Organizasyon

Organizasyon, ortak bir amaç çerçevesinde kurulmuş, ortak bir çalışma düzenine sahip, kendi performansını yönetebilen toplumsal bir düzen. Organizasyonlar sosyoloji, iktisat, işletme, siyaset bilimi ve psikoloji gibi birçok sosyal bilim dalının araştırma konusudur.

OrganizasyonPiramit yapılanma
O rganizasyon, ortak bir amaç çerçevesinde kurulmuş, ortak bir çalışma düzenine sahip, kendi performansını yönetebilen toplumsal bir düzen. Organizasyonlar sosyoloji,
Sosyoloji, toplumsal ilişkilerin yapısını, nedenlerini ve etkilerini araştıran bilim dalı. İnsanların ve grupların etkileşiminden doğan geleneklerin, toplumsal yapıların ve kurumların harcını oluşturan ya da zayıflamasına yol açan etkenleri, ayrıca grup ve örşüt üyeliğinin insanlar üzerindeki etkilerini inceler, insan toplumunun temel niteliğiyle, sürekliliğine ve değişimine yol açan çeşitli süreçlerle ilgilenir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
iktisat,
İktisat, EKONOMİ olarak da bilinir, servetin üretimini, bölüşümünü ve tüketimini konu alan toplumsal bilim.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
işletme,
İşletme Alm. Betrieb (-sleitung f) (m), Verwaltung (f), Fr. Exploitation (f), İng. Undertaking; administration, management. İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla üretim faktörlerini şuurlu ve sistemli bir şekilde bir araya toplayarak işleyen veya işleten her iktisadi birim.

İnsanların ihtiyaçlarını karşılayacak mal ve hizmetlerin ortaya konulmasına üretim denir. Üretimi gerçekleştirebilmek için üretim faktörleri olan toprak, emek ve sermayeni
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
siyaset bilimi ve
Siyaset bilimi, konusu itibariyle siyaset felsefesiyle çakışmakla birlikte, olması gerekenden çok var olanın saptanması ve açıklanmasıyla uğraşır. Ama öbür sosyal bilim dalları gibi çağdaş siyaset
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
psikoloji gibi birçok sosyal bilim dalının araştırma konusudur. Organizasyon, belli bir hedefe ulaşmak için bir araya gelmiş bireylerin yapılanma şeklini, bu bireylerin tamamını veya bir kurum, kuruluş ya da teşkilatı belirtebilir.

