Nova Roma

Nova Roma (Yeni Roma), İstanbul şehrinin Roma İmparatorluğu'nun başkenti ilan edildiği dönemde imparator I. Konstantin tarafından konulmuş, fakat benimsenmemiş kısa süreli (330-337) Latince adıdır.

Nova Roma hakkında detaylı bilgi

İstanbul`un tarihi

Nova Roma (Yeni Roma), İstanbul şehrinin Roma İmparatorluğu`nun başkenti ilan edildiği dönemde imparator I. Konstantin tarafından konulmuş, fakat benimsenmemiş kısa süreli (330-337) Latince adıdır.

İstanbul`un on altı yüzyıllık başkentlik tarihi 330`da, Roma İmparatorluğunun 395`de Doğu-Batı ayrılmasından tam 65 yıl önce Nova Roma olarak başlamıştır. Byzantion (İstanbul`un ilk kentsel adı)`un konumu Roma İmparatoru I. Konstantin`in oldukça ilgisini çeker. 11 Mayıs 330 tarihinde I. Konstantin, Byzantion`u Roma İmparatorluğu`nun yeni başkenti ilan eder ve Yeni Roma (Lat.: Nova Roma) olarak tekrar isimlendirir. Nova Roma adı pek benimsenmez, I. Konstantin`in ölümüyle tamamen yürürlükten kalkarak yerini Konstantinopolis`e bırakır.

Nova Roma`nın Kuruluşu ve Başkent İlan Edilişi (324-330)



thumb|left|150px| İmparatorluğu`nun yeni başkenti Nova Roma için I. Konstantin tarafından inşası başlattırılan


I. Konstantin Licinius`u yenerek Roma İmparatorluğu`nun tekrar birliğini sağlamış, İskoçya`dan Kızıldeniz`e, Fas`tan Dicle Irmağı`na kadar uzanan büyük bir imparatorluğun tek hakimi olmuştu. 4.yüzyılın şartlarına göre imparatorluğun zenginliği Doğu`dan, Mısır ve Küçük Asya üzerinden yapılan ticaretten kaynaklanıyordu. Bu nedenle M.Ö. 667 yılında efsaneye göre kral Byzas tarafından kurulmuş Byzantion (Romalılarca latinleştirilmiş adıyla Byzantium)`un zengin doğu eyaletlerine hakim eşsiz konumu, I. Konstantin`in dikkatini oldukça çekmişti. Byzantium, Pontus Euxinus (Karadeniz) ve Asya`dan geçen ticaret yollarının büyük kısmını kontrol edebilecek stratejik bir noktadaydı.

Büyük Konstantin`in Byzantium için önemli planları vardı. Roma İmparatorluğu`nun birliğini tekrardan henüz yeni sağlamıştı ve kalıcı olması için büyük reformların gelişimini öngörüyor ve Hristiyan kilisesinin yayılımını teşvik ediyordu. Konstantin Roma`nın artık bir başkent olarak birçok nedenden ötürü yetersiz kaldığının farkındaydı. Roma doğudaki sınır imparatorluk eyaletlerinden oldukça uzak kalıyor, ordu ve yönetim birimleri birbirinden sürekli ayrı düşüyordu. Şehir olağan bir şekilde sellerden ve malarya hastalığından kırılıyordu. Roma bin yılı aşkın imparatorluğun başkentliğini yürütmüştü ama Konstantin`e göre artık başkenti değiştirmenin zamanı gelmişti.

İmparatorluğun köhneleşmiş kurumları ve alışkanlıklarıyla Roma`dan yönetilmeye devam edemeyeceğinin farkına varan I. Konstantin, 324 yılında Byzantium`u yeni başkenti olarak öngördü. Altı yıl süren planlama çalışmalarından sonra şehri resmi olarak 11 Mayıs 330 tarihinde Roma İmparatorluğu`nun yeni başkenti ilan etti. Kente "Yeni Roma" anlamına gelen Nova Roma adını veren I. Konstantin, Senato ve diğer tüm yönetim kurumlarını imparatorluğun yeni gözbebeği olacak Nova Roma`ya taşıttı.

