III. Mehmet

III. Mehmed (Osmanlı Türkçesi: محمد ثالث - Mehmed-i sālis; 26 Mayıs 1566, Manisa – 21 Aralık 1603, İstanbul), 13. Osmanlı Padişahı ve 92. İslam halifesidir.

III. Mehmet

{{Osmanlı padişahı | isim=III. Mehmet | resim=Mehmed III.jpg | başlık=III. Mehmet | sıra_no=13 | saltanat_başlangıcı=16 Ocak 1595 | saltanat_sonu=21 Aralık 1603 | ikinci_saltanat_başlangıcı= | ikinci_saltanat_sonu= | önce_gelen=III. Murat | sonra_gelen=I. Ahmet | doğum_tarihi=26 Mayıs 1566 | ölüm_tarihi=21 Aralık 1603 | annesi=Safiye Sultan | babası=III. Murat }}

III. Mehmet, (d. 26 Mayıs 1566 – ö. 21 Aralık 1603). 13. Osmanlı padişahı ve 78. İslam halifesidir.

III. Murat ile Safiye Sultan `ın oğludur. İsmini, Fatih Sultan Mehmet`e benzemesi için, büyük dedesi Kanuni Sultan Süleyman koydu. Şehzadeliğinde İbrahim Cafer Efendi ve Pir Mehmed Azmi Efendi gibi devrin tanınmış alimlerinden tahsil ve terbiye gördü. 1583`de Manisa sancağı valiliğine tayin edildi. 1595`de babasının vefatı üzerine Osmanlı tahtına çıktı.

Saltanatı döneminde meydana gelen olaylar

Avusturya ve Eflak Seferleri

Sultan III. Mehmet`in babası Sultan III. Murat vefat ettiğinde Osmanlı-Avusturya savaşları devam ediyordu. Sultan III. Mehmet de tahta çıkar çıkmaz Avusturya ve Eflak sorunlarıyla ilgilendi. 1595 yılında Avusturya kuvvetleri Estergon Kalesi`ni kuşatmışlar, 40 km uzakta olan Mehmed Paşa Estergon Kalesine yardıma gitmemişti. Hiçbir yardım alamayan Estergon Kalesi kahramanca direnmesine rağmen, sayıca üstün olan Avusturyaılara teslim olmak zorunda kaldı (2 Eylül 1595).

Sinan Paşa, Eflak Prensi Mihai Viteazul üzerine seferler düzenledi. Osmanlı kuvvetleri Bükreş ve Tergovişte`yi ele geçirdiler. Fakat çok geçmeden Mihai karşı saldırıya geçti ve Osmanlı kuvvetleri geri çekilmek zorunda kaldı. Bu sırada bataklıklara düşen Osmanlı askerlerinin büyük bir kısmı şehit oldu. Daha sonra Tuna`dan karşı kıyıya geçilirken gerekli önlemlerin alınmamasından dolayı yeni bir saldırıya maruz kalan Osmanlı akıncıları çok büyük kayıplar verdi.

Estergon Kalesi`nin düşmesinden sonra Tuna kıyısındaki Vişegrad da düşmanın eline geçti. Birçok önemli kale ve şehirlerin kaybedilmesi İstanbul`da devlet erkanı ve yeniçerilerin tepkisine neden oldu. Yeniçeriler de Sultan`ın sefere çıkmasını istiyorlardı.

Eğri Kalesi`nin fethi

Durumun kötüye gittiğini anlayan Sultan III. Mehmet devlet büyüklerini toplayıp şöyle dedi:

<i><blockquote>"Ceddimiz, devletimizin kurucusu Osman Gazi Hazretlerinden, büyük dedemiz Kanuni Sultan Süleyman`a kadar bütün padişahlar askerin önünde sefere çıkmışlardır. Dedemiz Sultan İkinci Selim`le (II. Selim) cennetmekan pederimiz Sultan Murad (III. Murat) bu usulü bozdular. Biz dahi, başlangıçta seferi paşalarımıza ısmarlamakla hataya düştük. Asker evlatlarımız bizi başlarında görmek isterler. Kararımız odur ki yakında sefere çıkacağız. Hazırlıklar tamamlansın. Küffara haddini bildirmeye gitmek gerekir."</blockquote>

Sultan III. Mehmet kendisine karşı çıkan annesi Safiye Sultan`a da şöyle dedi:

<i><blockquote>"Valide, biz Sultan oğlu sultanız, kullanmayacaksak Eyüp Sultan Camiinde bu kılıcı niçin kuşandık? Kararımız karardır, sefere çıkacağız. Taht uğruna devleti feda etmeyiz." </blockquote>

20 Haziran`da ordu hareket etti ve kuşatılan Eğri Kalesi 12 Ekim 1596`da padişaha teslim edildi.

Haçova zaferi

Eğri Kalesi`nin fethinden sonra Osmanlı birlikleri ilerleyerek 15 Ekim 1596 günü Haçova`da Avrupa ordusuyla karşılaştı. Bu ordu da Avusturya, Alman, Erdel, İspanyol, Fransız, Çek ve Leh kuvvetleri vardı. Avusturya Arşidükü Maximilien komutasındaki düşman kuvvetleri ile yapılan savaşta Osmanlı birlikleri, düşman birliklerinin tüfek atışlarına maruz kaldı. Pek çok askerimiz şehit oldu.