Sosyoloji açısından

Psikolji, Psykhe (ruh) ve logos (bilgi) kelimelerinin birleştirilmesi ile türetilmiş bir sözcüktür, insan ruhunun, özünü, değişik durumlarını inceleyen, duyum, coşku ve düşünme gibi olguların kurallarını bulmaya çalışan bilim dalıdır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Sosyolojide "Organizasyon",
Sosyoloji, toplumsal ilişkilerin yapısını, nedenlerini ve etkilerini araştıran bilim dalı. İnsanların ve grupların etkileşiminden doğan geleneklerin, toplumsal yapıların ve kurumların harcını oluşturan ya da zayıflamasına yol açan etkenleri, ayrıca grup ve örşüt üyeliğinin insanlar üzerindeki etkilerini inceler, insan toplumunun temel niteliğiyle, sürekliliğine ve değişimine yol açan çeşitli süreçlerle ilgilenir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
insanların elle tutulabilen veya tutulamayan bir
İnsan, dik duruşa, görece gelişmiş bir beyine, soyut düşünme yeteneğine, konuşma (dil kullanma) kabiliyetine, alet kullanma ve üretme becerisine sahip primat türü. Biominal ismi 'Homo sapiens'tir. Homo sapiens Latince "akıllı adam" veya "bilen adam" anlamına gelir. İnsan, hominoidea (insansılar) üst ailesinin hominidae (büyük insansılar) ailesine dahildir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ürün oluşturmak için belli bir amaç doğrultusunda yaptıkları planlı ve eş güdümlü hareketlerdir. Bu hareketler (işler) genellikle formel bir üyelik gerektirir ve belli bir yapı (kurallar) altında gerçekleşir. Sosyoloji organizasyonları planlanmış ve biçimsel organizasyonlar, plansız ve biçimsel olmayan (kendiliğinden oluşmuş) organizasyonlar olarak ikiye ayırmaktadır. Kurumsal bir perspektiften bakıldığında organizasyon öğelerin oluşturduğu sürekli bir yapıdır. Bu öğeler ve hareketleri kurallar tarafından belirlenir. Böylece belli bir iş, eş güdümlü, iş bölümüne ve uzmanlaşmaya dayalı bu sistem sayesinde yerine getirilebilecektir. Bir organizasyon kendisini oluşturan öğeleri tarafından tanımlanır; belli bir öğenin organizasyona ait olma veya olmama nedeni, hangi öğelerin
Ekonomide belirli bir malzeme ve insan hizmeti vererek meydana getirilen kullanılabilir yarı işlenmiş veya tamamlanmış madde. Ürün, yetiştirilen, yapılan ve bir yerden diğer bir yere taşınan şekillendirilmiş ticari eşyadır. Zirai, teknik üretim işlemi sonunda elde edilen bir ürün ayrıca pazarlanmak, kullanılmak üzere ticari gayelerle nakledilir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
iletişim kurduğu ve nasıl kurduğu, hangi değişikliklerin organizasyon veya öğeleri tarafından yapıldığı (
İletişim, iletilen bilginin hem gönderici hem de alıcı tarafından anlaşıldığı ortamda bilginin bir göndericiden bir alıcıya aktarılma sürecidir. Organizmaların çeşitli yöntemlerle bilgi alışverişi yapmalarına olanak tanıyan bir süreçtir. İletişim tüm tarafların üzerinden bilgi alışverişi yapılacak ortak bir dili anlamalarına ihtiyaç duyar.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
özerklik) ve hangi dış etmenlerin organizasyonun ortaklaşa bir aksiyon almasına neden olduğu bu tanımı belirleyen sorgulardır. Öğelerin bu planlı ve eş güdümlü işbirliği, organizasyonu oluşturan herhangi bir öğenin tek başına, kendi yetenek ve kapasitesiyle yerine getiremeyeceği işlerin yapılabilmesini sağlar. Bunun karşılığında öğelerin ödediği bedel
Politik anlamda bağımsızlık; kendi kendini yönetme; öz yönetim.

1) Muhtariyet. Kendi kendini yönetme. Bir kimsenin, dışarıdan gelen bir müdahaleden veya mutlak belirleyicilik vasfına sahip bir tesirden bağımsız olarak kendi hayatını çekip çevirmesi.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
özgürlüklerinin belli bir ölçüde sınırlanmasıdır.

Yönetim ve Organizasyon açısından

Kişinin kendisini belirlemesi, denetlemesi, yönlendirmesi ve düzenle­mesi durumu. Bireyin kendisini, dış baskı, etki ya da zorlamalardan bağımsız olarak, kendi arzu edilir ideallerine, motiflerine ve istekleri­ne göre yönlendirmesi. Kişinin, başkalarının buyruk ve isteklerine göre değil de, kendi is­teklerine göre davranabilmesi gücü.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İşletme yönetimi organizasyonu daha çok ulaşılması gereken hedefler kapsamında yönetsel bir enstrüman olarak görür. Organizasyonel Davranış bu doğrultuda çalışmalar içeren alanlardan biridir; organizasyonlarda insanların birey ve grup olarak gösterdikleri davranışları açıklamaya çalışır. Yakın bir alan olan Endüstriyel Psikoloji de çalışanların
İşletme Alm. Betrieb (-sleitung f) (m), Verwaltung (f), Fr. Exploitation (f), İng. Undertaking; administration, management. İnsanların ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla üretim faktörlerini şuurlu ve sistemli bir şekilde bir araya toplayarak işleyen veya işleten her iktisadi birim.

İnsanların ihtiyaçlarını karşılayacak mal ve hizmetlerin ortaya konulmasına üretim denir. Üretimi gerçekleştirebilmek için üretim faktörleri olan toprak, emek ve sermayeni
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
ruhsal sağlığı ve performans gelişimi üzerinde durur.

