Kızıl tilki

Kızıl tilki (Vulpes vulpes), bayağı tilki olarak da bilinir, köpekgiller (Canidae) familyasının en yaygın tilkisidir. Avrupa'nın büyük bir farkla en sık rastlanılan köpekgildir.

Kızıl tilki

{{Taksokutu | renk = lightgreen | ad = Kızıl tilki | resim = Rí¸d rí¦v (Vulpes vulpes).jpg | statü = LC | trend = | alem = Animalia | şube = Chordata | sınıf = Mammalia | takım = Carnivora | familya = Canidae | cins = Vulpes | tür= V. vulpes | ikili_ad = Vulpes vulpes | ikili_ad_yazar = (Linnaeus, 1758) | harita = Red fox distibution.png | harita_bilgi = Dağılımı }} thumb|240px|Kızıl tilki Kızıl tilki (``Vulpes vulpes``), Bayağı tilki olarak da bilinir, köpekgiller (Canidae) familyasının en yaygın tilkisidir. Avrupa`nın büyük bir farkla en sık rastlanılan köpekgilidir. Bu yüzden Avrupa`da "tilki" (Fox, Fuchs vs.) denildiğinde nerdeyse hep bu tür kast edilir.

Özellikler

Kızıl tilki 75 cm uzunluğuna (+40 cm kuyruk), 40 cm boyuna ve 7-9 kg ağırlığa varır. Üst kısmı kızıl, alt kısmı beyaz, bacaklarının alt kısımları siyah renk olur. Renklerinde yöresel olarak farklar olabilir; bazen üst kısmı kavuniçi ya da kahverengimsi kırmızı ve alt kısmı kar beyazı ya da gri renk olabilir. Sırtında siyah bir çizgisi olan kızıl tilkiler, ya da tamamen gri ve ya siyah renk olanlarına da rastlanılabilir.

Dağılımı

Kızıl tilki çok geniş bir coğrafyada yaygındır; Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika. 19`ncu yüzyılda ingilizlerin av hayvanı olarak Avustralya`ya götürmüş oldukları kızıl tilkiler orada çok hızlı yayılıp günümüze kadar hala önemli ekolojik bir sorun olmuş, Avustralya`nın bir çok yerli küçük hayvanlarının neslini tüketmişdir.

Yaşam alanı

Kızıl tilki çok farklı yaşam alanlarına ayak uydurabildiği için kendisine farklı alanlarda rastlanılabilir. Özellikle ormanlarda, kırlarda, tarlalarda yaşamayı tercih eder, ama şehirlerin kenarlarında ve hatta şehirlerin içlerinde günden güne daha sık kızıl tilkiye rastlanılmaktadır. Kızıl tilki şehirlerdeki güvercin, keme, fare ve tavşan populasyonlarını kontrol altında tutar ve böylece insanlar için faydalı olur.

Yaşam şekli

Kızıl tilkiler geceleri ava çıkan omnivor hayvanlardır. Yavrusuna avlamayı öğreten dişi tilkilerin haricinde genelde yalnız ava çıkarlar.

Beslenme

Hızlı bir ısırık ile çoğunlukla kemiricilerden oluşan kurbanlarını öldürürler. Bir çok farklı küçük hayvanlar, bitkisel gıda ve leş ile beslenirler. Yuvalarını yerde kuran kuşlar, tavuksular, tavşanlar, böcekler, balıklar ile de beslenebilirler. Çok nadir olarak geyik ya da domuz yavrularını avlarlar ve çok zor zamanlarda amfibyum ve sürüngen türleride yiyebilirler. Tilkilerin kümeslere girip tavuk çalmalarıda meşhurdur. Bazı tilkiler karayollarını takip eder ve otomobillerin ezdiği hayvanların leşleri ile beslenirler.

Üreme

thumb|240px|right|Kızıl tilki yavruları Kızıl tilki senenin büyük bir bölümünü yalnız geçirir. Orta Avrupa`da Ocak-Şubat aylarında, Güney Avrupa`da Aralık-Ocak aylarında üreme zamanlarıdır. Bu zaman sürecinde erkek tilki bir dişiye kur yapar ve onunla çiftleşir. Erkek hayvan dişinin yanında kalır ve yavruların bakımında yardım eder.

50 gün süren bir gebelikten sonra 3-5 yavru dünyaya gelir (nadiren sadece 1, ya da 13 yavru olabilir). Yavrular ömürlerinin ilk iki haftası boyunca kördürler ve 4-6 hafta boyunca emzirilirler. Bir ay sonra ilk kez mağaradan dışarı çıkarlar.

Eğer dişi tilki herhangi bir nedenden dolayı ölücek olursa, yavruların bakımını erkek tilki yalnız başınada yürütebilir.

Yavrular dört hafta sonra annelerinden bağımsızlığa, ve 10 ay sonra üreyebilecek olgunluğa ulaşırlar. Bir yaşına varınca annelerini terk ederler. 12 yaşına kadar varabilirler.

Doğal düşmanları

Doğal düşmanları vaşak, kurt, puhu ve kartal`in yanında kızıl tilkiyi avlayan en büyük düşmanları insanlardır.

Dış bağlantılar

} }

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar