Dio Chrysostom, Prusa'lı (Bursa) Dion ya da Dio Cocceianus (d. 40 civarı –ö.

Dio Chrysostom

Dio Chrysostom, Prusa`lı (Bursa) Dion ya da Dio Cocceianus (d. 40 civarı –ö. 120 civarı), M.S. 1. yüzyıl Roma İmparatorluğunda yaşamış Yunanlı hatip, yazar, filozof ve tarihçi. Söylevlerinin seksen tanesine ilave olarak, bir kaç mektubu, Saçlara şükrettiği eğlenceli bir denemesi ve diğer eserlerinden parçalar günümüze kadar ulaşmıştır. Soyadı olan ``Chrysostom``, "altın-ağızlı" anlamına gelen Yunanca ``chrysostomos`` kelimesinden gelir. Bir başka Roma dönemi tarihçisi olan Cassius Dio ya da 4. yüzyılda yaşamış bir piskopos olan Antakyalı John Chrysostom ile karıştırılmamalıdır.

Hayatı

Roma eyaleti Bithynia`da, Prusa (şimdi Bursa) şehrinde doğdu. Anlaşıldığı kadarıyla babası Pasicrates, oğlu Dio`nun eğitimiyle yakından ilgilenmiştir. Başlangıçta, önemli görevler üstlendiği doğduğu yerde retoriksel ve sofistike denemelerle meşgul olmuşsa da, sonradan büyük bir istekle filozofi eğitimine merak salmıştır.

Vespasian`ın saltanatı sırasında (69-79) Romaya gittiği ve burada evlenerek bir çocuk sahibi olduğu bilinir. <ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` xlvi. 13</ref> İmparatorun tertipçi akrabalarından birisine öğüt verdiği gerekçesiyle İmparator Domitian`ı kızdırmış <ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` iii. 13</ref> ve yine imparator tarafından Roma, İtalya ve Bitinya`dan kovulmuştur.<ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` xiii. 1</ref> Delfi kahinleri tavsiyesi üzerine<ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` xiii. 9</ref> dilenci kıyafetlerine bürünmüş,<ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` xiii. 11</ref>ve yanında Plato`un Phaedo ve Demostenes`in ``Sefaret`` üzerine söylevlerinin birer kopyalarından başka bir şey olmadığı halde, hayatının geri kalanını Kinik filozoflar gibi yaşamış, İmparatorluğun kuzey ve güneyindeki ülkelere seyahatlar yapmıştır. Bu sayede, Trakya, Misya, Scythia, Getea ülkesini ziyaret etmiş<ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` xii. 16</ref> ve söylevlerinin gücü ve etkisi sayesinde gittiği hemen her yerde saygı görmüştür.<ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` xxxvi.; comp. ``Orat.`` xiii. 11 ff.</ref> Dio İmparator Nerva`nın arkadaşıydı,<ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` xlv. 2</ref> ve Domitian 96 yılında öldürülünce, Dio Nerva`yı tercih etmeleri için cephede bulunan Roma Ordusu üzerindeki etkisini kullanmaktan çekinmemişti. İmparator Nerva`nın saltanatı sırasında sürgünü sona erdi ve evi olan Prusa`ya (Bursa) dönmesine izin verildi. Hayatının geri kalan döneminde, sunduğu destek onuruna tam adı Marcus Cocceius Nerva olan İmparator tarafından kendisine verilen Cocceianus soyadını kullandı.<ref name="pliny1">Pliny, ``Epistles,`` x. 85, 86</ref>. Nerva`nın ardılı Trajan, ona en yüksek payeyi verdi<ref>Dio Chrysostom, ``Orat.`` iii. 2</ref> ve onu en gözde tercihi olarak tanımladı. İmparatorun bu inayeti, onun Tyana Apollonius ve Tyre`li Euphrates gibi üst sınıftan insanlarla tanışmasına vesile oldu ve söylevleri tüm bu insanların hayranlığını kazandı. Dio, hayatının geri kalanında Prusa`da (Bursa) dikkat çekici bir konuma yükseldi ve 111 yılındaki şehir kayıtlarında adı, şehirin yeniden yapılanmasıyla ilgi bir davada geçti.<ref name="pliny1"/> Bir kaç yıl sonra öldüğü sanılır.

Eserleri

Dio Chrysostom, en güçlü dönemine 2. yüzyıl başlarında ulaşan Yunanlı filozofların İkinci Sofist okulunun bir üyesidir. Aralarında Philostratus,<ref name="philost1">Philostratus, ``Vit. Soph.`` i.7</ref> Synesius,<ref>Synesius, ``Dion``</ref> ve Photius`un da<ref>Photius, ``Bibl.`` Cod. 209</ref> bulunduğu antik yazarlar tarafından Yunanlı hatiplerin ve sofistlerin en önde gelenlerinden biri olarak kabul edilmiştir. Bu tespit, Photius zamanında sadece bir tanenesi tanınan ve günümüze kadar ulaşmış olan seksen adet söylevi tarafından da desteklenmetir. Bu söylevler onun sözlü öğretilerinin bir sürümü olarak yazılmış gibi görünmektedir ve politik, ahlaki ve filozofik konular içeren denemeler şeklindedir. Çok sayıda Filozofik ve tarihsel çalışma yapmış ancak bunların hiç biri günümüze ulaşmamıştır. Bu eserlerden birisi Getae hakkındadır<ref name="philost1"/> ve Suda tarafından eserin sahibi olarak yanlışlıkla Cassius Dio işaret edilmiştir.<ref>Suda, ``Dion``</ref>

Notlar

reflist|2

Ek okumalar

  • B.F. Harris, "Dio of Prusa" (Bursa`lı Dio), in: ``Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt`` 2.33.5 (1991) 3853-3881, Alm
  • C.P. Jones, ``The Roman World of Dio Chrysostom`` (Dio Chrysostom`un Roma Dünyası)(1978), İng
  • Simon Swain, ``Hellenism and Empire. Language, Classicism, and Power in the Greek World, AD 50-250`` (Hellenizm ve İmparatorluk. Yunan Dünyasında Dil, Klasizm ve Güç)(1996), pp.187-241. İng


Linkler



Dio`nun metni



İkincil malzeme



Çeviri kaynağı

  • Kaynak wiki
|url=http://en.wikipedia.org/wiki/Dio_Chrysostom |tarih=10 Şubat 2008 |dil=İngilizce |madde=Dio Chrysostom





Kaynaklar

Vikipedi

İlgili konuları ara

Yanıtlar