Max Stirner

Kısaca: Johann Kaspar Schmidt (25 Ekim, 1806 – 26 Haziran, 1856) Max Stirner adıyla tanınan Alman düşünür. Özel yaşamlarında Max Stirner’den hayranlıkla söz eden ünlü filozoflar, eserlerinde onu ya hiç anmaz ya da bir iki yan cümleyle göz ardı ederler. Ancak bu “yan cümleler” içerikleri açısından merkezi bir önem taşımakla dikkat çeker. ...devamı ☟

Max Stirner
Max Stirner

Johann Kaspar Schmidt (25 Ekim, 180626 Haziran, 1856) Max Stirner adıyla tanınan Alman düşünür.

Özel yaşamlarında Max Stirner’den hayranlıkla söz eden ünlü filozoflar, eserlerinde onu ya hiç anmaz ya da bir iki yan cümleyle göz ardı ederler. Ancak bu “yan cümleler” içerikleri açısından merkezi bir önem taşımakla dikkat çeker. Stirner’in tuhaf alımlama tarihine bir kez daha işaret etmek amacıyla birkaç örnek sunmak yararlı olacaktır.

Karl Marx, Stirner’in eserinden etkilenmesi sonucu garip bir duruma düşer. Feuerbach’tan ayrılır ve Stirner’e yanaşmaz ama alelacele intikam hırsıyla sözcüğü sözcüğüne yanıtladığı BvM’ne bir Anti-Stirner’le (“Alman İdeolojisi”) karşılık verir. Baştan sona kadar polemik içerikli ve bir cambazın sahip olduğu yeteneklerle kaleme alınan bu eser, Marx’ın felsefi bir kriz yaşadığını ve bunun neticesi olarak da Stirner’e olan nefretini sergiler. Neticede Marx, Stirner eleştirisinde, Stirner’i yok etmek için, Sloterdijk’ın deyimiyle, kendi “ölümünü göze almaktadır”. Marx’ın Anti-Stirner’i, Stirner’in etkisinde bocalayan Marx’ın felsefi krizinin en berrak kanıtıdır. Benzeri bir krizi daha sonra Nietzsche yaşayacaktır.

Friedrich Engels, Marx’a Stirner'in eseri Biricik ve Mülkiyeti hakkındaki ilk izlenimlerini mektubunda iletirken, Stirner’i över. Ancak Marx’tan aldığı yanıttan hemen sonra görüşünü düzeltir ve artık Stirner’in etkisinde olmadığını belirterek Marx’la aynı görüşte olduğunu söyler.

Arnold Ruge birkaç mektubunda Stirner’den övgüyle söz eder.

Edmund Husserl Stirner’i hiçbir eserinde anmaz ama ücra bir köşede Biricik ve Mülkiyeti için “şeytani bir güç” der. Martin Heidegger Stirner’i asla okumadığını söyler. Theodor W. Adorno bir sohbet esnasında “Stirner baklayı ağzından çıkaran tek filozoftur,” der. Ayrıca genç bir yazarı (H.G. Helms) yeni bir Anti-Stirner yazmaya teşvik eden Adorno, kendi eserlerinde Stirner’i anmaz. Carl Schmitt hapishanede günlüğüne şu cümleyi kaydeder: “Şu durumda beni hücremde ziyaret eden biricik kişi Max’tır.” Stirner’in anarşist, nihilist, solipsist, faşist, bireyci, bencil, her şey benimci gibi sıfatlarla anıldığı neredeyse Stirner’in adını duyan herkesin bilgisi kapsamındadır. Ne var ki: Her camianın bir günah keçisi olması gerektiği gibi, Stirner de felsefenin günah keçisidir. Dolayısıyla ona gelişigüzel bir şekilde anarşist, nihilist, şeytan vb. demek meşrudur. Anarşizm, Faşizm, Nihilizm, Solipsizm gibi düşünce akımları Stirner'i ifade etmediği gibi onun felsefesiyle de uyuşmamaktadır. Max Stirner Projesi Stirner'in felsefesini yönleriyle inceliyor. Max Stirner Projesi yakıştırmaca ifadeleri aşarak Stirner’i yeniden tanımlıyor.

Max Stirner'in Eserleri



  • http://www.projektmaxstirner.de/bir.htm Meselemi Hic'e Biraktim
  • http://www.projektmaxstirner.de/yetkim.htm Benim Yetkim
  • http://www.projektmaxstirner.de/alinti.htm Stirner'den Alintilar

    Max Stirner Üzerine Çeşitli Metin ve Kaynaklar

    *http://www.projektmaxstirner.de/proje.htm Max Stirner Projesi
  • http://www.projektmaxstirner.de/tahak.htm Ben ve Hiç
  • http://www.projektmaxstirner.de/hic.htm Hiç'i Düsünürken


Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Biricik ve Mülkiyeti
6 yıl önce

Der Einzige und sein Eigentum), Max Stirner`in (1806-1856) felsefi çalışması. 1844 yılında basılmıştır. Max Stirner bu kitabında, içinde yer aldığı Genç...

Biricik ve Mülkiyeti, 1844, Almanca, Bireyci anarşizm, Devletçilik, Egoizm, Feuerbach, Genç Hegelciler, Hegel, Hümanizm, Komünizm
Anarşist ekonomi
6 yıl önce

ve tarım ekonomisi merkezlidir. Alman bireyselci anarşist felsefeci Max Stirner; özel mülkiyeti, kanunun lütfuyla yaşayan ve sadece kanunun tesiriyle...

Egoist anarşizm
2 yıl önce

en eski savunucularından Max Stirner'ın , 1844'te yazdığı Ego ve Mülkiyet adlı eseri felsefesinin kurucu metnidir. Stirner’ın felsefesi bireyci anarşizmin...

Otto Gross
3 yıl önce

perspektifini birleştirmiş, anarko-komünizm'e ve Kropotkin'e yakınlık duymuştur. Max Stirner ve Friedrich Wilhelm Nietzsche'den fazlasıyla etkilenmiş, Sigmund Freud'un...

Bireyci anarşizm
2 yıl önce

açacak ilerlemeci akılcılığa inanmıştır. Max Stirner ise en tanınmış ayrıca ilk bireyci anarşisttir. Stirner’ın felsefesi bireyci anarşizmin egoist formudur;...

Bireyci anarşizm, Bireyci anarşizm
Genç Hegelciler
6 yıl önce

Strauss, Bruno Bauer, Ludwig Feuerbach, Karl Neuwerck, Arnold Ruge, Max Stirner bu grubun ana ve ünlü üyeleridir. Karl Marx, Friedrich Engels, August...

Genç Hegelciler, 1831, 1841, Arnold Ruge, Bruno Bauer, Friedrich Engels, Georg Wilhelm Friedrich Hegel, Karl Marx, Ludwig Feuerbach, Max Stirner, August von Cieszkowski
Rheinische Zeitung
6 yıl önce

bölgesinde kümelenmiş orta sınıfa ve entelektüellere hitap ediyordu. İlk önce Max Stirner nisan ayında "Eğitimimizin Yanlış İlkesi" isimli makalesini yayımladı...

Bonnot Çetesi
5 yıl önce

bırakmışlardır. Politik görüşleri Mikhail Bakunin, Pierre-Joseph Proudhon, Max Stirner, Ludwig Büchner, Friedrich Nietzsche ve Ravachol gibi düşünürlerden etkilenmiştir...