Büyük okyanus

Büyük Okyanus veya Pasifik Okyanusu, Amerika ve Asya kıtaları arasında ve dünyanın en büyük okyanusu. İsmini İspanya krallığı adına Dünya'yı dolaşan Portekizli denizci Ferdinand Magellan vermiştir. Magellan, günler süren zorlu ve fırtınalı şartlar altında adını verdiği Macellan Boğazı'ndan geçip bu okyanusa açıldığında, fırtınaların dinmesinden ve kendisini sakin suların karşılamasından dolayı Portekizcede "sakin" anlamına gelen "Pasifico" kelimesinden yola çıkarak bu ismi vermiştir...

BÜYÜK OKYANUS (türkçe) anlamı
1. Büyük Okyanus veya Pasifik Okyanusu
2. Amerika ve Asya kıtaları arasında ve dünyanın en büyük okyanusu.
BÜYÜK OKYANUS (türkçe) ingilizcesi
1. n. South Sea
2. Pacific Ocean
3. Pacific
BÜYÜK OKYANUS (türkçe) fransızcası
1. l'océan Pacifique
BÜYÜK OKYANUS (türkçe) almancası
1. npr. Pazifik

Büyük Okyanus hakkında detaylı bilgi

Büyük Okyanus
Büyük Okyanus
Büyük Okyanus (Alm. Pazifischer Ozean (m), Pazifik (m), Fr. Ocean Pacifique (m), İng. Pacific Ocean), dünyadaki okyanusların en büyüğü. Kuzey kutbundan güney kutbuna kadar uzanan Büyük Okyanus, Asya kıtasının ve Avustralya’nın doğu sınırları ile Amerika kıtasının batı kıyıları tarafından çevrilmiştir. 166.000.000 km2 olan yüzölçümü, kıyı denizleriyle beraber 180.130.000 km2yi bulur. Bu rakam dünyadaki sularla kaplı sahanın yaklaşık yarısını teşkil eder. Kuzey-güney doğrultusunda en uzun mesafesi 16.000 km olmasına karşılık, doğu-batı doğrultusundaki en uzun mesafesi 17.000 kilometredir.

Büyük Okyanus'un 708.000.000 km³ su hacmi vardır ve kapladığı alan Dünya'daki toplam karaların alanından biraz daha büyüktür. Okyanusun 3.000-3.500 m'den derin her yerinde ısı 2 ºC derecenin altındadır. Japonya, Endonezya ve Yeni Gine gibi volkanik adalarla çevrilmiştir. Bu adalara "ateş kemeri" adı verilir.

1513 senesinde Panama Tepelerinden burayı gören ilk Avrupalı olan Vasco Nunez de Balboa "Güney Denizi" ismini vermiştir. 1520’de Magellan kendi ismini verdiği boğazı aşıp buraya açıldığında, suların sıcak olması sebebiyle buraya "Pasifik" adını vermiştir.

Kuzeyde Bering Boğazı ile Kuzey Buz Denizine, güney-batı ve batıda Endonezya, Malezya, Avustralya Adaları ile Hint Okyanusuna, doğuda Panama Kanalı, Magellan ve Drake boğazları ile Atlas Okyanusuna bağlanan Büyük Okyanusun güneyinde Antarktika kıtası yer almaktadır.

Jeolojik çağlardan Paleozoik çağda meydana geldiği birçok araştırmacı tarafından iddia edilen Büyük Okyanusta günümüzde bile deprem ve yanardağ patlaması hadiseleri vuku bulmaktadır. Okyanus tabanı bazaltık kayalardan meydana gelmiş olup, böyle dış tabakalara "Sima" adı verilir. Büyük Okyanus "ateş kuşağını" meydana getiren pekçok yanardağ halen faaliyetlerini sürdürmektedir.

Karalarla olan sınırları doğu ve batıda oldukça birbirine zıt bir görünüm arz eder. Güneyde Antarktika, doğuda Amerika kıtası ile olan sınırları girintisi ve çıkıntısı az olan bir yapıya sahiptir. Bu durumu bozan tek yer Amerika kıtası ile olan sınırındaki Kaliforniya Körfezidir. Batı ile kuzey sınırları doğu ve güney sınırlarının aksine çok girintili-çıkıntılı bir yapıya sahiptir. Girinti ve çıkıntılarının çok olması birçok kıyı denizinin teşekkül etmesine sebeb olmuştur. Bunlardan, kuzeydeki Bering Denizi, batıda Japon, Sarı, Doğu Çin, Güney Çin, Filipinler, Endonezya, Mercan ve Tasmanya denizleri en çok bilinenlerindendir. Büyük Okyanusun ada ve adacıklarının en yoğun olduğu bölge orta kesimlerdir. Bu adalar genellikle volkanik veya mercan adalarıdır. Bunun yanında okyanus dibindeki sıradağların su yüzeyine çıkması neticesinde meydana gelmiş olan adalar da vardı. Hawaii, Galapagos, Yeni Kaledonya, Paskalya adaları bu tip adalardandır.