Organizasyon teorileri

Teoriler arasında etkili olanlardan bazıları aşağıda sıralanmıştır:
  • Psikolji, Psykhe (ruh) ve logos (bilgi) kelimelerinin birleştirilmesi ile türetilmiş bir sözcüktür, insan ruhunun, özünü, değişik durumlarını inceleyen, duyum, coşku ve düşünme gibi olguların kurallarını bulmaya çalışan bilim dalıdır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Weber'in organizasyonel teorisi; (Max Weber'in "Ekonomi ve Toplum" adlı kitabında geçmektedir.)
  • yok|right|238px|Max WeberAlman düşünürü ve sosyoloğu1864-1920 yılları arasında yaşamış olan ünlü Alman düşünürü ve sosyoloğu. Weber’in büyük önemi, onun Emile Durkheim’la birlikte, ayrı ve bağımsız bir disiplin olarak modern sosyolojinin kurucusu olması olgusundan kaynaklanmaktadır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Marksist organizasyonel analiz
  • Bilimsel Yönetim veya
    Marksizm, Bilimsel sosyalizm olarak bilinen ideolojinin kurucu isimlerinden Karl Marx'ın görüşlerini temel alan öğretinin genel adıdır. Marksizm bu anlamda bir ögreti olarak siyasal, ekonomik ve felsefi bir bütünsellik içerir. Marksist iaw Marksizm düşüncesini savunan kişidir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Taylorizm; (büyük oranda

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Frederick Winslow Taylor'un etkili olduğu teori)
  • İnsan İlişkileri Çalışmaları (Hawthorne etkisi, Maslow ve Hertzberg)
  • Yönetimsel Teoriler (Henri Fayol ve Chester Barnard teori üzerinde çalışanlardan bazılarıdır.)

    Organizasyon yapıları

    Amerikalı mühendis Taylor bilimsel işletme sistemini (Taylorizm) kurdu. Taylor'ın işbölümü anlayışı, üretimde bant sistemine geçişin (1913) temelini attı. Bu sistem günümüzde insancıl olmayan bir çalışma dünyasının tipik örneği sayılmaktadır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Dosya:Typy kultury organizacyjnej, Apolla (ubt).svg|thumb|200px| Piramit yapılanma Organizasyon yapıları belli bir amaç doğrultusunda bir araya gelmiş kişilerin, genellikle
    Piramit Eski Mısırlılar tarafından kraliyet mezarları olarak inşa edilen kare tabanlı, üçgen kenar yüzleri en zirvede birleşen tipik bir duvar işçiliğine sahip mimari yapı.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    hiyerarşik bir düzendeki ast-üst ilişkilerini açıklar. Çeşitli tarzlarda oluşturulabilen bu yapılar, aynı zamanda işleyişin de göstergesidir; çeşitli fonksiyonlara ve
    Hiyerarşi (Yunanca "Ἱεραρχία") bir toplulukta veya bir kuruluşta yer alan kişileri alt-üst ilişkileri, görev ve yetkilerine göre sınıflandıran sistemdir.


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

    süreçlere ilişkin
    1- Düşüncenin belli bir sonuca ulaşacak şekilde ard arda dizilişi.

    2- Olgu ya da olayların belli bir düzenin bulunduğu iz­lenimini verecek şekilde sıralanması duru­mu; statik olmayan, sürekli bir dönüşüm içinde bulunan gerçekliğin sergilediği hare­ketlilik. Belli bir birliği veya birleştirici bir ilkesi olan değişmeler dizisi.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    sorumlulukların mevcut alt yapılara veya kişilere paylaşımını, dağılımını yansıtır. Bölümler, tesisler, departmanlar, çalışma grupları veya bazen bireyler tipik alt yapı örnekleridir. Kişiler bu yapılara genellikle belirli bir süre geçerli olan iş emirleri, proje bazlı anlaşmalar, taahhütnameler veya belirsiz (sınırlı olmayan) süreli
    Sorumluluk,kişinin kendine ve başkalarına karşı yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini zamanında yerine getirmesi zorunluluğudur.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    sözleşmeler yoluyla dahil olurlar. Yönetim bilimlerine göre insanların oluşturduğu yapılar büyük oranda dört türden birinin özelliğini göstermektedir:
  • Piramit (veya hiyerarşik)
  • Komite, jüri
  • Matrix
  • Ekolojik

