Mazdek

Kısaca: Mazdek (Farsça مزدÚé) (ölümü 524 or 528) Sasani İmparatorluğu'nda Şah I. Kavat döneminde proto-sosyalist Zerdüşt reformcu bir din adamıdır. Peygamber olduğunu savunan Mazdek, kamu mülküyeti ve sosyal refahı arttırma programlarını uyguladı. ...devamı ☟

Mazdek (Farsça مزدÚé) (ölümü 524 or 528) Sasani İmparatorluğu'nda Şah I. Kavat döneminde proto-sosyalist Zerdüşt reformcu bir din adamıdır. Peygamber olduğunu savunan Mazdek, kamu mülküyeti ve sosyal refahı arttırma programlarını uyguladı.

Mazdekizm

Mazdekçilik olarak bilinen felsefenin kurucusudur. Taraftarları düalist kozmolojiyi/teolojiyi Maniheizm ile paylaşırlar. Bu düalizmin altında evrenin iki özgün ilkesi vardır: Işık, iyi; karanlık, şeytani. Bu ikisi evrensel bir rastlantı eseri karışmıştır ve Mazdek'in hayattaki rolü iyi davranış ile Işık'a ait olan tarafını serbest bırakmaktır. Maniheizm iyi ve kötünün karışımını kozmik bir trajedi olarak gördü, Mazdek bunu daha tarafsız ve iyimser biçimde gördü. Mazdek söylediğine göre iyi ve kötünün karışımı Tanrı hariç her şeyi etkiledi.

Mazdeki ilkeleri

Mazdek öğretisinde, dini formalitelerin azaltılmasını ve Zerdüşt din adamlarının güçlü pozisyonunun tartışılması, bu din adamlarının bulunduğu güçlü konumun ezilen Pers halkını daha da yoksullaştırdığını savundu.

Ahlaki ve dünya nimetlerine kendini kaptırmamış, öldürmenin ve hayvan eti yenmemesinin gerektiği, diğer halklarla barış içinde ve saygılı bir düzen kurdu. Mazdek'in reformları birçok yönüyle bir sosyal devrim olarak nitelendirilebilir ve erken komünizmWherry, Rev. E. M. A Comprehensive Commentary on the Quran and Preliminary Discourse, 1896. pp 66. örnekleri arasında verilebilir.

Her türlü özel mülkiyetin kaldırılması, evliliğin serbest aşk ile değiştirilmesini Crone, Patricia, "Kavad's Heresy and Mazdak's Revolt", in: Iran 29 (1991), S. 21†“40. savundu.

Müritleri

Pasifizm bir inanış olan Mazdekizm'i savunanlar, buna rağmen zengin kişilere ait olan haremlere baslınlar düzenledi ve cariyelere eşit haklar verdi. Sonradan Mazdekizm'i seçen ve komün mülkiyete saygı gösterdiğini göstermek için eşinin Mazdek ile yatmasına izin veren Şah I. Kavat (tahtta 488 - 531 yılları arasında kaldı) döneminde imparatorluk içinde kargaşalar meydana geldi.

Pasifizmi, din adamı karşıtlığını ve yoksul halka yardım dağıtılmasını sağlayan sosyal reformlar sırasında üçü hariç bütün Zerdüşt Ateş Tapınakları kapatıldı.

Notlar

}

Kaynaklar

  • H. Börm: Prokop und die Perser. Untersuchungen zu den römisch-sasanidischen Kontakten in der ausgehenden Spätantike. Stuttgart 2007, p. 230†“233.
  • A. Christensen: Le rí¨gne du roi Kawadh et le communisme Mazdakite. Kopenhagen 1925.
  • P. Crone: "Kavad's heresy and Mazdak's revolt". In: Iran 29, 1991, p. 21†“42.
  • H. Gaube: "'Mazdak: Historical reality or invention?" In: Studia Iranica 11, 1982, p. 111†“122.
  • G. Gnoli: "Nuovi studi sul Mazdakismo". In: Accademia Nasyonel Sosyalistonale dei Lincei (Hrsg.), La Persia e Bisanzio dei convegni Lincei 201. Rom 2004, p. 439†“456.
  • Z. Rubin: "Mass Movements in Late Antiquity". In: I. Malkin/Z. Rubinsohn (Hrsg.), Leaders and Masses in the Roman World. Studies in Honor of Zvi Yavetz. Leiden/New York 1995, p. 187†“191.
  • K. Schippmann: Grundzüge der Geschichte des sasanidischen Reiches. Darmstadt 1990.
  • W. Sundermann: "Neue Erkenntnisse über die mazdakitische Soziallehre". In: Das Altertum 34, 3, 1988, S. 183†“188.
  • Ehsan Yarshater: "Mazdakism". In: Cambridge History of Iran III/2. Cambridge 1983, p. 991†“1024.


Mazdak Mazdak

Kaynaklar

Vikipedi

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Mazdekçilik
3 yıl önce

Mazdekçilik ya da mazdekizm, İranlı Zerdüşt din adamı Mazdek'in düşünce felsefesine verilen isimdir. Mazdekizm, İsa'dan sonra 5. yüzyılın sonlarına doğru...

Mazdekçilik, Felsefe, Taslak, Zerdüşt, İran, Mazdek
Felsefe listesi
3 yıl önce

Liberteryenizm - Liberalizm Materyalizm (Maddecilik) - Matematiksel mantık - Mazdek - Maoculuk - Tıp etiği - Orta Çağ felsefesi - Meta-felsefe - Metafizik -...

Ak Hun İmparatorluğu
3 yıl önce

Ak Hun İmparatorluğu parçalanmıştır. 480 yıllarında İran'da patlak veren Mazdek İsyanı'nın bastırılmasında Ak Hunlar etkin rol oynamışlardır. Bazı Sasani...

Mangus
3 yıl önce

öngörülerde bulunabilmeleriyle tanınmaktaydılar. Maguşların bu güçleri nedeniyle Mazdek ve Zerdüşt dini üzerinde etkili oldukları söylenir. Zerdüştlük'ün Ateşperestlik...

Sinbâd
6 yıl önce

Christensen, La regne du roi Kawadh I et le communisme Mazdakite, 1925. (Mazdek’in savunduğu ilkelere göre: Yanan ateşten, esen havadan ve akan sudan, tüm...

Babek Ayaklanması
3 yıl önce

temsilciliği yaptığı Hûrremdîn’îyye hareketin karargâhıdır. Hûrrem’îyye adını Mazdek'in eşi Hürrem'den alır. Hint-Avrupa dillerinde yiyecek, içecek anlamına gelen...

Bâtınîlik
3 yıl önce

tarihin çeşitli dönemlerinde farklı isimlerle anılmıştır. Bunlar İbahiyye ve Mazdek, İsmailîyye (Seb’iyye), Karmatîyye, Sabbahiyye (Haşhaşiyye), Dürzîyye; ve...

Türk Tarihi
3 yıl önce

ile görüşmesi 480: Hazar denizi ile Tuna nehri arasında Ön Bulgarlar 480: Mazdek İsyanları'nda Sasaniler 'e Ak Hunların yardım etmesi 531-578: Kafkas Surları'nın...

Türk (anlam ayrım), Karikatür, Osmanlı Devleti, Philippe Liİ©geois, Satranç Oynayan Türk Otomatı, Türk Dilleri Ailesi, Türk halkları, Türk halkları (sıralama), Türk kelimesi, Türk vatandaşı, Türkiye Cumhuriyeti