Osmanlı Türkçesi

Osmanlı Türkçesi ('Osmanlıca' ya da lisân-i Osmânî: لسانه عثمانى) Osmanlı devlet ve resmi yazışma dilidir. Bilimsel alanlarda Tarihî Türkiye Türkçesi denilmektedir. Tanım 13-20.

Osmanlı Türkçesi (' Osmanlıca' ya da lisân-i Osmânî: لسانه عثمانى)
Kasgarli Mahmud'un Dîvân'inda bahsettigi Oguz ve Hâkâniye diye adlandirdigi iki edebi siveden birî olan Oguz Türklerinin kullandigi dilin devami olan ve Tüklügün îslâmi devlet içinde gelisen, Osmanli hanedanina nisbetle, devlete ve resmî yazisma diline sâmil olarak Osmanlica adini alan, Selçuklularin son zamanlarindan Cumhuriyet Devrine kadar yedi yüzyil kullanilan^ ve kesintisiz eserlerini veren Osmanli Türklügü'nün dilidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Osmanlı devlet ve resmi yazışma dilidir. Bilimsel alanlarda Tarihî Türkiye Türkçesi denilmektedir.

Tanım

13-20. yüzyıllar arasında

Osmanlılar ile ilgili olarak aşağıdaki başlıkları kullanarak bilgi alabilirsiniz.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Anadolu’da ve
Anadolu kelimesi Yunanca güneşin doğduğu yer anlamına gelen “Anatoli”dan doğmuştur. Romalılar, kendi topraklarına göre doğuda kaldığından buraya doğu toprağı anlamında Thema Anadolia demişlerdir. Anadolu isminin bir bölge adı olması ise Selçukluların Anadoluya gelmesiyle başladı.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Osmanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü yerlerde yaygın olarak kullanılmış olan, özellikle 15. yüzyıldan sonra
Osmanlı Devleti, 13. yüzyıl sonlarından 20. yüzyılın ilk çeyreğine değin varlığını sürdüren Türk devleti. Anadolu'da kurulmuş, sınırları tarihi boyunca çok değişmekle birlikte en geniş döneminde bugünkü Arnavutluk, Yunanistan, Bulgaristan, Yugoslavya, Romanya ye Akdeniz'in doğusundaki adaları, Macaristan ve Rusya'nın bazı kesimlerini, Kafkasya, Irak, Suriye, Filistin ve Mısır'ı, Cezayir'e kadar tüm Kuzey Afrika'yı ve Arabistan'ın bir bölümünü kapsamıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Arapça ve
Hami-Sami Dil Ailesi'nin Sami koluna mensup bir lisan. Arap Yarımadası ve Kuzey Afrika'da halkın çoğunluğunca, Türkiye ve İran'da ise Arap azınlıklarca kullanılmaktadır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Farsçanın etkisinde kalan Türk yazın dilidir. Osmanlıca;
Kökü itibarıyla dünyanın en eski dilleri arasında yer alan Farsça, milattan yediyüz yıl öncesine ait açık tarihi ve bin yıllık yazılı eserleriyle İran’ın köklü ve sağlam kültürünü komşu ülkelere kadar tanıtmıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Arap alfabesine,
Arap alfabesi Osmanlı İmparatorluğu dahil, İslam dininin yayıldığı coğrafyada büyük ölçüde benimsenmiş, Latin alfabesinden sonra dünyada yazı dili olarak en çok kullanılan yazı sistemidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Fars ve Türk dilinden yeni sesler ilavesiyle oluşturulmuş, uzun tarihi boyunca kendine has özelliklerle geliştirilmiş, farklı yazı türleriyle bir sanat haline getirilmiş, kelime hazinesi günümüz Türkçesi ile kıyaslanamayacak kadar zengin bir yazı dilidir.