Roma Metropolü Nova Roma`nın İmar Çalışmaları (330-337)



thumb|Konstantin`in Hippodromu ( Ahmet Meydanı) I. Konstantin tarafından kenti metropol haline getirmek için inşa ettirilmiştir.]

I. Konstantin yeni başkenti için, tarihin en büyük kentsel gelişim planlarından birini hazırladı. M.S 330 yılından 337`ye kadar olan yedi yıllık süreç içinde tam bir şantiye alanına dönen kentte; çok sayıda dini bina, yeni yol ve su kemeri inşa edildi. Sultanahmet`te bugün "At Meydanı" olarak bilinen yerde bulunan Hippodromos (Sultan Ahmet Meydanı), I. Konstantin döneminde genişletilerek bugünkü boyutlarına ulaştı. 100.000 kişinin oturabileceği boyutlarda inşa edilen Hippodromos`un tribünlerine ait parçalar İstanbul Arkeoloji Müzesi`nde korunuyor olup, Spina`sında yer alan sütunlardan üçü (Tutmosis Sütunu, Burmalı Sütun ve Örme Sütun) hala ayaktadır.

Kenti çevreleyen Septimius Severus surlarını yıktırarak kendi adıyla anılacak yeni bir sur ve kuleler sistemini inşa ettiren I. Konstantin yeni başkentin planını bizzat çizmiştir. Bugün bile İstanbul kentinin Suriçi`nde kalan kısmı, büyük ölçüde bu plana sadık bir şekilde şekillenmiş durumdadır.

Nova Roma`dan Konstantinopolis`e Dönüşüm



İlk zamanlarından itibaren yeni başkentin tarihçileri kurucusunun adından dolayı kenti Konstantinos`un Kenti; Konstantinopolis diye anmaya başlamışlardır (Yun.: Κωνσταντινούπολις veya Κωνσταντίνου Πόλις). Tarihsel süreçte `Nova Roma` adı pek tutulmamıştır ve imparatorun ölümünden sonra (337) "ikinci kurucusunun" adıyla anılmaya başlanan kent Konstantin`in şehri anlamına gelen Konstantinopolis adını alır.

Konstantinopolis başkentlik döneminde hızla eski site sınırlarından taşarak batıya doğru yayılmaya başlar. Roma`nın istilası ve yıkılmasıyla onun yerine geçen Konstantinopolis, 330 ile 395 yılları arasında Roma İmparatorluğu`nun başkentiğini yapar. Daha sonra 395`de ikiye bölünen Roma İmparatorluğu`nun ardılı devlet Doğu Roma İmparatorluğu`nun 1453`teki yıkılışına kadar ve son olarak da Osmanlı İmparatorluğu`nun başkenti olur. Kent sırasıyla Roma, Bizans, Latin, tekrar Bizans ve Osmanlı imparatorluklarının yaklaşık on altı asır boyunca aralıksız başkenti olma işlevini sürdürmüştür.

Ayrıca Bakınız





Kaynakça



  • `Constantine I` adlı İngilizce Wikipedia sayfası
  • ` Konstantin der Grosse` adlı Almanca Wikipedia sayfası
  • `I. Constantinus` adlı Türkçe Vikipedi sayfası




Bu sayfa, online kullanıcı topluluğu tarafından oluşturulan ve düzenlenen özgür ansiklopedi projesi Wikipedia'nın Türkçe versiyonu Vikipedi'deki Nova Roma maddesinden faydalanılarak veya ilgili madde birebir kopyalanarak hazırlanmıştır. Bu makale, GNU Özgür Belgeleme Lisansı ilkeleri kapsamında, Vikipedi sitesi kaynak gösterilerek özgürce kullanılabilir.
İlgili Konu Başlıkları Tümü

Roma Yunanistanı

Yunan tarihi

Roma Amfi Tiyatrolar Listesi (Roma)

En az 220 amfitiyatro kalıntısı Roma İmparatorluğu alanında geniş bir şekilde saçılmış bir şekilde yer alır. Bunlar tamamiyle daireseldir, bunlar yarım daire yapıda olan basit olanlarla birlikte karıştırılmayacaktır. Aşağıdaki liste ülkeye göre yer alan Roma ...