Ordu merkezinin ele geçirilip padişahın ayrıldığı haberi yayıldı. Ancak bu gelişmelerden haberi olmayan akıncılar canla başla savaşa devam ediyordu. Yalnızca bu akıncı birliklerinin mücadelesi bile düşman ordusunun dağılmasına yetti ve kazanılan Haçova Zaferi ile Osmanlılara Viyana yolu açıldı (26 Ekim 1596).

Haçova Savaşı`ndan sonra Sultan III. Mehmet İstanbul`a döndü. Avusturya Cephesi`ne Satırcı Mehmed Paşa atanmıştı. Tata Kalesini geri almayı başaran Satırcı Mehmed Paşa, Budin`in kuzeyindeki Vaç bölgesinde düşman kuvvetleri karşısında başarılı olamadı. Bu arada Avusturya temsilcileri ile bir barış antlaşması yapılmaya çalışıldıysa da, olumlu bir sonuç alınamadı. Bir süre sonra Avusturya kuvvetleri Kanuni Sultan Süleyman zamanında fethedilen Yanıkkale`yi (Raab Kalesi) ele geçirdiler (1598).

Kanije Kalesi`nin fethi

Satırcı Mehmed Paşa iki yıldır hiçbir askeri başarı kazanamamıştı. Bu süre içinde bazı Osmanlı kaleleri Avusturyaıların eline geçmişti. Mehmed Paşa`nın idam üzerine, Sadrazam Damat İbrahim Paşa ordunun başına geçti ve Belgrad`a geldi. Bu sırada Avusturya barış istemişti. Avusturyaılar daha önce geri aldıkları Eğri`yi ve Hatvan`ı Osmanlılara vermeyi önerdiler. Bu öneriye karşılık, Osmanlı temsilcileri Estergon, Neograd, Vürek ve Yanıkkale`yi istediler. Antlaşma yapılamadı.

Belgrad`da kışı geçiren Damat İbrahim Paşa, Kanije Kalesini kuşatıp sıkıştırmaya başladı. Kuşatma devam ederken kale içinde esir olan Osmanlı askerleri canlarını feda etmek uğruna havaya uçurdukları barut deposu kalenin harap olmasına yol açtı. Ancak yine de teslim olmayan Kanije kalesinin yardımına bu seferde Philippe Emmanuel komutasındaki 20.000 kişilik bir ordu geldi. İki ateş arasında kalan Osmanlı ordusu kahramanca savaşmaya devam etti. Yardıma gelen düşman ordusunun geri çekilmesi üzerine, 40 gün süren bir kuşatmadan sonra Kanije teslim oldu.

Beylerbeyğin merkezi Kanijeye alındı, Kanije Beylerbeyği Tiryaki Hasan Paşa`ya verildi. Sultan III. Mehmet bu başarısından dolayı Damat İbrahim Paşa`ya kendisi padişah olarak yaşadığı sürece sadrazamlıkta kalacağı vaadinde bulundu (10 Eylül 1601). Kanije kalesini geri almaya çalışan Arşidük Ferdinand, Kanije`yi büyük bir orduyla kuşattı. Tiryaki Hasan Paşa komutasındaki az sayıda asker iki aydan fazla kaleyi korudu. Yiyecek içecek malzemesi ve cephanesi tükenmeye başlayan Osmanlı kuvvetleri beklenmedik bir çıkışla kendisinden kat kat üstün görünen düşman ordusunu Kanije kalesi önünde yendi (18 Kasım 1601). Bu zaferden sonra İstolni, Belgrad ve Estergon, 1603`de de Uyvar fethedildi.

İran`la ilişkiler

İran 1590 yılında imzalanan ve 13 yıl süren antlaşmayı bozmuştu. Şah I. Abbas, Osmanlı Devletinin Avusturya ile savaş halinde olmasını fırsat bildi. Ferhat Paşa Antlaşmasıyla kaybettiği toprakları geri almaya çalışan İran, Osmanlı Devletinde çıkan Celali İsyanlarından da yararlanmaya çalışarak 25 Ağustos 1603`de savaş açtı. Şah Abbas Tebriz`i Erivan`ı aldı. İran ile savaş devam ederken III. Mehmet 38 yaşında vefat etti.

Mimari çalışmalar

İmar konusunda çalışmalar yaptıran Sultan III. Mehmet, süt annesi Halime Hatun adına Gölmarmara Halime Hatun Camii ve Külliyesini, ayrıca validesi Safiye Sultan adına da Yeni Valide Camii ve Külliyesini yaptırdı. Bundan başka birçok camiyi tamir ettiren Sultan III. Mehmet, Yeni Camii`nin de temelini attırdı.

} } } }

1566 doğumlular 1603 yılında ölenler

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar