II. Justinianos ''Ιουστινιανός Β''

II. Justinianos

II. Justinianos Ιουστινιανός Β | başlık = Bizans İmparatorluğu İmparatoru | resim = | altyazı = II. Justinian : İkinci saltanatında darp edilen bir altın sikke. | hüküm süresi = 685 – 695 705 - Aralık, 711 | tahta geçmesi = | diğer ünvanları = Rinotmētos, "Kesik burunlu" | tam adı = Iustinianos | önce gelen = 1. saltanat: IV. Konstantin 2. saltanat: III. Tiberios | sonra gelen = 1. saltanat: Leontios 2. saltanat: Philippikos | varisi = | kraliçe = | gözdesi = | eş 1 = "Eudokia" | eş 2 = Hazarlı "Teodora" | eş 3 = | eş 4 = | eş 5 = | eş 6 = | çocukları = | hanedan = Heraklius Hanedanı | resmi marşı = | babası = IV. Konstantin | annesi = "Anastasia" | doğum tarihi = 669 | doğum yeri = Konstantinopolis | ölüm tarihi = Aralık 711 | ölüm yeri = Konstantinopolis | defin tarihi = | mezar yeri = |}} II. Justinianos veya II. Jüstinyen (Yunanca: Ιουστινιανός Β, Latince: Iostinianos) , (d. 669 – ö. Aralık 711) (Rinotmetos Rinotmētos, "Kesik burunlu" lakabıyla da bilinen) ilk defa 685-695 ve ikinci defa 705-711 arasında saltanat süren Heraklios hanedanı mensubu son Bizans imparatorluğu imparatoru olmuştur. II. Justinianos, İmparator IV. Konstantin ile karşı imparatoriçe "Anatasia"nin 669'da dogmuş olan büyük oğludur. 681'de babası tarafından ortak imparator olarak seçilmiş ve törenle taç giydirmiştir. II. Justinianos, babası IV. Konstantin'in 685'te ölümünden sonra tek imparator olarak hüküm sürmüştur. 686'da Roma Konsülü unvanı da almış ve bu unvanı alan son Bizans imparatorudur. II. Jüstinianos bundan sonra Roma Konsülü unvanını imparator unvanı ile birleştirmiş, imparatorluk hem de jure hem de de facto tek devlet başkanı sıfatı kazanmıştır ve böylece Roma Konsülü ünvanını ortadan kaldırmıştır.. == Birinci saltanatı == Justinianos imparator olduğu zaman doğuda IV. Konstantin'in galibiyetleri dolayısıyla imparatorluğun doğu sınırları istikrarlı bir şekilde bulunmaktaydı. Justinianos, Emevilere karşı Ermenistan, Gürcistan ve Kuzey Suriye'de da bazı hücumlarda bulundu. Kendisiyle aynı zamanda hükümeti eline alan Emevi halifesi Abdülmelik ile 688'de Bizans İmparatoru II. Jüstinianos, kendilerinden daha önceki İmparator IV. Konstantin ve Halife Muaviye zamanında yapılan antlaşmaya atıf yaparak, aralarında bir antlaşma imzaladılar. Justinianos bu antlaşma ile önce Bizans'in Emevilere verdiği yıllık tazminati yükselti. Bu antlaşmanın önemli bir kısmı da Kıbrıs Adası'nı ilgilendirmekteydi. Bu adaya atıfla Bizans, Emevi halifelerine eskisi gibi yılda 1.000 Bizans altını tazminat ödeyecek ve bunun yanında ek olarak o yıl içinde olan Cuma günü sayısı kadar (yaklaşık 50 küsur) atı ve esiri tazminat olarak verecekti. Kıbrıs Adası'ndan alınan vergiler eşit olarak, her iki taraf arasında bölüşülecekti. Bunu başarmak için de Kıbrıs Adası askerden arındırılacak ve iki tarafın da atadığı valiler ile ortak olarak nisbeten özerk olarak Bizans-Emevi kondominiyomu olarak idare edilecekti. Aynı şekilde Ermenistan ve Gürcistan'in doğu bölgelerinden toplanacak vergiler de iki ülke arasında eşit olarak paylaşılacaktı. Kıbrıs üzerinde varılan