Petrokimya, petrolden organik kimyasal ürünler elde etmede kullanılan sanayi yöntemlerini topluca belirten terim.

Petrokimya

Petrokimya, petrolden organik kimyasal ürünler elde etmede kullanılan sanayi yöntemlerini topluca belirten terim. Petrolden türeyen kimyasal madde­lerle ilgilenen bilim, teknik ve sanayi dalı.

Tanımlamaya göre petrokimya, petrolden veya tabii gazlardan çıkarılan hammaddelerden elde edilebilecek bütün basit veya karmaşık maddeleri üretir; bun­ların mekanik yoldan tüketim maddeleri ha­line (tekstil maddeleri, plastik maddeler, araba lastiği) dönüştürülmesi ise petrokimyanın çerçevesine girmez. Petrokimyanın do­ğuşu 1920 ile 1925 yılları arasına rastlar; rafinerilerdeki artık cracking gazlarını değerlendirmek için yeni bir pazar arama yo­luna gidilince bu sanayi kesimi kurulmuş oldu. Gaz halindeki bu olefinlerin alkolle­re, glikollere ve ketonlara dönüştürülmesi, alifatik kimyaya yeni bir çığır açtı. Taşkömürden ve taşkömür katranlarından türeyen organik bileşikler sanayimden çok daha ye­ni olan petrokimya, çok çeşitli ve daha ucuz üretim sağladığı için, kısa bir süre son­ra, Almanya hariç hemen hemen bütün dün­yada bu sanayi dalını geride bıraktı. Gerçekten de kömür, organik sentezde an­cak hidrojen bakımından fakir olan = CH gruplarını, petrol ürünleri ise = CH2 yapı­sındaki kökleri verir. Birinci durumda, kö­ke hidrojen katmak veya karbonu ayırmak gerekir; ikinci durumda ise hidrojenin bir kısmını gidermek veya ornatmak yeterlidir. Petrokimyanın gerçek anlamda gelişmesi, İkinci Dünya savaşında, sentetik kauçuk ve patlayıcı madde ihtiyacının büyük ölçüde artmasıyla oldu. Bugün A.B.D.’de petrokimya, organik kimyanın yüzde 80′ini, ağırlık olarak da yüzde 25′ini temsil eder; bütün kimya sa­nayiinde ise iktisadi gelirin yarıdan çoğu­nu sağlar, ancak bu oran yıldan yıla art­maktadır, üretimin sürekli artışı, pazarların çoğalmasına bağlıdır: kauçuk üretimi oto­mobil satışlarını yakından takip eder; amonyak tüketimi tarımın gelişmesiyle bir­likte artar; plastik maddeler ise çoktandır karoseri parçaları, borular ve inşaat mal­zemesi gibi yeni uygulama alanları bulmuş­tur.

Petrokimya’da uygulanan usuller, kullanı­lan hammaddenin cinsine göre başlıca üç büyük gruba ayrılır:

1. Alifatikler, yani petrol ürünlerinin veya tabii gazın yüksek sıcaklıkta cracking’inden elde edilen, bütadien, bütilenler, propilen, propan, asetilen, etilen, etan gibi hammad­deler için uygulanan usuller; 2. Aromatikler, yani nafta’nın katalitik reformingiyle elde edilen naftalin, ksilenler, tolüen, benzen ve diğer doymamış siklik hidrokarbonlar gibi hammaddelere uygula­nan usuller; 3. inorganikler, yani kükürt, hayvani kö­mür, hidrojen siyanür, amonyak gibi ham­maddeler için uygulanan usuller.





Petrol sanayisi 1950`den başlayarak, yakıtları, yanıcıları, özel olarak da alkenleri (olefinler), aromatikleri, amonyağı ve asetileni, hem bitmiş olarak, hem de kimya sanayisini besleyecek bazlar olarak, temel etkinliğine katmıştır.

Ayrıca bakınız





petrokimya

petrolden elde edilen kimyasal ürünlerin bilimi, teknik ve sanayi.

petrokimya

Petrolden organik kimyasal ürünler elde etmede kullanılan sanayi dalı.

petrokimya

Türkçe petrokimya kelimesinin İngilizce karşılığı.
n. petrochemistry

petrokimya

Türkçe petrokimya kelimesinin Fransızca karşılığı.
pétrochimie [la]

İlgili konuları ara

Yanıtlar