Osmanlıca; öncelikle

# Temel Osmanlıca (Osmanlı Türkçesi)

# Osmanlı Paleografyası

# Osmanlı Diplomatikası (Osmanlı İnşâ Dili, Vesika İlmi)

olarak üç ana başlık halinde ele alınıp yorumlanmaktadır. Basit seviyede, sınırlı bir amaç için kullanılacak, basılı metinlerden oluşan Osmanlıca, -belli bir kültürel alt yapıya sahip olmak şartıyla- isteyen her kişi tarafından rahatlıkla öğrenilebilir. İhtisas Osmanlıcası adı verilen, çeşitli el yazılarını okuyacak kadar ileri düzeydeki Osmanlıca; bir uzmanlık işidir. Osmanlı diplomatikası çerçevesinde ele alınan, arşiv vesikalarının tahlil, tenkid ve değerlendirilmesini konu edinen Osmanlıca ise,

Fars Pers kelimesinden türeyen ve İran'ın nüfus yapısının çoğunluğunu (%51) oluşturan ve genellikle başkent Tahranda oturan halkı tanımlayan kelime. Etimolojik olarak Pers kelimesinden gelmektedir. Pers kelimesi Arapçanın etkisiyle Fars haline gelmiştir, çünkü Arapça'da bulunmayan P harfi F ile ikame edilmiştir. A, E evrilmesi ise Türkçe telafuz ile ilgilidir. Arapça'da bu iki ses ortak kapalı a sesile verilmektedir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
paleografya, teşkilat tarihi ve diplomasi başta olmak üzere,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
epigrafi,
Taş veya maden gibi dayanıklı maddeler üzerine yazılmış kayıtları inceleyen ve tarihe yardımcı olan eski yazıtlar bilimi.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
, heraldik,
Heraldik, eski devirlerden günümüze kadar toplumlarda kullanılan arma, bayrak, mühür ve unvanları inceleyen bilim dalıdır. Arma, bayrak, mühür ve unvan bazı meselelerin aydınlatılmasında tarihçiye yardımcı olmasından dolayı tarihin yardımcı bilimlerinden biri olarak sayılmaktır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
nümizmatik,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
arkeoloji,
Arkeoloji (Yunanca arkhaio "eski" ve logos "bilim"), insanın geçmişini, geride bıraktığı maddi kültür belgelerine dayanarak inceleyen bilim dalı. Maddi kültür belgesi, uygarlık tarihinin başlangıcından, yani insanoğlunun ilk aleti yarattığı andan bu güne değin, gene insanın yaptığı ya da doğada bulduğu biçimi ile kendi gereksin¬meleri için kullandığı nesnelerin tümüdür.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
kronoloji,
Kronoloji Zamanı bölümlere ayıran ve olayları tarihlerine göre sıralayan bilim dalı. Hadiseler, meydana geldiği zamana göre sıralanarak veya belirli zaman aralıklarına yerleştirilerek mütalaa edilir. Bu şekilde kronolojik zaman tayini gerçekleştirilmeye çalışılır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
onomastik vb. bir çok bilimle ilişkili, ayrı bir bilim dalı olarak kabül edilmektedir.

Tarihçe

Osmanlıca terimi
Onomastik, dilbiliminin özel isimleri inceleyen bir dalıdır.


...Tümünü okumak için linke tıklayınız.