Kıyı şekillerinde olduğu gibi dipleri de oldukça çeşitli görünümlere sahip olan Büyük Okyanusun derinliği ortalama 4000 metre civarındadır. Dip kısımlarında yer yer bulunan sıradağlar sık sık sivri tepeler halinde yükselerek okyanus yüzeyine yaklaşırlar. Bazan da derin çukurlar meydana gelmektedir. Aleut Çukuru (7822 m), Kuruli Çukuru (10.542 m) Japon Çukuru (10.230 m), Marianne Çukuru (11.022 m), Filipinler Çukuru ise Büyük Okyanustaki ölçülebilen en derin çukurdur ki, derinliği 11.521 metredir. 200 metrelik kıyı sahanlıkları doğu kıyılarına nazaran batı kıyılarında daha gelişmiştir. Dibi okyanus tortularıyla kaplı olan Büyük Okyanusta bu durum özellikle orta kısımlarda yoğundur. Genellikle bu tortular kırmızı kil şeklindedir. Kuzey kesimlerinde kalkerli tortular, kıyı denizlerinde ise kara tortuları bulunur.

Büyük Okyanusta iki büyük akıntı mevcuttur. Biri kuzey, diğeri ise güney yarımkürede bulunan bu akıntılardan birincisi saat istikametinde, diğeri ise ters istikamette meydana gelmektedir. Kuzeydeki akıntı 10° kuzey enleminde sıcak su akıntısı olarak doğu-batı istikametinde yol aldıktan sonra, doğuda Filipin Adalarından kuzeye doğru yönelerek Kuroşuvo akıntısı ismiyle 40° kuzey enlemine kadar akar. Tekrar doğuya dönerek Amerika kıyılarına varır. Burada güneye doğru dönerek Soğuk Kaliforniya Akıntısı ismiyle başladığı yere inerek devrini tamamlar. Ayrıca Bering Denizinden gelip bu büyük kuzey yarımküre akıntısına katılan soğuk su akıntısı da kuzey yarımküresindeki diğer önemli bir akıntıdır. Bu akıntı Oyaşivo Soğuksu Akıntısı olarak bilinir.

Güney yarımküredeki akıntılar ise Güney Ekvator Akıntısı ismi ile doğudan batıya doğru ekvatora çok yakın olarak akar. Sonra doğuda Süleyman Adaları civarında pekçok yönde akıntılar halinde kollara ayrılsa da, bunlardan en önemli olanı Doğu Avustralya Akıntısı ismiyle güneye akandır. Bu akıntı Avustralya’nın güneydoğu ucundan doğuya dönerek akarken yaklaşık 40° güney enlemi civarında batıdan gelen Soğuk Antarktik Akıntısıyla birleşir. Amerika kıtasının batı sahillerine yetişen bu akıntı, buradan tekrar kuzeye dönerken bir başka soğuk su akıntısı ile daha birleşir. Birleştiği bu soğuk su akıntısı Peru veya Humboldt Soğuk Su Akıntısı ismiyle bilinirler. Ekvator civarında tekrar batıya dönerken akıntı dönme dairesini tamamlamış olur. Bu iki büyük akıntı arasında kalan tam ekvator üzerinde bulunan dar bir sahada batı-doğu istikametinde, diğer iki akıntıya ters bir yönde akan sıcak ekvator akıntısı da mevcuttur.

Büyük Okyanusta tuzluluk oranı ve deniz suyu sıcaklıkları bölgelere göre değişir. Tuzluluk oranının en yüksek olduğu yerler tropik bölgelerdir. Buralarda binde otuz altıyı bulan tuzluluk oranı bu iki tropik bölgeler arasında yer alan ekvator bölgesinde düşüş gösterir. Kuzey bölgelerine doğru gittikçe yükselmeye başlarsa da Bering Denizinde binde otuz iki gibi bir değer alır. Buharlaşma, yağış ve akıntıların tesiriyle değişiklik arz eden tuzluluk oranı Büyük Okyanusta buraya dökülen büyük nehirler sebebiyle de (döküldükleri bölgede olsa da) değişiklik gösterir ve buralarda tuz oranı düşer. Böyle durumlara yol açan nehirlerden bazıları; Amerika kıtasındaki Yukon, Columbia, Calarado ile Asya’daki Amur, Hoang, Ho ve Yongçe’dir.

