eşit olmasına kadar devâm eder. Dünyâ ısıyı depo ettiği için en sıcak günler genellikle yaklaşık iki ay sonra ortaya çıkar. Kuzey yarım kürede 22 Haziran ile 22 Eylül arasında, güney yarım kürede ise 22 Aralık ile 21 Mart arasındadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kış erimeyen ve yerçekiminin etkisiyle yer değiştiren büyük
Senenin en soğuk mevsimidir. Günlerin en kısa olduğu günde başlar, gün ve gecenin eşit olmasına kadar devam eder. Kuzey yarım kürede 22 Aralık ve 21 Mart arasıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kar ve
Bulutları meydana getiren su buharı 0°C’nin altındaki sıcaklıklarda donar. Bu donma sonucu su buharı iğne şeklinde buz kristalleri hâlini alırlar. Bunların birbirlerine birleşmeleri netîcesinde de düzgün altıgen şeklinde kar kristalleri meydana gelir. Kar kristallerinin bozulmadan yere ulaşmaları için geçtikleri hava tabakalarının sıcaklıklarının 0°C’nin altında olması gerekir. Aksi takdirde yeryüzüne yağmur olarak yağar.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
buz kütlesi. Eğimli arazilerde yıllar boyunca biriken kar kütlesinin önce buzkar, sonra da buza dönüşmesiyle oluşur. Buzullar
Buz katı haldeki su tabiatta kar, dolu ve buzul şeklinde bulunur. Renksiz ve kristal hâldedir. Altıgen şeklindeki kristalleri, kar tânelerinde ve pencere camlarında donmuş hâlde çok güzel görünür.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Okyanuslardan sonra
Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine okyanus denir. Okyanus kelimesi Yunanca "nehir" anlamına gelen "Okeanos"'dan gelmektedir, Yunanlılar Cebelitarık Boğazı'ndan gelen güçlü akıntıyı fark etmişler ve bunun bir nehir olduğunu düşünmüşlerdir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
dünya üzerindeki ikinci büyük su deposu ve en büyük tatlısu deposudur, tatlısuyun % 98,5'unu oluştururlar. Hemen hemen her
Dünya, Güneş Sisteminde bir gezegen. Çapı 12.756km, kütlesi 5,97x1024 kg’dir. Güneş’e uzaklığı 149.597.890 km’dir. Güneş’in etrafında 365,25, kendi etrafında ise 1 günde döner. Ortalama yüzey sıcaklığı 15 derecedir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kıtada buzullara rastlanır.
Kıta (Anakara), Yeryüzünü oluşturan büyük kara parçalarına denir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Dünya'nın belirli bölgeleri, bütün yıl erimeyen ve "buzul" adını alan buzlarla kaplıdır. Bunlar
Dünya, Güneş Sisteminde bir gezegen. Çapı 12.756km, kütlesi 5,97x1024 kg’dir. Güneş’e uzaklığı 149.597.890 km’dir. Güneş’in etrafında 365,25, kendi etrafında ise 1 günde döner. Ortalama yüzey sıcaklığı 15 derecedir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kutup bölgeleriyle yüksek dağların tepeleridir. Buzul oluşabilecek bölgenin deniz yüzeyinden yüksekliği, enlemin artmasıyla azalır.
  • Kutup (Fizik'te) bir mıknatıs|mıknatısın farklı özellikler gösteren iki ucuna verilen isim.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
  • Ekvator yakınlarında 0°
    Ekvator Alm. Aquator (m), Fr. Equateur (m), İng. Equator. Yer küresinin karşılıklı kutuplarının tam ortasından geçtiği kabul edilen büyük çember. Ekvator sıfır derece enlem çizgisi olarak da bilinir. Bu çember güney ve kuzey yarım küreleri birbirinden ayırır. Ekvator düzlemi, dünyanın merkezinden geçer. Bu çember dışarı doğru genişletilse, genişletilmiş çember ile kabul edilen gök küresi kesişmesine “gök ekvatoru” denir. Ekvator yeryüzündeki bir noktanın
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    enlem çevresinde buzullara rastlamak için Runewenzorilerin 4.400 m yüksekliğine çıkmak gerekirken,
    Dünya üzerindeki bir noktanın ekvator’a olan uzaklığının açısal değerine enlem denir. Ekvatorun güneyinde 90, kuzeyinde 90 adet olmak üzere toplam 180 enlem vardır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Alplerde (45°) 2500 m'ye,
    ALPLER Güney Avrupa’da yer alan büyük dağ silsilesi. İsviçre, Kuzey İtalya ve Fransa’nın pek çok bölümünde görülür. Avusturya’nın hemen hemen hepsini kaplar ve Almanya’nın güneyinde önemli yer tutar. Coğrafi olarak 44°-48° kuzey enlemleri ve 5°-18° doğu boylamları arasında bulunur. Ekvator'dan ve Kuzey kutbundan hemen hemen aynı uzaklığa sahiptir. 207.000 kilometrekarelik bir alanı kaplar.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Norveç'te (60°) 1500 m'ye çıkmak yeterlidir. Kutupta buzullara deniz yüzeyinde rastlanır. Buzullarla taşınan
    Norveç Krallığı İskandinavya Yarımadasının kuzeyini ve batısını ihtivâ eden, Batı Avrupa’nın en kuzeyinde kalan bağımsız bir krallık.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    kayalar ve

