Yusuf Agah Efendi

Kısaca: Yusuf Agah Efendi (d. 1744, Trapoliçe, Mora - ö. 4 Ocak 1824, İstanbul. Osmanli devleti bürokratı. Osmanli Devleti'nin ilk Londra ikamet elçisi. Yalçınkaya, M. Alaadin "Yusuf Agah Efendi", (1999), ''Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi'', İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.680 ISBN:975-08-0072-9 ...devamı ☟

Yusuf Agah Efendi (d. 1744, Trapoliçe, Mora - ö. 4 Ocak 1824, İstanbul. Osmanli devleti bürokratı. Osmanli Devleti'nin ilk Londra ikamet elçisi. ==YaşamıDaimi elçįlikten önceki yaşamı Yusuf Ağah Efendi, "Moralı" veya "Moraviyulas" adı ile anılan Mora'da yerleşik bir Osmanlı sülalesinden olan, Süleyman Penah Efendi'nin oğludur. 1744'de Trapoliçe, Mora'da doğmuştur. 1756'da III. Selim saltanat döneminde babası ve büyük ağabeyi ile beraber, başdefterdarlığa atanan Moralı Osman Efendi'ye refakat ederek, İstanbul'a gelmiştir. 1774'de "Mektub-i Sadrialı"'ye girip hacegan olmuştur. 1781'de "mevkufatı"; 1785'de "kağid-i enderun emini" ve 1792'de "kalyonlar katibi" olmuştur. 1792'de "Nizam-ı Cedid" islahatları yürürlüğe konulmakta idi. Bunlardan biri olarak büyük Avrupa devletlerinin başkentlerinde daimi ikamet elçilikleri açılması idi. Babıali ilk daimi ikamet elçiliğinin İngiltere Krallığı başkenti Londra'da açılmasına karar verilmişti. Sultan III. Selim'in kararı ile 23 Temmuz 1793'de "kalyonlar katibi" Yusuf Agah Efendi Londra'ya ikamet elçisi olarak tayin edilmiştir. 6 Ağustos tarihinden itibaren, İstanbul İngiliz elçisinin sahip olduğu "büyük elçi (ambassador)" rütbesini taşımaya başlamıştır. Böylece Babialı'nın geleneksel "mütakabiliyet prensibi" ilk defa Osmanlı Devleti dışişleri diplomatlarına uygulanmaya başlanmıştır.