Su sıcaklığı ekvator bölgelerinde ortalama 26-27 °C iken, kutup bölgelerine doğru gidildikçe, çizilen izotermler enlemlere çakışacakmış gibi olurlar. Kutup bölgelerine doğru gidildikçe deniz suyu sıcaklıklarındaki düşüş, kuzey bölgelerinde güney bölgelerine nisbetle daha süratli olur. Bunun sebebi ise kuzeyde karaların çok olması ve sıcaklığa tesir etmesidir. Su sıcaklığına tesir eden bir diğer faktör ise akıntılardır. Soğuk su akıntılarının olduğu yerler sıcak su akıntılarının olduğu bölgelere nazaran aynı enlemlerde olmasına rağmen daha soğuktur. Derinlik bölgelerine göre de farklı sıcaklıklarda bulunan Büyük Okyanusta dip sularının sıcaklığı 1-15°C arasında değişmektedir.

Yağış miktarının doğu bölgelerine nisbetle batıda daha çok olduğu okyanusta bu miktar güney-kuzey istikametinde artış gösterir.

Büyük Okyanus suları canlıların yaşamalarına elverişlidir. Bol balık ve plankton çeşitleri, yosunlar, mercan ve madreporların bulunduğu okyanus sularında, mercan adaları ve setleri oldukça çoktur. Her bölgesinde balıkçılığın yapıldığı Büyük Okyanusun aşağı enlem bölgelerinde inci, mercan avcılığı önemlidir. Balıkçılığın her bölgede yapılmasının bir neticesi olarak kıyılarda balık ürünleri sanayii gelişmiştir.

Yoğun bir deniz trafiğine sahip olan Okyanus’un önemli limanları; Yokohama, Şanghay, Hong-Kong, Kanton, Manila, Singapur, Cakarta, Sidney, Honolulu, Los Angeles, San Francisco, Panama, Vladivostok’tur.

Okyanuslar

Büyük Okyanus · Atlas Okyanusu · Hint Okyanusu · Güney Okyanusu · Arktik Okyanusu

Kaynak: Rehber Ansiklopedisi
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Okyanus

Kıtalar arasındaki büyük çukurlarda kalan geniş ve derin su kütlelerine okyanus denir. Okyanus kelimesi Yunanca "nehir" anlamına gelen "Okeanos"'dan gelmektedir, Yunanlılar Cebelitarık Boğazı'ndan gelen güçlü akıntıyı fark etmişler ve bunun bir nehir olduğunu düşünmüşlerdir.

Büyük Mavi Halkalı Ahtapot

Büyük mavi halkalı ahtapot (''Hapalochlaena lunulata''), mavi halkalı ahtapot (''Hapalochlaena'') cinsinin 3 (belki de 4) türünden biri olup ölümcül zehirlidir.

Büyük Camgöz

Cetorhinidae

Büyük Britanya Adası

Büyük Britanya ya da Britanya, İrlanda Adası'nın doğusunda yer alan, üzerinde İngiltere, Galler ve İskoçya'nın bulunduğu Birleşik Krallığa bağlı ada. Büyük Britanya Adası, Britanya Adaları'nın en büyüğüdür.

Okyanus 20. Yüzyıl Ansiklopedik Türkçe Sözlük

Okyanus Türkçe Sözlük (Okyanus 20. Yüzyıl Ansiklopedik Türkçe Sözlük); Pars Tuğlacı tarafından hazırlanıp 1971 yılında Pars Yayınları tarafından yayınlanmaya başlandı. İlk baskısı İstanbul'da Sermet Matbaası'nda bastırılmıştır.

Okyanus Akıntıları

Deniz ve Okyanuslar daki suların kütle halinde yer değiştirmesi ile oluşurlar. oluşum nedenleri şunlardır-yoğunluk (tuzluluk farkı)-seviye farkı-sürekli rüzgarlar Yoğunluk Ve Seviye Farkından Oluşan Akıntılardenizlerin beslenme ve buharlaşma özelliklerinin farklı olması ...

Alanlarına Göre En Büyük Göller Listesi

Alanlarına göre Dünya'nın en büyük gölleri listesi, yeryüzünde yüzölçümü büyüklüğüne göre göllerin sıralanmış bir listesidir. Bu listeye yüzey ölçümü 3000 m. ve daha fazla olan göller dahil edilmiştir. Buna göre yüzey ölçümü bakımından dünyanın en büyük ...

Ixodes

''Ixodes'', yaz kenesigiller (Ixodidae) familyasından tipik kene cinsidir.

Lima

Lima, Güney Amerika ülkelerinden biri olan Peru'nun başkentidir.

Mir

Mir (Rusça: Мир, Dünya veya barış) oldukça başarılı bir Sovyet uzay istasyonu. İlk modülü 19 Şubat 1986'da uzaya gönderildi.