Hukuk

Kısaca: Hukuk, belirli bir toplumda kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen ve devletin yaptırım gücüyle uyulması zorunlu kılınan davranış kurallarının oluşturduğu düzen. Yazılı olsun olmasın, hukuk kurallannı öteki toplumsal kurallardan ayıran en önemli özellik devletin yaptırım gücüyle desteklenmiş olmasıdır. ...devamı ☟

Hukuk
Hukuk

Hukuk, belirli bir toplumda kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen ve devletin yaptırım gücüyle uyulması zorunlu kılınan davranış kurallarının oluşturduğu düzen. Yazılı olsun olmasın, hukuk kurallannı öteki toplumsal kurallardan ayıran en önemli özellik devletin yaptırım gücüyle desteklenmiş olmasıdır. Bununla birlikte iç hukuk düzeninde uyulması kişilerin isteğine bırakılmış tamamlayıcı hukuk kuralları gibi, uluslararası ilişkileri düzenleyen hukuk kuralları da devletlerin yaptırım gücünden yoksundur.

Hukuk, toplumsal ilişkilere bağlı olarak sürekli gelişen bir kurumdur. Devletin giderek artan bir biçimde toplumsal yaşama müdahale etmesi ve bunu hukuk kurallan koyarak gerçekleştirmesi, kişilerin hukuka bağımlılığını artırmanın yanı sıra yazılı hukuk kurallarının karmaşıklaşması sonucunu doğurmuştur. Bu nedenle hukuk ve hukukçuluk aynı zamanda bir uzmanlık alanı ve meslek niteliğini de kazanmıştır.

Evrensel nitelikleri nedeniyle uygar toplumlann hepsinde geçerli olan ortak hukuk kurallannın dışında her toplumun yaşam biçimi, dünya görüşü, gelenek ve göreneklerine bağlı olarak farklılık gösteren hukuk kuralları da vardır. Hukuk özü bakımından bir üst yapı kurumu olduğundan, toplumla-nn temel ve yapısal özelliklerine göre biçimlenmesi kaçınılmazdır. Bu bağlamda ekonomik yapının, hukuk düzeni üzerindeki etkisi büyük önem taşır. Bu nedenle kar amacına yönelik özel girişimciliğe dayalı kapitalist sistemlerde geçerli hukuk kurallarıyla, ekonomik etkinlikleri büyük ölçüde devletleştirmiş olan kolektivist sistemlerde geçerli hukuk kuralları arasında önemli farklar bulunur. Bununla birlikte bazı kapitalist sistemlerde, devletleştirme ye planlı kalkınma gibi kolektivist ekonomi düzenine özgü öğeler yer alabilir; kolektivist sistemlerde de özel mülkiyet ve rekabet gibi kapitalist ekonomi düzenine özgü öğelere sınırlı olarak yer verilebilir. Devletin toplumsal yaşama müdahalesi bakımından özde büyük farklılıklar taşıyan bu iki sistemdeki özgürlük anlayışına bağlı olarak kişilerin irade serbestliğine ilişkin hukuk kurallan da büyük farklılıklar gösterir. Aynca azgelişmiş ülkelerin hukuk düzenleriyle gelişmiş ülkelerin hukuk düzenleri arasında da önemli farklar vardır.

Bir ülkenin hukuk düzeni yasama organınca oluşturulan yazılı hukuk kurallarını, yargı kararlannı ve devletin iradesi dışında oluşan genel hukuk ilkeleriyle örf ve adet kurallarını kapsar. Genel hukuk ilkeleriyle örf ve adet kuralları gibi yazılı olmayan hukuk kurallarının bağlayıcılık niteliği kazanarak hukuk düzeninde geçerli olabilmesi için devletin bu kuralları tanıyarak onlan yaptı-nma bağlaması zorunludur. Aynca hukuk kuralları emredici ve yasaklayıcı nitelikte olabileceği gibi kişilerin iradesini tamamlayıcı ve yorumlayıcı nitelikte de olabilir. Bir ülkede hukuk düzeni bir bütün oluşturmakla birlikte birbirinden farklı bölümleri de vardır. Klasikleşmiş ayrıma göre bunlar kamu hukuku ve özel hukuktur. Kamu hukuku, devletin organlannın oluşumunu, yetki ve görevlerini, kişilerin bu organlar karşısındaki hak ve yükümlülüklerini düzenleyen kurallardan oluşur. Özel hukuk ise kişiler arasındaki hak ve yükümlülük ilişkilerini düzenleyen kurallardan oluşur. Öğretide kamu hukuku ile özel hukuku birbirinden ayıran özelliklerin bu hukuk alanlannda egemen olduğu kabul edilmektedir. Kamu hukukunda kamu yaran, özel hukukta ise özel kişilerin çıkarları öne çıkar. Kamu hukuku kamu yaran ile özel kişilerin çıkar-lannı, birincisinin üstünlüğüne* zarar gelmeksizin uzlaştırmaya çalışır. Özel hukuk ise kişilerin birbiri karşısındaki çıkarlarını eşitlik kuralını zedelemeden uzlaştırmaya çalışır. Bu nedenle kamu hukuku öznelerinin özel hukuk özneleri (gerçek ve özel tüzel kişiler) karşısında üstün yetkilerle donatılmış olmasına karşın, özel hukuk özneleri arasında eşitlik kuralı geçerlidir.