bu antlaşma çok uzun bir süre boyunca geçerli oldu ve ancak, 868'de ortadan kalkmıştır. Buna karşılık Gürcistan ve Ermenistan üzerinde çok geçmeden anlaşmazlıklar ve çarpışmalar yeniden başladı. Bu antlaşmanın diğer bir şartı ise; (şimdiki Hıristiyan Maronilerin cedleri olduklari kabul edilen) Lübnan Dağları üzerinde yerleşkeli ve devamlı Müslüman Araplara hücumlarda bulunan Mardait'lerinden 12.000 kadarı Antalya (o zamanki Attalia) civarına yerleştirilmeleriydi. Bu, Justinianos'un sonradan da takip edeceği nüfusu çok düşmüş olan Anadolu'ya yeniden Hıristiyan nüfusu göç ettirerek, Anadolu'yu daha istikrarlı bir Bizans bölgesi haline getirme politikasinin bir baslangıcıydı. Doğuda barışı sağlayan Justinianos bu defa, dikkatini Slav kabilelerinin göçlerine ve yerleşmeleri ile Bizans'in Balkanlarda kaybetmiş olduğu bolgelere çekti. 687'de Justinianos Anadolu'da bulundurduğu süvari birliklerini Trakya'ya nakletti. 688-689'da büyük bir askeri sefere başlatarak, Bulgarlara karşı Makedonya'da hücuma gecti. Çok geçmeden eskiden çok önemli bir Bizans şehri olan Selanik'e bir zafer alayıyla girdi. Yine Anadolu'yu nüfuslandırma politikasina devam ederek, çok büyük sayıda Slav ahaliyi Anadolu'da önce geniş bir düzlüğe sahip kara bölgesi olan; Marmara Denizi'nin güney kıyılarına ve sonra da daha güney ve doğudaki yerlere yerleştirmeye başladı. VII. yüzyıl sonunda, Balkanlar'dan Anadolu'ya devlet zoru ile yaptırılan göçlerle Anadolu'ya getirilen nüfusun 250.000 kişiyi aştığı tahmin edilmektedir. Zamanına göre gayet büyük olan Justinianos'un zorla yaptırdığı bu göçler Anadolu'da büyük değişikikliklere neden olmuştur. O zamana kadar Anadolu'da büyük arazi sahipleri ve bunların arazilerini işleyen ve arazi sahiplerine iş görme ve hizmet etme yükümlülükleri bulunan (Avrupa Orta Çağ tipi feodal) köylülerden oluşan ve çok tutucu bir nüfusun bünyesi, bu göçlerle birden değişmiş ve kendi küçük arazisi bulunan ve bunu işleyen bağımsız küçük çiftçilerden oluşan bir bünyeye dönüştürmüştür. Bu toprak sahipliği devrimi, modern tarihçilerin Justinianos tarafından çıkarıldığını kabul ettikleri Çiftçiler Kanunu adlı çok enteresan bir Bizans hukuki belgesi ile de tamamlamıştır (ama bazıları tarafından daha sonra çıkarıldığı iddia edilmektedir). Bu belge, VII. yüzyıl sonunda kırsal alanda yaşayan alelade köylülerin hayatını açıklayan bir ufak pencere gibi, nadir bulunan bir tarihsel belge olduğu kabul edilmektedir. Anadolu'da bu nüfus artışı ve nüfus değişimi politikasıyla Justinianos, Heraklios zamanında çıkarılan "her aile reisinin ve ailenin en büyük oğlunun zorunlu askerlik yapması" yasasıyla Anadolu köylülerinden oluşan askerlerle, Bizans ordusunun çekirdeğini güçlendirmiş olmaktaydı. Fakat, bunun dezavantajlı yönleri de bulunmaktaydı. Justinianos, büyük toprak sahipleri olan Bizans'ın zengin üst tabakasını kendine düşman etmişti (ve bu Leontios'un 693'de isyani, imapartorluğu ele geçirip Justinianos'un 10 yıl süren bir sürgüne gönderilmesinde baş faktör olmuştu). Diğer bir dezavantaj ise, Anadolu'ya yeni yerleşmiş Slavlardan oluşan Bizans ordusunun Bizans'a sadakatinin şüpheli olmasıydı. (Örnegin 690'da Araplara karşı Sebastapolis'de Bizans'ın çok büyük bir yenilgiye uğramasının başlıca sebebi, orduda bulunan Anadolu'ya yeni goç etmiş Slavlarin Bizans ordusunu terk etmeleriydi.) Justinianos'un Emevilerle anlaşmasıyla meydana gelen barış uzun sürmedi. 