Nasîrüddin Tûsî

Nasîrüddin Tûsî, 1200 ile 1273 yıllarında yaşamış islam filozofu. Sözkonusu dönem, Moğol istilası sebebiyle Bağdad`da, bir yandan karanlık bir dönem bir yandan da önemli düşünce okullarının kurulduğu ve islam bilim kurumlarının açıldığı bir dönem oldu. Nasîrüddin Tûsî`de bu dönemde yetişmiş Şiî dünyasının tanınmış bir bilgesi olmuştur.

Nasirüddin Tusi, 1200 ile 1273 yıllarında yaşamış islam filozofu. Sözkonusu dönem, Moğol istilası sebebiyle Bağdad`da, bir yandan karanlık bir dönem bir yandan da önemli düşünce okullarının kurulduğu ve islam bilim kurumlarının açıldığı bir dönem oldu. Nasirüddin Tusi`de bu dönemde yetişmiş Şii dünyasının tanınmış bir bilgesi olmuştur.

Yaşamı

Nasirüddin Tusi, babasının ve dayısının etkisiyle erken yaşlardan itibaren kelaam, felsefe ve matematik ile ilgilenmeye başladı. Felsefi gelişmesinin belirli bir evresinde İbn-i Sina`nın İşarat`ını okudu ve uzun yıllar bu metinle uğraştı. Bu uğraşmaların ardından en önemli eserlerinden biri sayılan ``Şerh-i İşarat``´ı kaleme aldı.

Kemaluddin Hasip`ten matemetiği ve Burhanüddin Hamedani`den hadisleri öğrendi. Pek çok bilgi dalıyla ilgilendi ve derinleşmeye çalıştı; tanınmış bilginler yetiştirdi (Allame Hilli, Kutbüddin Şirvani gibi).İsmaili mezhebinden ve edebiyat, tasavvuf ve felsefe ilgilisi Nasirüddin Ebu`l-Feth b.Mansur`nin meclisinde yer aldı. Abbasi halifesi El-Mutasım`ı öven bir kaside yazdıktan sonra araları açıldı ve sürgüne gönderildi.

Hassan Sabah`ın yedinci halefi Khudavend Alaüddin aracılığyla Alamut kalesinde saklandı. Daha sonra, 1247`ye kadar, yarı tutuklu olarak Meymun Daye kalesinde tutuldu. Moğolların kaleleri ele geçirmesiyle serbest kaldı. Moğol hükümdarı Hülagu`nun müşaviri olarak görev aldı ve bütün bilimsel ve felsefi çalışmalarında ondan destek aldı. Ünlü Maraga Rasathanesini bu sırada kurdu ve bu kurum en büyük islam bilim kurumlarından biri olarak yer aldı. Rasathanenin yanında büyük bir kütüphane kurulması da gerçekleştirildi, burada dört yüz bin kitabın toplandığı sanılmaktadır. Hulagü han bir yandan Bağdadı yakıp yıkan bir yandan da orada yeniden bilim kurumlarının kurulmasını destekleyen kişi oldu. Daha sonraki hükümdar Abaka Han tarafından da destek gördü ve yaşlılığında bu destek sayesinde önemli eserlerini üretti.

Felsefesi

Nasirüddin Tusi, islam felsefesinde yeni bir felsefe ekolü ortaya koymamıştır, ancak yine de felsefi çalışmaları derinlik ve kapsamıyla etkili olmuş bir bilge olarak yer almıştır. Daha çok meşşai filozoflarının yolundan gitmiş olduğu söylenebilir, onların felsefi tezlerini Şiiliğin prensiplerine uyarlamaya çalıştı. İslam dünyasında ilk defa bir sistematik etik kitabını yazan kişi oldu. Sisteminde Aristotales`in ahlak ilkeleriyle Gazali`nin mistik ve tasavufi ahlak düşünceleriyle bir arada değerlendirmeye çalıştı. Bir tür sentez arayışında oldu. Bu ahlak felsefesinin bir bölümünü de eğitim konusundaki düşünceleri oluşturmaktadır. Ona göre çocuğun doğumundan itibaren ona uygun bir ad verilmeli (çünkü adlar kader üzerinde etki yapar), iyi bir sütanneye sahip olmalı ve yetişme döneminde çocuk kötü huy edineceği ortamlardan korunmalıdır. Bu süreçte ona aklını kullanmasını ve akıl yoluyla elde edilen erdemleri sevmesini öğretmek gerekir. Arzularına hakim olmanın ve kendini tutmanın bir erdem olarak öğretilmesi gerekir. Bundan sonra ise çocuk hangi sanata ya da ilgiye yetenekli ise ona yönlendirilmeli ve özendirilmelidir.

Kitapları

  • ``Şerh`i İşarat`` (temel felsefe kitabı, 20 yılda hazırlanmış)
  • ``Zic-i İlhani`` (astronomi hakkında)
  • ``Tecrid-ül-akaid`` (kelam kitabı)
  • ``Tezker-i hayat``
  • ``Tahrir-i Öklides``
  • ``Tahrir-ül-Macesti``
  • ``Esas-ül-iktibas`` (Mantık kitabı)
  • ``Esraf-ül-eşraf``
  • ``Ahlak-ı Nasıri``
  • ``Fusul``

Göz at

Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara


Görüşler

Bu konuda henüz görüş yazılmamış.
Gürüş/yorum alanı gerekli.
Markdown kodları kullanılabilir.

Nasîrüddin Tûsî ilgili konular

  • ®

  • Yücelik

    Yücelik ya da yüce kavramı felsefe, din, estetik ve etik alanlarında kullanılır ve genel anlamda insan ölçülerini aşan ve bu nedenle çok b
  • Sofistler

    M.Ö. 5. ve 4. yüzyılda, siyasi ve toplumsal koşulların değişmesinin ve doğa felsefesinin iflasının ardından, insan üzerine felsefenin baş
  • Batı felsefesi

    Batı felsefesi, Antik Yunan'dan başlayıp günümüze kadar gelen Batılı felsefe tarihi anlayışıdır.Özellikle Avrupa'nin ve batı olarak adla
  • Aristotelizm

    Aristotelesçilik, Plantonculuğa paralel olarak, aynı zaman dönemleri içinde gelişen bir felsefi eğilimdir. Yeni bir dünya görüşü arayış
  • Nasîrüddin Tûsî

    Nasîrüddin Tûsî, 1200 ile 1273 yıllarında yaşamış islam filozofu. Sözkonusu dönem, Moğol istilası sebebiyle Bağdad`da, bir yandan karanl
  • Etik (felsefe)

    Etik veya en yalın tanımıyla töre bilimi. Etik terimi Yunanca ethos yâni "töre" sözcüğünden türemiştir.
  • Uluğ Nutku

    Prof. Dr. Uluğ Nutku; ( d. 1935 Zara, Sivas ) Türk felsefeci. ve akademisyen.
  • Vladimir Bartol

    Vladimir Bartol (24 Şubat 1903 – 12 Eylül 1967) Sloven yazar. En meşhur eseri olan ''Alamut'' romanı ile tanınmıştır. Alamut romanı 1938 s
  • Otfried Höffe

    ''Otfried Höffe'' ( 12 Eylül 1943, Głubczyce, Yukarı Silezya, Almanya), Alman filozof ve profesör.
Nasîrüddin Tûsî
Nasîrüddin Tûsî