Tanzimat Dönemi (1839-1876) aydınlarınca ortaya atılmıştır. Daha önceleri Türk lehçelerinin hepsine Türki (Türkçe) ya da lisan-ı Türki (Türk dili) deniyordu. 19. yüzyılda artan
Osmanlı siyasi tarihinde 1839'da Tanzimat Fermanı'nın ilanından, 1876'da 1. meşrutiyetin ilanına kadar geçen döneme verilen isimdir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
milliyetçilik hareketlerine karşılık, Osmanlı Devleti’nin siyasal bütünlüğünü korumak amacıyla yeni bir milliyetçilikle ortaya çıkan Tanzimat aydınları,
Milliyetçilik dil, tarih ve kültür birliğine dayalı ulusun ve devletin mutlak ve temel bir değer olduğunu kabul eden anlayış. Bireylerin devletin büyüklüğünü sağlayacak ve koruyacak şekilde, devletin ihtiyaçlarına uygun olarak davranmaları gerektiğini, davranışlarını bu amaca göre ayarlaması gerektiğini öne süren akım olarak milliyetçilik, ulus olgusunu, o ulusu meydana getiren bireylere, hukuki bir yapı olan devlete dönüştürme imkanı sağlamıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
(Osmanlı milleti) kavramını geliştirdiler. Osmanlı toprakları üzerinde konuşulup yazılan Türkçeye deOsmani (Osmanlıca) ya da lisan-ı Osmani (Osmanlı dili) adını verdiler.

Türkler tarih boyunca farklı din ve kültürlerle bir arada yaşadıkları için farklı alfabeler kullanmışlardır. 5. yüzyıldan 20. yüzyıla değin yakın ilişki içinde bulundukları kültürlerin etkisiyle Göktürk,
Göktürk, 552-745 yılları arasında orta asya'da hüküm süren türk devleti
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Uygur,
Uygurlar, orta asya'da bir türk kolu
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Sogd,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Çin,
Çin Halk Cumhuriyeti, yüzölçümü itibariyle dünyanın üçüncü, nüfus itibariyle en büyük ülke. Güney Doğu Asya'da yer alır. Yüzölçüm 'dir. Başkenti Pekin olan ülkenin resmi dili Çince, para birimi Yuan'dır. Doğusunda Güney Kore, kuzeydoğusunda ve kuzeybatısında Rusya, kuzeyde Moğolistan, güneybatıda Afganistan ve Pakistan, güneyde Hindistan, Nepal, Butan, Birmanya Laos ve Kuzey Vietnam, doğusunda ise Büyük Okyanus ile çevrilidir.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Tibet,
Tibet Çin’in kendi kendini idare eden yüksek ve geniş bir alanı. “Dünyanın Çatısı” ve “Kar Ülkesi” gibi kendine has isimleri olan bu bölge asırlar boyunca etrafını çeviren büyük dağlardan dolayı insan yaşamayan vahşi hayvanların bulunduğu bir yer olmuştur. Tibet 27°20’ ve 36°30’ kuzey paralelleriyle 78°24’ ve 98°57’ doğu meridyenleri arasında yer alır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
, Mani,
Bir din-inanç olan "Mani", Halk edebiyatı türü olan "Mani", ALLAH C.C.'ün doksandokuz güzel ismin birisidir "Mani", Psikolojik rahatsızlıklar sınıfına girmektedir "Mani"
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Brahmi,
Brahmi yazısı, sayıları yüzden fazla olan hece işaretleri ve alfabe karışımı Hint yazı şekillerinin öncüsüdür. En eski belgelerden Brahmi yazısı tüm Hindistan'da milattan önce 3. yüzyılda Asoka (Devanāgarī: अशोकः; döneminde kullanıldığı kanıtlanmıştır.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Peçenek,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Kuman,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Yunan,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
İbrani,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Slav,

...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Arap ve
Araplar, anadili Arapça olan topluluklara denir. Akdeniz'in güneyinde Afrika'da Büyük Sahra ve Sudan'a, doğusunda Irak'a ve Arabistan Yarımadası'na kadar uzanan bir coğrafyada yaşarlar. Arapça konuşulan ülkeler Arap ülkeleri olarak adlandırılır. Bu ülkelerde, Arapça’nın dışında Kuzey Afrika'da Berberice , Irak'ta Kürtçe ve Türkmence, Güney Arabistan'da ise çeşitli yerel diller konuşulur.
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
Latin alfabeleri değişik dönemlerde kullanılmıştır. Bunlar arasında Türklerin büyük bölümü tarafından en uzun süre (11. yüzyıldan 20. yüzyıla değin) kullanılanı Arap alfabesidir.