Londra ikamet elçiliği görevi

12 Ekim 1793'de, yeni Londra elçiliğine ait eşyalar ve hediyeler ile birlikte Ragusa bandıralı 'Colomba Fortuna' adlı bir gemi ile İstanbul'dan gönderildi. 14 Ekim'de ise Yusuf Agah Efendi, yanında sirkatibi Mehmet Raif Efendi; tercümanlar Emanuel Persiani, Gregorio Valeria; haznedar Mehmet Derviş Efendi; müslüman kişizadesi Mehmed Derviş Efendi ve gayrimüslim kişizadesi Yanko Savrud'u da ihtiva eden 15 kişilik bir heyetle başka bir gemi ile İstanbul'dan ayrıldı. Elçilik heyetini taşıyan gemi Karadeniz'den, Tuna Nehri ağzı, Rusçuk, Bükreş, Hermanstadad ve Budin üzerinden Viyana'ya ulaştı. Sonra kara yolu ile Almanya, ve Belçika üzerinden Ostend limanına ve Manş Denizi'ni geçerek İngiltere'de Döver limanına ve buradan da karadan
yolu ile 21 Aralık'ta Londra'ya ulaştı. Elçi ve maiyeti Londra'da önce Royal Hotel'de kaldılar. Bir müddet sonra da Adelphi semtinde yeni bir elçilik binası bulunarak bu yeni elçilik binasına taşındılar. Büyükelçi Yusuf Agah Efendi, İngiltere hariciyesi ve devlet erkanı tarafından çok iyi karşılandı. Yusuf Agah Efendi, 8 Ocak 1794'de İngiltere Kralı III. George tarafından kabul edildi ve 15 Ocak 1795'de ise İngiltere başbakanı olan William Pitt ile görüşmeler yaptı. O akşam 'Turkey (Levant) Company' şirketi onun şerefine bir akşam yemeği tertip etti. 18 Ocak'ta kraliçe ile bundan sonra da Lordlar Kamarası üyeleri lordlar, valiaht Galler prensi, kralın kardeşleri olan dükler ve Londra'da bulunan yabancı ülke diplomatik misyon şefleri ile tanıştı. Hediyeleri taşıyan gemi gecikmişti. Ama gelince 29 Ocak 1795'de bir törenle III. Selim'in göndermiş olduğu name-i hümayunu ve hediyeleri St. James Sarayı'nda Kral III. George'a şahsen takdim etti. Yusuf Agah Efendi Londra daimi ikamet eclçilik görevini üç yıl ifa etti. Bu dönemde hem İngiliz hariciyecileri ile hem de Londra'da bulunan yabancı devlet dioplomatik misyonları ile görüşerek Osmanlı Devleti'nin politik ve ticari menfaatlerini ilgilendiren sorunlarla ilgilenip bunları diplomatik yolla halletti. İstanbul'da gereksinen askeri ve sivil alanlarda uzman ve teknisiyenleri İngiltere'den temin etti. Maiyetinde bulunan Osmanlıların yabancı dil öğrenmelerini sağladı. Böylece batı standardlarına göre eğitilmiş devlet liderlerinin eğitilmelerine öncülük yapmaya çalıştı. Üç yıl süren daimi ikamet elçiliğinden sonra İstanbul'a geri dönmek için İstanbul'dan yeni bir daimi ikamet elçisi gönderilmesini istedi. Babıali, Kasım 1796'da yeni Londra daimi ikamet elçisi olarak İsmail Ferruh Efendi'yi atadı. İsmail Ferruh Efendi, 9 Nisan 1797'de İstanbul'dan deniz yolu ile ayrılıp 23 Temmuz'da Londra'ya ulaştı. Yusuf Agah Efendi ise 19 Temmuz'da Kral III. George'a veda ziyareti yaptı. 1 Ağustos'da Londra'dan kara yolu ile ayrılarak; Manş Denizi'ni geçip Ostand'e gelerek buradan da kara yoluyla Viyana; ve burada gemi ile Tuna Nehri ve Karadeniz yolu ile 15 Eylül 1797'de İstanbul'a vardı. Hemen devlet ricalinin de katıldığı bir törenle III. Selim huzuruna çıkarak Kral III. George'un göndermiş olduğu mektubu sundu ve padişaha sözlü olarak elçiliği hakkında bilgiler verdi. Böylece Yusuf Agah Efendi ilk Londra daimi ikamet elçiliği görevini tamamlamış oldu.

Elçilikten sonraki görevleri

Döndüktan sonra yeniçeri katibi, sonra ambar emini, sonra tersane emini ve sonra matbah emini, 1806'da yine tersane emini görevlerinde bulundu. 1807'de rikab-i humayun defterdari olup 1 Mayıs 1808'de azledildi. 1809'da baruthane nazırı 2 Temmuz 1809da rikab kethudası, sonra cebehane ve mehterhane nazırı oldu. Sonra Hibetullah Sultan kethüdası olarak Beşiktaş Sahilsarayını tamire memur edildi. Daha sonra mübayaacı ve nüzül emini olup Temmuz 1811'de sadaret kethudası tayin edildi. Vahhabi isyanının bastırılmasından sonra 1812'de Mekke'ye gönderilen fevkalade sUrre alayı emini yapıldı. Hicaz'dan geri döndükten sonra nişancı ve 1817'de ikinci defa sadaret kethüdası, 1819'de tekrar tersane emini görevlerini yaptı. 1820'de mübayaa memuriyetiyle Edirne'ye memur oldu. Edirne'den 1822'de İstanbul'da üçüncü defa matbah emini görevi verilerek geri döndü. Bu görevde iken 4 Ocak 1824) vefat etmiştir. Şehzade Camii kabristanında gömülüdür. Yusuf Agah Efendi, İngilizce'den başka Rumca ve İtalyanca da bilmekteydi. ==Değerlendirme== Sicill'i Osmani'de soyle degerlendirilmektedir.
Sadık, hayırsever, hiddetli, gönül kırıcı ve zengindi.
==Ayrıca bakınız== ==Notlar==

