Sadrazam

Kısaca: Sadrazam, VEZİR-İ AZAM da denir. Osmanlı Devleti'nde bugünkü başbakan durumunda olan vezir-i azama verilen isim, padişahın vekili olarak görev yapar ve onun altın mührünü taşırdı. Divana başkanlık eder, padişah sefere katılmıyorsa ordunun başına geçer, bu görevi sırasında Serdar-ı Ekrem sıfatıyla padişahın bütün yetkilerini kullanırdı. ...devamı ☟

sadrazam
Sadrazam

Sadrazam, VEZİR-İ AZAM da denir. Osmanlı Devleti'nde bugünkü başbakan durumunda olan vezir-i azama verilen isim, padişahın vekili olarak görev yapar ve onun altın mührünü taşırdı. Divana başkanlık eder, padişah sefere katılmıyorsa ordunun başına geçer, bu görevi sırasında Serdar-ı Ekrem sıfatıyla padişahın bütün yetkilerini kullanırdı.

Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde sadece vezir tanımı kullanılmaktaydı. Orhan Gazi saltanatındaki dört vezir ilmiye sınıfından vezirliğe yükselmiştir. I. Murad saltanatında Çandarlılar kazaskerlikten vezir olmuşlar, aynı dönemde vezir sayısının artmasıyla, önce "birinci vezir", "ikinci vezir" tanımları, daha sonra da "vezir-i azam" ve nihayet "sadrazam" ünvanı verilmeye başlanmıştır. 15. yüzyıl sonlarına kadar vezir adedi üçü geçmemiştir. Vezirler Divan-ı Hümayun'da, Kubbealtı'nda toplandıkları için, kendilerine "kubbe veziri" veya "kubbenişin" ismi de verilmiştir.

Sadrazam hükümdarın mutlak vekili sıfatıyla onun tuğralı mührünü taşırdı. Bu nedenle sadrazamın sözü ve yazısı padişahın iradesi ve fermanı demekti. Nitekim Fatih Kanunnamesi’nde sadrazamın devlet içindeki yeri şu şekilde yazılıdır:

"Bilgil ki vüzera (vezirler) ve ümeranın (emirler), vezir-i azam, başıdır, cümlenin ulusudur, cümle umurun vekil-i mutlakıdır ve malımun vekil-i defterdarıdır ve ol vezir-i azam nazırıdır ve oturmada ve durmada ve mertebede vezir-i azam cümleden mukaddemdir (önce gelir)."

Güçlü hükümdarlar tarafından tayin edilmiş dirayetli sadrazamlar devlete büyük hizmetlerde bulunmuşlardır. Ancak 16. yüzyıl sonlarından itibaren devletin duraklama dönemine girmesinin sonucu ve/veya amili olarak siyasal erk boşluğunu Valide Sultanların, saray personelinin (hanımağası gibi) veya başına buyruk davranabilen Yeniçerilerin doldurması sadrazamların konumunu ve vasıflarını zayıflaştırmıştır. Yine de, duraklama ve gerileme dönemlerinde de çok değerli sadrazamların göreve geldiği olmuştur.

Tanzimat'tan itibaren sadrazamlar daha ziyade Batılı anlamda "kabine şefi" görevini yürütmüşler, bir yandan da padişaha muhalif bir güç olabildikleri gibi, muhalif mihraklara dayanan bir çizgi de izleyebilmişlerdir. Son dönemde sadrazamlar daha sık değişmişlerdir.

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili başlıklar

  • Liste - Sadrazamlar
  • sadrazam

    Osmanlı İmparatorluğu'nda başbakan, veziriazam, sadır:
    "Eski sadrazamlardan birinin kızı olan karısı, iyi bir kadındır."- R. N. Güntekin.

    sadrazam

    Türkçe sadrazam kelimesinin İngilizce karşılığı.
    n. grand vizier

    sadrazam

    sadrazam isim, tarih (sadra:zam) Arapça sadr + a'zam  Osmanlı İmparatorluğu'nda başbakan, veziriazam, sadır: "Eski sadrazamlardan birinin kızı olan karısı, iyi bir kadındır."- R. N. Güntekin.
    vezir
    isim, tarih (vezi:ri) Arapça vezir
    1. Osmanlılarda devletin bakanlık, valilik gibi yüksek görevlerinde bulunan ve paşa unvanını taşıyan kimse.
    2. Satrançta, her yöne gidebilen, önemce ikinci sırada gelen taş, ferz: "Çok güzel. Şimdi ben veziri iki tane ilerletiyorum. Ne yaparsınız."- S. F. Abasıyanık.

    sadrazam

    Türkçe sadrazam kelimesinin Fransızca karşılığı.
    grand vizir

    sadrazam

    Türkçe sadrazam kelimesinin Almanca karşılığı.
    n. Großwesir

    Bu konuda henüz görüş yok.
    Görüş/mesaj gerekli.
    Markdown kullanılabilir.

    sadrazam Resimleri

    Sadrazam
    3 hafta önce

    Sadrazam (Osmanlıca: صدر اعظم; sadr-ı âzam) ya da vezîr-i âzam (Osmanlıca: وزیر اعظم‎), Osmanlı İmparatorluğu'nda padişah adına devlet işlerini yöneten...