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    çöküntülerle oluşan uç, yanal, yer ve orta
    Su ie temas ettiğinde çabucak eriyen kalkerli arazilerde yeraltı sularının yeratındaki alanları eritip genişletmesi ile büyük mağara ve galeriler oluşur. bu gibi alanların tavanlarının çökmesiyle ortaya çıkan sismik hareketlere çöküntü depremeri denir...
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    buzultaşları,
    Buzultaşlar (Moren), buzulların getirip bıraktığı ve geri çekildikten sonra yüzeyde kalan taş oluşumlarıdır. Bu oluşumlar genellikle ince tozumsu bir madde içinde küçüklü büyüklü taş ve kaya parçalarının bir araya gelmesinden oluşan buzul tilinin doğrusal yığınlar halinde toplanması şeklinde görülür.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    buzul teknesi (U şekilli vadiler),
    Buzul teknesi, buzul topoğrafyasına ait bir terimdir.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    buzyalağı (buz sirki) buzullarla ilgili
    Buzullar sebebiyle oluşmuş bir jeolojik yapıdır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    jeolojik yüzey şekilleridir.

    Dünyânın bâzı bölgelerinde buz stoklarının bulunması meteoroloji olayları bakımından çok önemlidir. Geçmiş çağlarda buzullar dünyânın çok daha geniş bölümlerini kaplıyordu. Kiss buzulları çağında % 32’si, Wurm buzulları çağında % 20’si buzullarla kaplı olduğu ilim adamlarınca ileri sürülmektedir.

    Su 0°C’de altıgen şeklinde kristaller yaparak donar. Büyüteçle kara bakıldığında altıgen şeklinde görülür. Yalnız kar ile buz aynı değildir. Aralarındaki fark, karın kütlesine su girebilir, buzun ise giremez. Bu tek tek kristallerin üst üste gelmesinden meydana gelir. Kristallerin büyüklüğü farklıdır.

    Buz, elektriği çok az iletir. Sebebi bünyesindeki H atomlarının normal yerlerinde bulunmaması ve böylece kristallerin elektrik dengesinin bozuk olmasıdır.

    Buz yüksek havalarda birikir. Sonra kütlesinin etkisiyle vâdiye doğru yavaşça akmaya başlar. Fakat buzullar dağları örtecek kadar derinse engebeler gözden silinir. Yüzlerce kilometre üzerinde buzullar kendi örtü ve tepeciklerini meydana getirir. Buzul büyüdükçe yüksekliği artmakta, yükseklere daha fazla kar düştüğünden ve daha geç eridiğinden buzul daha yükselmektedir. Böyle olunca buzların en kalın ve ısının en düşük olduğu yerlerde derinlik fazlalaşmaktadır.

    Kutuplardaki düz yaylalarda buzlar hemen hemen hiç yer değiştirmez. Çok az olan hareketi tâkip etmek mümkün değildir. Alp tipi buzullar hakkında ise bilgi fazladır. Bunların doğduğu bir buz yatağı ve buzulun aktığı bir havza vardır.

    Basınç altında kalan buz daha düşük ısılarda erir. Fakat hemen sonra çevrenin ısısı eriyen buzu tekrar dondurur. Buzul üzerinde etkili basınç ve ısı sene boyunca buzulun izlediği yön üzerinde devamlı değişme gösterdiğinden, kristallerin büyüklüğü de buna uyarak değişir. Buzul kristallerinin büyüklüğü mevsimlere ve buzulun bölgelerine göre farklıdır. Ayrıca buzulun kaynağından ucuna doğru gidildikçe kristaller çok büyür. Bunlardan istifâde edilerek buzulların yaşları tahmin edilebilir.

    Dünyanın Büyük Buzulları

    Buzul AdıKonumYüzölçümü (km2)Uzunluk (M)
    Vannajohullİzlanda38404260
    MalaspinuAlaska30001420
    YenizemiyaRusya85004150
    NabesnaAlaska200070970
    MoldrowAlaska190058290
    FedsenkaPamir1350722.904
    MuirAlaska1200410
    Jeoloji, YERBİLİMİ olarakta bilinir. Ana inceleme konusu Dünya olan bilim dalı. Maden yatakları, su, doğal enerji kaynakları, petrol, zemin etüdü ve depremleri inceler.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.



    Yorumlar - Lütfen konu (Buzullar) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.