691'de büyük bir Emevi ordusu, tekrar Doğu Anadolu'da Bizans İmparatorluğu üzerine sefere geçti. 493de Anadolu'ya zorla göç ettirdiği gruplar dolayısıyla Anadolu'daki Bizans ordusunun asker sayısı artmıştı ve bu daha büyük orduya güvenen Justinianos Araplara karşı tekrar hücuma geçti ve Dogu Anadolu'da Emevilere karşı bir büyük muharebe kazandı. Fakat bu yeni, çoğu İslav asıllı askerlerin Bizans'a sadakatlerinin şüpheli olduğunu öğrenen Emeviler bu yeni askerlere rüşvet ve hediyeler vererek onların Justinianos'a isyan etmelerini sağladilar. Justinianos, isyan etmeyen Bizans ordusu eski öğelerinden oluşan kısmını kullanarak bu yeni İslav asıllı Bizans askerlerinin isyanini bastırmayı başaradi. Ancak bu nedenle Araplara karşı yapılan çarpışmaları Bizanslılar kaybetti. 694-695'de Emeviler Bizans ordusunu Doğu Anadolu'dan çıkartarak bu bölgeyi ellerine geçirdiler. Bazı siyasi kararlarında despot karakteri açıkca görülmekle beraber; yetenekli, zeki ve iyi kavrayışlı bir hükümdar olarak Bizans İmparatorluğu'nu geliştirmeyi başarmıştır. Justinianos Hristiyan dininin kendine devamlı kılavuzluk edeceğine inanmış bir hükümdar olarak tanınmaktadır. Buna açık bir kanıt kendi adına bastırdığı sikkeler üzerine İsa'nin imajini koyduran ilk Bizans Imparatoru olmasıdır. Ayrıca ülkesinde putperestlik günlerinden kalma eski festivalleri ve gelenekleri, çıkardığı bir kanun ile yasadışı olarak ilan etmiştir. Büyük ölçekli imar projelerine girişmesine ve Hazar asıllı olan karısına yeni ad olarak Theodora adını vermesi, cedleri arasında büyük imparator olarak ün almış olan ve ismini taşıdığı Büyük Justiniyanos'la kendini karşılaştırmasından doğduğu iddia edilmiştir. == Ailesi == Birinci karısı "Eodokia" olup bilinen asgari bir kızları olmuştur: * Anastasia:Bulgar Kralı Tervel ile nisanlandı. İkinci karısı Hazarlı Teodora olup bir oğulları olmuştur: * Tiberios: 706 ile 711 arasında ortak imparator. == Dipnotları == == Ayrıca bakınız == * Bizans imparatorları * Bizans imparatorları == Dış bağlantılar == * Ostrogorsky, Georg (çev. Fikret Işıltan), (1999 5.baskı) Bizans Devleti Tarihi, Ankara:Türkiye Tarih Kurumu ISBN 975-16-0348-X (Orijinal 1.baskı:1940) Bölüm:II.3. * Gregory, Timothy E. (çev. Esra Ermert), (2008), Bizans Tarihi, İstanbul:Yapı Kredi Yayınları ISBN 978-975-08-1507-2 * Norwich, John Julius, (1988) Byzantium: Early Centuries, Londra:Penguin ISBN 0-14-011447-5, say. 328-346 * Haldon, John F. (1997), Byzantium in the Seventh Century 2.Ed, Cambridge , ISBN 0-521-31917-X * Head, Constance (1972), Justinian II of Byzantium. Madison, ISBN 0-299-06030-6 * Stratos, Andreas (1980), Byzantium in the Seventh Century. 5. ed. , Amsterdam, ISBN 90-256-0852-3 * Ingilizce Wikipedia Justinian_II maddesi (Erişme tarihi:4.9.2009) * Fransizca Wikipedia Justinien_II maddesi (Erişme tarihi:4.9.2009)

Kaynaklar

Vikipedi

Yanıtlar