    Sadrazam, 15. yüzyıl, 16. yüzyıl, Abdurrahman Nureddin Paşa, Ahmed Arifi Paşa, Ahmed Hamdi Paşa, Ahmed Tevfik Paşa, Ahmed Vefik Paşa, Ahmed İzzet Paşa, Alemdar Mustafa Paşa, Ali Rıza Paşa
    Sadrazam (İskambil Oyunu)
    2 hafta önce

    Sadrazam , Dai Hin Min 3 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. isimli İskambil Oyununun Türkleştirilmiş versiyonudur. Amaç üç veya...

    Osmanlı sadrazamları listesi
    3 hafta önce

    üzere toplam 292 sadrazam ataması yapıldı. Birden fazla aynı göreve gelen sadrazamlar sayılmazsa, toplamda 218 farklı isim Osmanlı Sadrazamı olarak görev...

    Osmanlı sadrazamları listesi, Osmanlı sadrazamları listesi
    Topal Recep Paşa
    2 hafta önce

    hazırlıkları yapmak için Tokat'a giden ve burada ölen sadrazam Çerkes Mehmed Ali Paşa yerine 8 Şubat'ta Sadrazam ve İran seferi serdar-ı ekremi olarak Müezzinzade...

    Topal Recep Paşa, 10 Aralık, 1632, 18 Mayıs, Bayram Paşa, Boynuyaralı Mehmed Paşa, Boşnak Derviş Mehmed Paşa, Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa, Cerrah Mehmed Paşa, Civankapıcıbaşı Sultanzade Semiz Mehmed Paşa, Cığalazade Yusuf Sinan Paşa
    Karamanî Mehmed Paşa
    3 yıl önce

    Fethi'nden sonra hemen idam edilen sadrazam Çandarlı Halil Paşa'dan sonra Fatih Sultan Mehmed'in seçtiği sadrazamların hepsi devşirme asıllı ve saray Enderun...

    Mere Hüseyin Paşa
    2 hafta önce

    Sadrazam Kara Davut Paşa tarafından katledilmesinden sonra asi kapıkulu askerlerine büyük paralar vermek vaadiyle 13 Haziran 1622'de ilk kez sadrazam...

    Mere Hüseyin Paşa, Arnavutça, Bayram Paşa, Boynuyaralı Mehmed Paşa, Boşnak Derviş Mehmed Paşa, Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa, Cerrah Mehmed Paşa, Civankapıcıbaşı Sultanzade Semiz Mehmed Paşa, Cığalazade Yusuf Sinan Paşa, Damat Halil Paşa, Damat İbrahim Paşa
    Divitdar Mehmed Emin Paşa
    3 yıl önce

    Zulali Hasan Efendi tarafından Sadrazam İbrahim Paşa'nın idam edilmesine önerisine uyularak ulemanın da fetvası alınarak Sadrazam İbrahim Paşa ve damatları...

    Divitdar Mehmed Emin Paşa, 1750, 1752, 1 Temmuz, 3 Ocak, Ayaşlı Nişancı İsmail Paşa, Bahadırzade Arabacı Ali Paşa, Bayburtlu Kara İbrahim Paşa, Boynueğri Seyyid Abdullah Paşa, Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa, Daltaban Mustafa Paşa
    Zurnazen Mustafa Paşa
    2 hafta önce

    padişaha bir tezkere sunarak Sadrazam Melek Ahmet Paşa yerine sadrazam olarak atanmasını istemiştir. Bu tezkere sadrazam eline geçtiğinde Zurnazen Mustafa...

    Zurnazen Mustafa Paşa, 1656, 5 Mart, Avcı Mehmet, Bayram Paşa, Boynuyaralı Mehmed Paşa, Boşnak Derviş Mehmed Paşa, Bıyıklı Koca Derviş Mehmed Paşa, Cerrah Mehmed Paşa, Civankapıcıbaşı Sultanzade Semiz Mehmed Paşa, Cığalazade Yusuf Sinan Paşa