Tarihsel gelişimi açısından Osmanlıca üç döneme ayrılır:

Latin şu anlamlarda kullanılabilir:
...Tümünü okumak için linke tıklayınız.
(Eski Anadolu Türkçesi)

Birinci devre; Osmanlı Azerî Türkçelerinin birleştiği 13-15. yüzyılları içine alan, yabancı dillerden gelen kelimelerin az olduğu, açık Türkçe devresidir. Bu devreye Eski Anadolu Türkçesi veya İlk Osmanlı Türkçesi de denmektedir.

(Klasik Osmanlıca)

İkinci devre devridir ve 16-19. yüzyılları içine almaktadır. Türkçe, bu devrede Arapça ve Farsça'dan gelen kelime ve gramer kaidelerine ziyadesiyle açılmıştır. Ancak bu durum, yazılan eserlerin mevzûuna ve işlenişine göre, dilin açık ve anlaşılır veya kapalı olması şekli, değişmektedir. 16. yüzyıldan itibaren Arapça ve Farsça'dan meydana gelen kelimeler ağırlık kazanmaya başlar; 17 ve 18. yüzyıllarda gittikçe koyulaşır, anlaşılmaz bir hal alır. Türkçe kelimelerin, cümlenin sadece fiilinde kaldığı görülür. Bu devre Klasik Osmanlıca olarak adlandırılan devirdir. Bu dilin anlaşılması zordur. Bunda büyüyen ve gelişen bir devletin, dilindeki ifade kabiliyetinin artma gereği ve kültür seviyesi bakımından hayatının yükselmesi de büyük rol oynamıştır. Nesir dilinde daha fazla anlaşılmazlık ortaya çıkar. Nazım dili ise, bir noktada ölçülü bir cümle yapısına sahip olduğu için, kendini pek kaybetmez.

Yeni Osmanlıca

Yeni Osmanlıca devresi, 19-20. yüzyılları ve Cumhuriyet devrine kadar olan zamanı içine almaktadır. Osmanlıca'nın bu sonuncu devresi, gazeteci lisanının başladığı, Arapça ve Farsça tamlamaların çözüldüğü, Türkçe'nin kendi kaidelerine sahip çıkmaya başladığı devirdir. Bu son dönem Osmanlıcası sanılanın aksine, kolay okunabilen ve anlaşılan bir yazı türü değildir. Sözkonusu dönem Osmanlıcası harf karakterleri ve yazı türü açısından basitleştirilmiş olsa da, kullanılan dil, kelime zenginliği, izafet ve terkibler bakımından klasik dönem Osmanlıcasıyla kıyaslanmayacak derecede, Arapça, Farsça (Tatarca göz önüne alınırsa Rusça) kelime, deyim ve terimlerin kullanıldığı bir yazıdır.

Osmanlı Türkçesi'ne, kültür dili olması nedeniyle, bir yüksek zümre dili olarak bakmak mümkündür. Yazı dili, açık ve anlaşılır şekle, ancak 20. yüzyıl başlarında kavuşmuştur. Böylece bu devirden sonra yazı ve halk dili birbirine yaklaşmış ve zamanla aradaki açık kapanmıştır.

Kaynak

  • Vikipedi
  • http://www.dallog.com/tdve/osmanlica.htm http://www.dallog.com/tdve/osmanlica.htm'den kısaltılmıştır.

  • http://www.ottomanlanguage.com/osmanlica.htm

  • Faruk K. Timurtaş, Osmanlı Türkçesine Giriş, (İstanbul, 1979)

    Linkler

  • Osmanlıca harfler



    Yorumlar - Lütfen konu (Osmanlı Türkçesi) ile ilgili faydalı olabilecek bilgilerinizi yazarak internette Türkçe bilginin gelişmesine katkıda bulunun. Teşekkür vb. yorumlar yayınlanmamaktadır. Hata bildirme ve diger mesajlariniz için bu linki kullaniniz.