Dış bağlantılar

* Yalçınkaya, M. Alaadin "Yusuf Agah Efendi", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.680 ISBN:975-08-0072-9 * Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN:975-333-0383 C.IV s.621 [1]

Kaynaklar

Vikipedi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Mahmud Raif Efendi
3 yıl önce

1793-1797 yılları arasında büyükelçi Yusuf Agah Efendi'nin serkatipliğini (başkatipliğini) yapmıştır . Mahmud Raif Efendi, Londra dönüşünde İstanbul'da 1798...

Türkiye'de Matbaacılık
3 yıl önce

Türkiye'de matbaacılık tarihi Osmanlı Devleti dönemine uzanır. Yusuf Agah Efendi ve İbrahim Müteferrika ilk Türk matbaasını kurmuşlardır. 1833 yılında...

Nişancı
3 yıl önce

Silahdar Süleyman Paşa Kavanoz Ahmed Paşa Kara Nişancı Davud Paşa Yusuf Agah Efendi Tacizade Cafer Çelebi Hamza Hâmid Paşa Yirmisekizzade Mehmed Said...

Krikor Balyan
3 yıl önce

Beşiktaş Sarayı'nın onarım görevi verilir. Bu onarıma Londra sefiri Yusuf Agah Efendi de katılır. Onarım, Hassa mimarbaşısı Mustafa Ağa, mimar Hafız Mehmed...

Krikor Balyan, 1764, 1831, Balyan Ailesi, Beylerbeyi Sarayı, Davutpaşa Kışlası, Kayseri, Nusretiye Camii, Osmanlı, Selimiye Kışlası, Aynalıkavak Kasrı
II. Mahmud Türbesi
6 yıl önce

Abdülhamit (1918), II. Mahmud'un torunu Veliaht Yusuf İzzeddin Efendi, Abdülaziz'in oğlu Mehmed Şevket Efendi, (1872 - 1899) Abdülaziz'in oğlu Şadiye Sultan...

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
3 yıl önce

III. Selim döneminde ilk sürekli Büyükelçilik Londra'da açılmış ve Yusuf Agah Efendi ilk sürekli Osmanlı Büyükelçisi olarak atanmıştır. Böylece Osmanlı...

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, 1920, 2 Mayıs, ASALA, Abdullah Gül, Ahmet Kurtcebe Alptemoçin, Ahmet Muhtar Mollaoğlu, Ali Babacan, Ali Bozer, Bekir Sami Bey, Bekir Sami Kunduh
Osmanlı Ressamlar Cemiyeti
3 yıl önce

İbrahim, Agah Bey, Ruhi, Ahmet Ziya, heykeltıraş Mesrur. Cemiyetin üye sayısı daha sonra Feyhaman, Hüseyin Avni, Murtaza, Mithat Rebii, Tomas Efendi,Müfide...

Tanzimat edebiyatı
3 yıl önce

hayatta batıya yönelmenin resmi bir belgesi sayılacaktır. Şinasi ile Agah Efendi'nin birlikte çıkarmış olduğu Tercüman-ı Ahval bu edebiyatın başlangıcı...

Edebiyat, Türk Edebiyatı, Türkiye Cumhuriyeti, Edebiyat Tarihi