Antik Roma Yolları

Antik Roma yolları Roma İmparatorluğu'nun büyüyüp gelişmesinde zorunlu bir unsur olmuştu. Bu yollar nedeniyle Romalılar orduları için emniyetle ve hızla büyük alanlar içinde hareket alanı sağlamışlardır. Bu yollar aynı zamanda haberleşme ve iletişim için elzem olmuşlardir. ...

Epir (Roma Eyaleti)

Epir, (Latince Epirus), Roma İmparatoru Vespasian tarafından Achaea eyaletinden ayrılarak oluşturulan antik Roma eyaleti.

IV. Karl (Kutsal Roma İmparatoru)

IV. Karl (Çekçe: ''Karel IV.'', Almanca: ''Karl IV'', Fransızca: ''Charles IV''; 14 Mayıs 1316 – 29 Kasım 1378), doğum Wenceslaus (Václav), onbirinci Bohemya kralı Luxembourg Hanedanı'ndan ve Kutsal Roma İmparatoru.

İstanbul

İstanbul, Marmara Bölgesi'nde il ve Türkiye'nin en büyük kenti. Tarih boyunca çeşitli imparatorluklara başkentlik yapan şehir, 133 milyar dolarlık yıllık üretimiyle Dünyada 34. sırada yer alır. Türkiye'nin kültür ve finans merkezidir. İstanbul, 41° K, 29° D koordinatlarında ...

Konstantinopolis

Konstantinopolis İstanbul'un fetihten önceki adıdır.

İstanbul Semt Isimlerinin Kökeni

Bebek', yılandan korkan şehzadeden 'Horhor', hor hor akan sudan geliyor Aksaray: Fatih'in sadrazamı İshak Paşa, İç Anadolu Bölgesi'ndeki Aksaray'ı ele geçirdikten sonra orada yaşayan bölge insanlarını bugünkü Aksaray semtinin bulunduğu yere gönderir. Aksaraylılar da semte ...

I. Constantinus

Gaius Flavius Valerius Aurelius Constantinus, Roma İmparatoru ve Doğu Roma (Bizans) İmparatorlarının birincisi (M.S. 22 Şubat 272 - 22 Mayıs 337). Birinci Constantinus ya da "Büyük Konstantin" adıyla da bilinir.

İstanbul'un Tarihi

İstanbul, yerleşim tarihi 300 bin, kentsel tarihi yaklaşık 3 bin, başkentlik tarihi 1600 yıla kadar uzanan Avrupa ile Asya kıtalarının kesiştiği noktada bulunan bir dünya kentidir. Şehir çağlar boyunca farklı uygarlık ve kültürlere ev sahipliği yapmış, yüzyıllar boyu ...

İstanbul (il)

İstanbul, Türkiye'nin en kalabalık, ekonomik ve sosyo-kültürel açıdan en önemli şehri. Şehir, iktisadi büyüklük açısıdan dünyada 34., nüfus açısından belediye sınırları göz önüne alınarak yapılan sıralamaya göre Avrupa'da birinci, dünyada ise Şangay'dan sonra ikinci ...

Byzantion

Byzantion (Yunanca: Βυζάντιον, Latince: Byzantium, modern Byzanz), İstanbul şehrinin kent olarak ilk atası ve Konstantinopolis'ten önceki adıdır. Antik Yunanistan'da bugünkü Topkapı Sarayı'nın bulunduğu bölgede, Boğaz'ın güneybatı girişinde, Haliç ve Marmara Denizi'nin ...

Mikro Uluslar Listesi

Mikro uluslar, (bazen ''model ülke'' veya ''yeni ülke projesi'' diye söylenir) herhangi tanınmış egemen bir devlet tarafından ya da herhangi bir uluslararası kuruluş tarafından tanınmamış fakat o bölgede hak iddia edip kendi kendiliğine bağımsızlığını ilan eden ülkelere ...