Badem

Kısaca: Badem [Prunus dulcis, Prunus amygdalus veya Amygdalus communis (bu isimler sinonimleridir)] gülgiller (Rosaceae) familyasının Prunoideae'ye alt familyasına bağlı yaprak döken küçük bir ağaç. Badem bu ağacın meyvesidir. Şeftali ile birlikte Prunusun altcinsi Amygdalusun içinde yer alır. ...devamı ☟

badem
Badem

Badem [Prunus dulcis, Prunus amygdalus veya Amygdalus communis (bu isimler sinonimleridir)] gülgiller (Rosaceae) familyasının Prunoideae'ye alt familyasına bağlı yaprak döken küçük bir ağaç. Badem bu ağacın meyvesidir. Şeftali ile birlikte Prunusun altcinsi Amygdalusun içinde yer alır.

Prunusun diğer üyelerinin (örneğin erik ve kiraz) aksine meyve tatlı, etli dış çevreye sahip değildir. Bunun yerine derimsi bir örtü ile kaplıdır ve bunun içinde, sert bir kabuk ile kaplı yenilebilir çekirdek kısım bulunur. Bu kısım kuru yemiş olarak tüketilir.

Ağaç güneybatı Asya'ya özgüdür. Evcilleştirilmiş formu İngiliz adalarına kadar kuzeyde yetiştirilebilir. Küçük bir ağaçtır, 4-9 m uzunluğuna ulaşır. Mızraksı yapraklar yaklaşık 6-12 cm uzunluğunda olup kenarı dişlidir. Çiçekler genelde beyaz veya açık pembe, 5 taç yapraklı ve 3-5 cm çaplıdırlar. Yapraklardan önce erken ilkbaharda açarlar.

Köken ve Tarih

Bademin yabani formu Akdeniz bölgesi'nde Suriye, Lübnan, İsrail ve Ürdün'de yetişir. Bademler tarımsal olarak ilk kez burada yetiştirilmiş olmalı. Yetiştirilme ve evcilleştirilmesinden önce, yabani bademler yiyecek olarak toplanır ve büyük ihtimalle toksisitelerini kavurma benzeri yollarla arındırılırlardı. Evcilleştirilmiş bademler Yakın Doğu'da Erken Tunç Çağı'nda (veya belki de kısa bir süre daha öncesinde) ortaya çıkmıştırlar. Arkeolojik açıdan badem, Tutankhamon'un kabrinde (yaklaşık MÖ 1325) bulunan meyvelerdendir.

Ekolojik istekleri ve üretim

Global badem üretimi yaklaşık 1,5 milyon tondur. Yunanistan, İran, İtalya, Fas, Portekiz, İspanya, Suriye, Türkiye ve ABD ana üreticilerindendir.

Sıcak, ılık iklim ister, kurağa çok dayanır. Nemli havadan, soğuk rüzgardan hoşlanmaz. İlkbaharda erken çiçek açtığı için, geç gelen kırağılarda çiçekleri donar, meyve yapamaz.

Badem daha çok aşıyla yetiştirilir. Bazı çeşitleri tohumla da ürer. Fidanlar 3-4 yaşında meyveye yatar. 40-50 yıl ömrü vardır. Olgunlaşan meyvelerin dış kabuğu kurur ve açılır. Kendiliğnden yere düşenler toplanır.

Badem çeşitleri

  • Diş bademi: Yarı yumuşak kabukludur. Meyvesi iri; kabuğu delikli, kalınca yumuşak ve sarıdır. Dişle kolay kırılır. İçi yassı, geniş ve tatlıdır. Eylül'de olgunlaşır.
  • Taş bademi: Meyvesi orta iri, kabuğu sarı ve serttir. Zor kırılır. İçi dolgun, tatlı ve dayanıklıdır. Ekimde olgunlaşır.