Ayrıca kamu hukuku ve özel hukuk bölümleri çeşitli hukuk dallarını içerir. Başta anayasa hukuku olmak üzere uluslararası kamu hukuku, idare hukuku, ceza hukuku, icra ve iflas hukuku, yargılama hukuku gibi hukuk dallan kamu hukuku bölümünü oluşturur. Buna karşılık medeni hukuk, borçlar hukuku, uluslararası özel hukuk ve ticaret hukuku gibi hukuk dallan da özel hukuk kapsamına girer. Karma nitelikte hukuk dallan arasında fikri hukuk, deniz hukuku, hava hukuku, iş hukuku ve toprak hukuku sayılabilir. Bu hukuk dallannı oluşturan hukuk kurallan bazı yönleriyle kamu hukukunun, bazı yönleriyle de özel hukukun özelliklerini taşırlar. Ayrıca önceleri idare hukuku dalı içerisinde yer alırken, kazandığı önem dolayısıyla giderek bağımsızlaşmaya başlayan maden ve petrol hukuku, ticaret hukukundan kopan bankalar hukuku ve uluslararası hukuktan ayrılarak farklı bir dal oluşturan uzay hukuku gibi yeni hukuk dalları da ortaya çıkmıştır.

Hukuk

Türkçe Hukuk kelimesinin İngilizce karşılığı.
adj. legal, juristic, juristical
n. law, jus

Hukuk

haklar, insan varlığına temel oluşturan hak ve adalet kavramı; haklar.
toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen yasaların tümü, tüze; ahbaplık, dostluk.
yasaların cezayla ilgili olmayıp alacak verecek gibi davaları ilgilendiren bölümü; insan ve yurttaşlık haklarını kuram ve uygulama açısından uygulayan bilim.

Hukuk

Türkçe Hukuk kelimesinin Fransızca karşılığı.
droit [le]

Hukuk

Türkçe Hukuk kelimesinin Almanca karşılığı.
n. Jura, Jus, Recht, Recht

Hukuk

1 . Toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım gücünü belirleyen yasaların bütünü, tüze:
"Hukuk daima âdetlerin peşinden gider, önüne geçmez."- P. Safa.
2 . Bu yasaları konu alan bilim:
"Kaldı ki, böyle bir hareket, milletlerarası hukuka taban tabana zıttı."- Y. K. Karaosmanoğlu.
3 . Yasaların ceza ile ilgili olmayıp alacak verecek vb. davaları ilgilendiren bölümü:
"Hukuk davası. Hukuk mahkemesi."-
4 . Haklar:
"Hukukumdan vazgeçmem."-
5 . mecaziAhbaplık, dostluk.

Bu konuda henüz görüş yok.
Görüş/mesaj gerekli.
Markdown kullanılabilir.

Hukuk Resimleri

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi
2 ay önce

sigorta hukuku genel kamu hukuku, hukuk felsefesi ve sosyolojisi, hukuk tarihi, idare hukuku, insan hakları hukuku, iş ve sosyal güvenlik hukuku, karşılaştırmalı...

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
2 ay önce

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi; Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk hukuk okulu olarak 1925 yılında Ankara’da “Ankara Adliye Hukuk Mektebi” adıyla kurulan...

Ankara İœniversitesi Hukuk Fakültesi, 1925, 1928, Ankara, Cumhuriyet, Mustafa Kemal Atatürk
Medeni hukuk
1 ay önce

Kanunu'dur. Medeni hukuk; kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku, eşya hukuku, borçlar hukuku dallarına ayrılır. Türk hukukunda medeni kanun ve borçlar...

Medeni hukuk, Borç, Doğruluk, Fiil, Hakim, Hukuk, Kamu hukuku, Taslak, Tüzel kişi, í–zel hukuk, Kişisel haklar
Doğal hukuk
1 ay önce

Doğal Hukuk ile ilgilidir. İngiltere kolonilerinin yasal sistemi için Ortak hukuk sayfasına bakınız. Doğal hukuk kuramı, doğal hukuk veya doğa hukuku (Latince:...

Doğal hukuk kuramı, Aristoteles, Felsefe, Hukuk, Katolik Kilisesi, Latince, Taslak, Thomas Aquinas
Uluslararası hukuk
1 ay önce

Uluslararası hukuk veya devletlerarası hukuk, uluslararası ilişkiler altında bir disiplin olmasının yanı sıra kamu hukukunun bir dalıdır. Bir uluslararası...

Uluslararası hukuk, Ankara, Ankara Üniversitesi, Avukat, Birleşmiş Milletler, Ceza hukuku, DESHAM, Delil (hukuk), Deniz ve Su Hukuku Araştırmaları Merkezi, Gelenek (hukuk), Hakim (hukuk)
Hukuk Sosyolojisi
2 ay önce

Hukuk sosyolojisi, sosyoloji boyutuyla hukuk eksenli araştırmalar yapan bir bilim dalıdır. Hukuk çok boyutlu bir olgu, bir kurumdur. Hukukun bir norm düzeni...

Felsefe, Etik, Hukuk, Hukuk felsefesi, Sosyoloji, Pozitif hukuk
Hukuk fakültesi
2 ay önce

Hukuk fakültesi, hukuk biliminin öğretildiği ve bu bilim içindeki çeşitli dallarda araştırmalar yapılan fakülte. Mezunları, avukatlık, hâkimlik, savcılık...

Hukuk Fakültesi, 1874, 1925, 5 Kasım, Ankara, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Eğitim, Fakülte, Galatasaray Lisesi, Hukuk, Taslak
Kara Avrupası hukuk düzeni
1 ay önce

Avrupası hukuk düzeni ya da diğer bir adla Kıta Avrupası hukuk sistemi, modern dünyadaki en yaygın hukuk düzenidir. Temellerini Roma hukukundan alan Kara...