    Piramit veya hiyerarşik yapılar


    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Hiyerarşi liderleri yöneten bir liderin bulunduğu, başka bir deyişle yöneticilerin yönetildiği bir yapıyı ifade eder. Bu nedenle genellikle
    Hiyerarşi (Yunanca "Ἱεραρχία") bir toplulukta veya bir kuruluşta yer alan kişileri alt-üst ilişkileri, görev ve yetkilerine göre sınıflandıran sistemdir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    bürokrasi ile ilişkilendirilir. Hiyerarşiye karşı en büyük eleştirilerden birini
    Bir toplumda tabandan yukarıya doğru çıktıkça daralan bir yapı içinde örgütlenmiş olan, kişisel olmayan genel kurallar ve işleyiş ilkelerine göre çalışan profesyonel gönüllüler grubu.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Peter İlkesi getirmiştir. Peter İlkesi'ne göre "hiyerarşik yapılarda her çalışan yetkinliklerinin yetersiz veya geçersiz kaldığı noktaya kadar yükselme (veya yükseltilme, atanma) eğilimindedir". Führerprinzip tarzı hiyerarşi sorumlulukların oldukça katı şekilde dağıtılmasına örnek olarak verilebilir.
    Peter İlkesi, bir hiyerarşi içerisindeki her çalışanın yetersizlik gösterdiği noktaya kadar terfi etme, atanma eğiliminde olduğunu iddia eden ilke. Dr. Laurence J. Peter ve Raymond Hull tarafından 1968 basımı Peter İlkesi (The Peter Principle) adlı kitapta toplanmış mizahi incelemenin ana konusudur. İlke, hiyerarşiye dayalı bir organizasyonda kişilerin yeterli oldukları sürece daha yüksek bir pozisyona terfileri nedeniyle, eninde sonunda artık yeterli olmadıkları seviyeye (yetersizlik seviye
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Askeri düzene oldukça benzeyen bu yapı,

    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    Nazi Almanyası sırasında pek çok
    Nazi Almanyası veya Üçüncü Reich genellikle 1933 - 1945 yılları arasında Almanya'yı kontrol eden, Adolf Hitler diktatörlüğündeki totaliter Nazi Partisi rejimini ifade etmek için kullanılır.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    sivil oluşumda uygulandı.

    Komite (jüri) yapısı

  • Sivil - asker sınıfından olmayan
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
  • Dosya:Wine jury.jpg|thumb|right|200px|Bir şarap jürisi Komite veya
    Şarap, meyvenin (genellikle üzüm) fermente edilmesiyle üretilen alkollü bir içecektir. Üzüm şarabı kırmızı, beyaz veya rose (pembe) olur. Üzümden imal edilmeyen şaraplara meyve şarabı adı verilir. Arpa gibi nişasta içeren bitkilerden yapılan içecekler şarap sınıfına girmez. Şarap genelde üzüm ve meyvelerden elde edilir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    jüri yapısı, eşit düzeyde kişilerden oluşan bir grup yapısıdır ve ortak karar sözkonusudur. Oylama, kararları alabilmek için başvurulan yöntemlerden biridir. Ancak komite ile jürilerin kuruluş amaçları arasında fark vardır; komiteler bir grubun kararı sonrası daha ileri aksiyonları (veya işleri) yönetmek veya uygulamak için atanırken, jüriler bir karara varmak için bir araya gelir. Jüriler,
    Jüri Adaletin uygulanmasında ve bir işte hüküm vermede toplanan kurul. Bir imtihan, bir sınıflandırma, bir yargı işiyle görevlendirilmiş komisyon. Bazı ülkelerde ağır suçluların yargılanmalarında, bu suçun faili tarafından yapılıp yapılmadığına karar veren bir tür geçici yargıçlar kurulu.