Kullanımı

Çağlası, meyve içi çerez olarak yenir; şekerlere, pastalara konur. Ayrıca ikisi arasında taze iç badem olarakta tüketilmektedir. Yağı sanayide kullanılır. Bademin bileşiminde %54 yağ, %16,9 nişasta vardır. Madensel tuz ve vitamince zengindir.

Kaynaklar

* Vikipedi

badem

1 . Badem ağacı.
2 . Bu ağacın yaş veya kuru yenilen yemişi.
Atasözü, deyim ve birleşik fiiller
badem gibi , badem olmak

badem

Türkçe badem kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. almond

badem

gülgillerden, yurdumuzun her yerinde yetişen bir ağaç (amygdalus communis). bu ağacın yaş ya da kuru yenen yemişi.

badem

Türkçe badem kelimesinin Fransızca karşılığı.
amande [la]

badem

Türkçe badem kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Mandel

badem

(Farsça) Kadın ismi 1. Gülgillerden ülkemizin her bölgesinde yetişen ağaç. 2. Bu ağacın yaş ve kuru yenen meyvesi.

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

badem Resimleri

Badem
1 yıl önce

Badem (Prunus dulcis), gülgiller (Rosaceae) familyasının Prunoideae alt familyasından meyvesi yenebilen küçük bir ağaç türü. Badem bu ağacın meyvesidir...

Badem, ABD, Akdeniz bölgesi, Asya, Ağaç, Badem (anlam ayrım), Bilimsel sınıflandırma, Binominal nomenklatür, Erik, Erken Tunç Çağı, Fas
Badem (müzik grubu)
1 yıl önce

aldı. Badem (2005) 1996 yılında Boğaziçi Üniversitesindeki korolar konserindeki 3 parçalık bir performanstan sonra Ada Müzik, o zamanki Badem'e yani vokal...

Baden-Baden
1 yıl önce

08°14′27″D / 48.76278°K 8.24083°D / 48.76278; 8.24083 Baden-Baden, Almanya'nın güneybatısındaki Baden-Württemberg eyaletinde, nüfusu 54.531 olan bir kaplıca...

Baden-Baden, 2005, Baden-Württemberg, Belediye başkanı, CDU, Eyalet (Almanya), Freiburg im Breisgau, Heidelberg, Karlsruhe, Mannheim, Nüfus
Baden-Württemberg
1 yıl önce

Baden Württemberg Güneybatı Almanya'da bir eyalettir. Nüfusa ve alana göre üçüncüdür. Başkenti Stuttgart'tır. Diğer önemli kentleri ise Konstanz, Freiburg...

Baden-Württemberg, Alan, Almanya, Almanya'nın Eyaletleri, Baden-Baden, Bavyera, Başbakan, Berlin, Brandenburg, Bremen (eyalet), Calw
Badem (anlam ayrımı)
4 yıl önce

Badem ile aşağıdakilerden biri kastedilmiş olabilir: Badem (Prunus dulcis), meyveleri kuru yemiş olarak tüketilen Rosaceae familyasına bağlı küçük bir...

Badem sütü
4 yıl önce

Badem sütü, dövülmüş bademden elde edilen süt benzeri bitkisel süt'tür. Hayvansal sütten farklı olarak badem sütü, kolesterol ve laktoz içermez. Bu yüzden...

Badem sütü, Badem, Kolesterol, Laktoz, Su, Süt, Taslak, Vanilya, Vitamin, Yemek, Çikolata
Badem şekeri
4 yıl önce

Badem şekeri kuru badem şekerle kaplanmak suretiyle yapılan geleneksel şekerleme. Badem şekeri Türk kültüründe de yaygındır. Sıradan bir şekerleme olmasının...

Badem yağı
4 yıl önce

cilt bakımında badem yağı kullanılmaktadır. Badem yağı dahilen müshil, haricen yumuşatıcı ve yara iyi edici olarak kullanılır. Badem yağı ağız yoluyla...

Badem yağı, Kimya, Ney, Taslak, Yağ