Deylem

Deylem (Arapça: ديلام, Farsça: دیلمان), Hazar Denizi'nin batısındaki dağlık bölgenin tarihî adı. Doğusundaki Taberistan (bugünkü Mazenderan) batısındaki Gilan da geniş anlamla tarihî Deylem bölgesinin içine alınır.

Deylem

Deylem (Arapça: ديلام, Farsça: دیلمان), Hazar Denizi'nin batısındaki dağlık bölgenin tarihí adı. Doğusundaki Taberistan (bugünkü Mazenderan) batısındaki Gilan da geniş anlamla tarihí Deylem bölgesinin içine alınır. Dağlık bölgesi olduğundan Arapın istilasından korunmuş ve geç İslamlaşmıştır. Kethüdalar tarafından yönetilen Deylemliler 9. yüzyılında Zeyd mezhebin misyonerlik faaliyetinin sonucu Şiiliği kabul etmişlerdir. Arap tarihçisi İbn al-Athir Deylemliler için şöyle söyler: "Deylemliler Şii dinini benimsediler."Minorsky, 1964: dipnot 63: 30 Müslümanlığa geçmeden önce bölge halkının çoğu Zerdüştçülük inancına mensuptu. 10. yüzyılda yaşamış Fars tarihçisi Hamza İsfahani: "Farslar Deylemliler için Taberistan Kürtleri, Araplarda Suristan Kürtleri " derler diye bahseder.Minorsky, 1982/1943: 75 Deylemliler Sasaniler döneminden itibaren piyade olarak önemsenmiş ev Gazneliler ve Fatımiler gibi İslam devletlerinde de paralı asker olarak kullanılmıştır. Nizamül Mülk te Siyasetname eserinde Türkler ile Deylemlilerin asker ocaklarında kullanılmalarını tavsiye etmiştir. Deylemliler BüveyhoğullarıMinorsky, 1965: 192-93 ve Can Hanedanlığı gibi devleti kurmuşlardır. Deylem bölgesinin merkezlerinden Alamut kalesi İsmaililer kolu olan Nizariler eline geçince onların fedai olarak da kullanılmışlardır. Bu büyük ve küçük Deylem imparatorlukları, hanedanları sırasında Milattan sonra 800 ile 1000 arasında geniş bir Deylemliler grupu batıya doğru Anadolu'ya göç etmişlerdir.Minorsky, 1928: 91, 105 Arap tarihçisi Mukaddasi şöyle söyler, Deylemliler "ne çok büyük nede güzeller"

Notlar

Kaynaklar

Vikipedi

Yanıtlar