Giresun (merkez)

Giresun (Rumca: Κερασούντα, Lazca: üerosili), Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz bölümünde, kuzeyinde Karadeniz sahili ile güneyinde Kuzey Anadolu dağlarının ikinci sırası arasında yer almakta olup, batısında Ordu, güneybatısında Sivas, güneydoğusunda Erzincan, doğusunda Gümüşhane ve kuzeydoğusundada Trabzon ile çevrilidir.

Giresun (merkez)

} Türkiye | altbölüm_türü2 = Bölge | altbölüm_adı2 = Karadeniz Bölgesi | altbölüm_türü3 = İl | altbölüm_adı3 = Giresun | kuruluş_tarihi = | yönetim_dipnotlar= | önder_türü = Belediye Başkanı | önder_adı = Kerim Aksu | önder_parti = CHP | önder_türü1 = | önder_adı1 = | önder_parti1 = | yüz_ölçümü_toplam_km2 = 317 | yüz_ölçümü_su_km2 = | nüfus_as_of = 2007 | nüfus_not = | nüfus_urban = | nüfus_toplam = 116.310 | nüfus_yoğunluğu_km2 = | nüfus_yoğunluğu_urban_km2 = | nüfus_yoğunluğu_metro_km2 = | nüfus_metro = | zaman_dilimi = DAZD | utc_offset = +2 | latd = | latm = | lats = | latNS = N | longd= | longm= | longs= | longEW= E | rakım_m = | posta_kodu = | alan_kodu = | website = }} } Giresun, Karadeniz Bölgesi'nin Doğu Karadeniz bölümünde, kuzeyinde Karadeniz sahili ile güneyinde Kuzey Anadolu dağlarının ikinci sırası arasında yer almakta olup, batısında Ordu, güneybatısın´da Sivas, güneydoğu´da Erzincan, doğu´da Gümüşhane ve kuzeydoğusunda´da Trabzon ile çevrilidir. Şehrin nüfusu 2008 yılına göre 116.310'dur. 1927'de 13.000 olan nüfusu 1990'da 67.604'e, 2000'de 83.636'ya, 2007'de 89.241'e} çıkmıştır. thumb|right|300px|Giresun Kalesinden Genel Görünüş thumb|300px|Giresun Limanı == Coğrafya == İl Merkezi, Aksu ve Batlama vadileri arasında denize doğru uzanan bir yarımada üzerinde kurulmuş olup, bu yarımadanın doğusunda ve 2 km açığında Doğu Karadeniz'in tek adası olan Giresun adası bulunmaktadır. ===Dağlar=== Doğu Karadeniz Dağları'nın orta kesimleri il sınırları içerisinde yer almakta olup Giresun Dağları adıyla bilinir ve yer yer 2.000 m yüksekliğe ulaşırlar. Derin vadilerle parçalanmış Giresun Dağları üzerinde eski buzuların açığı topoğrafik formların yanısıra buzul göllerine de rastlanmaktadır. İl sınırlarında yeralan önemli yükseltiler şunlardır Karadeniz Ansiklopedisi Giresun maddesi : Abbas Musa Dağı (3.331 m), Gavur Dağı (3.248 m), Küçükkor Dağı(3.044 m), Cankurtaran Dağı(3. 278 m) ===Akarsular=== Kuzey Anadolu Dağları'nda kaynak bulan pek çok akarsu, ili güneyden kuzeye geçerek Karadeniz'e dökülmektedir. Aksu Deresi, Yağlıdere Deresi, Gelevera Deresi ve Harşit (Doğankent) Çayı ile Pazarsuyu bu nehirlerin önemlileridir. Ayrıca ilin güney kesiminden doğu-batı doğrultusunda geçen Kelkit Irmağı'da bu tür bir vadide akmaktadır. ===Göller=== İl sınrıları içerisinde önemli bir göl olmamakla birlikte Karagöl Dağı üzerinde küçük buzul göllerine rastlanmaktadır. ===Bitki Örtüsü=== İlin kuzeyi ile güneyi arasındaki iklim farkı, yağış miktarının güneye doğru azalması doğal bitki örtüsünün yapısını da aynı ölçüde etkilemektedir.Giresun ve çevresi zengin tarım alanlarına sahiptir. Kelkit Vadisi ile kollarının civarı bozkır görünümünde olmasına karşın kıyı ile dağlar arasında kalan kesimi ormanlarla kaplıdır. ===Yaylalar=== Genellikle Kargöl Dağlarının batısında yeralan önemli yaylalar şunlardır Giresun yaylaları : Kulakkaya, Tamdere, Karagöl, Sağrak, Kümbet, Bektaş, Sisdağı birde tamdere yaylasına bağlı yapraklı obası vardır ki dünyanın en güzel 2. yerleşim