    Amerika ve Fransa’da uygulanan jüri sisteminde, jüri sanığı suçlu bulursa hakim bu suçun karşılığı olan cezayı vermek zorundadır. Eğer jüri sanığı suçsuz bulursa sanık hakim tarafından beraat ettirili
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    mahkemeler, atletizm yarışmaları, edebiyat ödülleri ve benzeri birçok organizasyonda yer alabilirler. Bu kapsamda seçim komiteleri de jüriler gibi iş görür. Komiteler çoğunlukla karar almada en güvenilir yapılardır. Condorcet Metodu'na göre eğer sıradan bir oy sahibi
    Mahkeme esas itibariyle hüküm sözcüğünden türetilmiştir. Hükme varmak için yapılan faaliyete muhakeme, muhakemenin yapıldığı yere mahkeme denir. Anayasanın 9. maddesinde yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce kullanıldığı belirtilmiştir.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    zar atışından veya bir yazı-turadan daha iyi oy kullanıyorsa, gruba yeni üyeler eklemek, iyi seçim yapabilecek çoğunluğu artırmak yani "doğru" seçim
    Tavla ve başka oyunlarda kullanılan kemik, fildişi, plastik vb. maddelerden küp olarak yapılan ve altı yüzünde, birden altıya kadar benekler bulunan oyun aracı.
    ...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
    olasılığını kuvvetlendirmek anlamına gelecektir. Ancak süreç, sıradan oy sahibinin oyu zar atışından daha kötü olduğunda tersine işleyecek, seçim daha "yanlış" olacaktır. Buradaki doğru veya yanlış, durum için geçerli olan tanımlamaya bağlıdır.

    Matrix yapılar

    Matrix yapılarda her çalışan en az iki ayrı hiyerarşiden iki yöneticiye bağlıdır. Bu yapılardan birisi fonksiyoneldir. Fonksiyonel yapıda tüm uzmanların eğitimlerinin tam olması vb. konular ön plandadır. Yöneticiler aynı alanda ileri seviyede uzmanlaşmış kişilerdir. Çeşitli projeler, örneğin A, B, C ürünlerinin geliştirilmesi süreçleri bu fonksiyonel ayrımı ifade eder ve yönetici aynı zamanda proje lideridir. İkinci yapı yönetseldir. Projelerin zamanında tamamlanması vb. konular ön plandadır. Yürütülmekte olan projeler ürüne, bölgeye, müşteriye vb. göre gruplanabilir.

    Ekolojik yapılar

    Ekolojik yapıda yoğun rekabet vardır. Aynen bir ekosistemde olduğu gibi doğal sınırlar mevcuttur ve organizasyonun zayıf alt yapıları veya bazı öğeleri (çalışanları) " " kalır. Bütün öğeler yaptıkları oranında karşılık görür ve her öğe kâr sağlayacak işler peşinde koşar. Aksi halde öğenin yapıdan kovulması, işten atılması söz konusudur. Bu tür bir organizasyon yapısını kullanan şirketlerde olup bitenler hakkında tek yönlü bir bakış açısı hakimdir. Ekobölgelerde ise rekabet yoktur; bu düzeydeki yapılar özerkliğe sahiptirler.

    Sanatçı organizasyonları

    İlk defa Frank Gehry tarafından dile getirilen bu yapıda, tasarım ve yaratıcılık gerektiren işlerin yapılması sırasında kontrol, yapıdaki sanatçı veya mimarlarda kalmaktadır. Bu tür yapılarda sanatçı inisiyatifi bilerek ön plana alınmaktadır. Burada amaç, politik çıkarların, pay sahiplerinin çıkar ve yönlendirmelerinin önüne geçmektir. Böylelikle sanatçının tasarımının gerçekleşmesi sağlanmakta, işinden ödün vermesini gerektiren bir noktaya gelmesi önlenmektedir. Gehry ayrıca, böyle bir yapıda projelerin ayrılmış olan bütçeye uygun şekilde ve zamanında bitirileceğini de öne sürmüştür.

    Notlar


    Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesindeki ilgili madde kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.

    Organizasyon Resimleri


    • Bir şarap jürisi

    • Piramit yapılanma



    Yorumlar - Lütfen konu (Organizasyon) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.