yeridir. == Tarih == ===Antik Çağ=== Yunan kolonizasyonu öncesinde bölgede Anadolu'nun yerli halklarının varlığı bilinmekte olup Hitit kaynaklarında "Kaşka" adıyla geçen kendir ziraati yapan savaşçı bir halkın bahsi geçmektedir. MÖ 7. yüzyılda Miletli kolonistler tarafından kurulan kent merkezinin çevresi sonradan Laz olarak anılacak Kolha halkına ait köyler bulunmaktadır "Kolhlar ülkesinde, deniz kıyısında Sinope'nin kolonisi olan Yunan şehri Kerasus'a vardık" Anabasis V.3.2 . MÖ 6. yüzyılda Pers krallığı'nın'in eline geçen bölge, daha sonra Kapadokya ve Makedonya krallıklarının yönetiminde kalmış, Pontus Krallığı'nın kurulmasınınardından tüm Karadeniz bölgesi gibi Mithridat hanedanı tarafından yönetildikten sonra, Roma İmparatorluğu'nun Anadolu'yu işgal etmesini sağlayan Zela Savaşında Mithridates yenilince MS. 1. yüzyıldan 13. yüzyılda Trabzon İmparatorluğu'nun kuruluşuna dek Roma yönetiminde kalmıştır. Bölge MÖ 4. yüzyılda Pers kültürü ve siyasal etki alanına girmiştir. Kapadokya Krallığı'nın ardından Pontus devletinin bir parçası olan Giresun, Mithridates'in Zela'da Roma ordusuna yenilmesinin ardından diğer Karadeniz kentleri gibi Roma İmpratorluğu'nun egemenliğine girmiştir. ===Roma=== Eski adı Yunanca: "Κερασούντα", "Pharnacia", "Choerades" olan şehirin adı daha sonraları Roma ve Bizans yönetiminde Kerasous veya Cerasus olarak değiştirilmiştir. Kerasus Yunanca "Boynuz" demektir ve yarımadayı tasvir etmek için kullanılmıştır, "ounta" son eki ile birlikte Kerasous olan şehrin adı zamanla "Kerasunt" olarak söylenilmiştirÖzhan Öztürk. Karadeniz: Ansiklopedik Sözlük (Blacksea: Encyclopedic Dictionary). 2 Cilt (2 Volumes). Heyamola Publishing. Istanbul.2005 ISBN 975-6121-00-9. Pontus Devletinin yıkılıp Roma hakimiyetinin başlamasından sonra Giresun yöresinin diğer yerli halkları süratle asimile olarak tarih sahnesinden çekilmiştir. Bununla birlikte Roma ve Bizans kaynaklarında bölge halkı Can Pek çok araştırıcı Doğu Karadenzi'de rastlanılan Canik, Cani, Caniki, Canot, Canpet gibi yerleşim isimlerinin bu halkın mirası olduğunu düşünmektedir. bkz. Özhan Öztürk. Karadeniz Ansiklopedik Sözlük. Cilt 1. ss. 210-211 (Tzan) olarak adlandırılmaya devam etmiştir. Roma döneminde Giresun Karadeniz'in oldukça önemli bir şehri durumundaydı. Bu dönemde şehir kendi adına para basma yetkisine sahip olacak kadar gelişmiştir. ===Osmanlı=== Osmanlılar tarafından Trabzon İmparatoluğu'nun 1461 yılında fethi ile Giresun da Osmanlı Devleti'nin hakimiyetine geçmiştir. Bir dönem Osmanlı İmparatorluğunun Lazistan Eyaletine bağlanmış. Daha sonra ayrılmıştr. Osmanlı Devletindeki adı "Kerasunt" olan şehrinadı 1930 reformlarıyla değişerek "Giresun" olmuştur. ===Cumhuriyet=== 1923 mübadelesi ile Hristiyan nüfusunu kaybeden kentte ticari hayat tamamen Müslüman nüfusun eline geçmiştir. Yörenin temel ekonomik etkinliği olan fındık üretimi ekim alanları bu dönemde arttırılmıştır. 1926 yılında Giresun Ticaret Borsası ve Kızılay Giresun Şubesi çılmış, 26 Temmuz 1938 tarihinde Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Fisko Birlik) kurulmuş, 1944'de Şebinkarahisar Devlet Hastanesi,1959'da Tirebolu Çay fabrikası, 1962'de Giresun Göğüs Hastalıkları Hastanesi, 1970'de Giresun Fındık İşleme Tesisleri ve SEKA Aksu Kağıt Fabrikası,1971'De Doğankent Hidroelektirik Santrali, 1976'da Giresun meslek Yüksek Okulu hizmete başlamıştır.

Notlar

}

Kaynaklar

Vikipedi

Yanıtlar